Yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte Malatya’da veliler çocuklarının okul ihtiyaçlarını tamamlamak için alışveriş telaşına girdi. Okul kıyafetlerinin yanı sıra ayakkabı, çanta ve kırtasiye ürünleri için de alışveriş yapan aileler, karşılaştıkları fiyatların bütçelerini önemli ölçüde etkilediğini dile getirdi.
Okul kıyafeti satışı yapılan noktada velilerle yapılan görüşmelerde, ailelerin yaşadığı ekonomik yük farklı örneklerle ortaya çıktı. Kimi veli yalnızca okul kıyafeti için yüzlerce lira harcadığını belirtirken, kimi aile ise çocuk sayısının artmasıyla birlikte toplam masrafın 20 bin lirayı geçtiğini söyledi.
“Ürünler pahalı geliyor ama almak zorundayız”
Okul alışverişi yapan bir öğrenci, bu yıl okul kıyafeti alırken tek parça bir ürün için yaklaşık 500-600 lira harcadığını belirtirken, kıyafet dışındaki ihtiyaçların da eklenmesiyle toplam masrafın yaklaşık 7 bin liraya yaklaştığını ifade etti.
Okul alışverişinin henüz ilk aşamasında dahi ortaya çıkan rakamın bütçelerini zorladığını belirten öğrenci, kıyafet ve diğer okul ihtiyaçları için yapılan harcamayı şöyle anlattı:
“500-600 lira civarında harcama yaptım. Tek bir okul kıyafeti aldım. Okul kıyafetinin dışında ayakkabı ve diğer ihtiyaçlar da olunca toplam masraf 7 bine yaklaşmıştır. Geçen yıla göre de okul kıyafetleri için ayırdığımız bütçede yaklaşık 2,5 katlık bir artış olmuştur. Ürünler pahalı geliyor ama almak zorunda olduğumuz için mecbur alıyoruz.”
Okul kıyafeti zorunluluğunun aileler üzerindeki etkisine ilişkin de değerlendirmede bulunan öğrenci, özellikle ekonomik durumu yeterli olmayan öğrenciler için destek verilmesi gerektiğini söyledi.
“Dört öğrencim var, 20 bini geçer”
Bir başka veli ise okul alışverişinin henüz ilk aşamasında sadece okul kıyafeti için 2 bin 350 lira harcadığını, kırtasiye alışverişinin de başlamasıyla birlikte toplam masrafın daha da yükseleceğini söyledi. Dört öğrencisinin bulunduğunu belirten veli, tüm ihtiyaçlar tamamlandığında ödeyeceği miktarın yaklaşık olarak 20 bin lirayı geçeceğini ifade ederek şunları söyledi:
“Şu anda ilk alışverişimiz, 2.350 TL. Daha kırtasiye grubu için hiç alışveriş yapmadık. Dört tane öğrencim var ve alışverişin toplamda 20 bini geçeceğini düşünüyorum. Geçen yıla göre de nereden baksan 6-7 bin lira fark etti.”
Okul kıyafetlerinin aile bütçesini zorladığını belirten veli, buna rağmen tek tip kıyafet uygulamasının da öğrenciler açısından daha iyi olduğunu dile getirdi.
Kıyafet fiyatlarının beklentilerinin oldukça üzerinde olduğunu belirten veli, özellikle tek tek ürünlerin fiyatlarının aile bütçesi açısından dikkat çekici seviyelere ulaştığını ifade ederek; “Bir parça 600 lira. 250-300 beklerken çok çok fazla. Biz fiyatların düşmesini beklerken her şey her geçen gün zamlanıyor.Türkiye'de yükselen bir şey hiçbir zaman düşmez. Düşmeyecek de, bu böyle devam eder”
dedi.
“Tek maaşla geçiniyoruz ve çok zorlanıyoruz”
Başka bir veli ise okul alışverişinin henüz tamamlanmadığını, kırtasiye, ayakkabı ve diğer ihtiyaçların da alınmasıyla birlikte toplam masrafın yaklaşık 10 bin lirayı bulabileceğini söyledi. Geçen yıla göre okul kıyafetlerinin fiyatlarında da artış yaşandığını belirten veli, her bir kıyafet parçasında gereğinden fazla zam olduğunu şu sözlerle anlattı:
“Daha yeni başladık ama çok fazla gidecek gibi. Büyük ihtimalle kırtasiyeyle birlikte 10 bin lira tutar. Okul kıyafetleri dışında kırtasiye, ayakkabı ve diğer okul ihtiyaçları da olunca fazlasıyla etkiliyor, Tek maaşla geçiniyoruz ve çok zorlanıyoruz. Geçen yıl daha biraz düşüktü, şimdi daha fazla. Her bir üründe geçen yıla oranla 200 lira fark var .”
Fiyatların yükselmesi nedeniyle bazı ihtiyaçlarda daha uygun seçeneklere yönelmek zorunda kaldığını söyleyen veli, özellikle çocukların bedenlerinin değişmesiyle birlikte yeni kıyafet alma konusunda sıkıntı yaşandığını dile getirdi. Her eğitim döneminde çocukların büyümesiyle birlikte okul kıyafetlerinin yeniden alınması gerektiğine dikkat çeken veli, bu durumun ailelerin giderlerini her yıl yeniden artırdığını ifade etti.
Aile bütçesindeki yükün yalnızca okul alışverişinden kaynaklanmadığını, gelir ile gider arasındaki dengenin de kendilerini zorladığını belirten veli, özellikle maaşların temel harcamalar karşısında yetersiz kaldığını söyledi. Eğitim döneminin başlamasıyla birlikte art arda gelen masrafların aileler açısından daha fazla hissedildiğini belirten veli yetkililerden yaşanan durum için çözüm istedi.
“Kışlık kıyafetlerle masraf ikiye katlanacak”
İki çocuğu için okul kıyafeti alışverişi yapan bir başka veli de yazlık kıyafetler için yaklaşık 3 bin-3 bin 500 lira harcadığını, kışlık kıyafetlerin de alınmasıyla birlikte bu rakamın iki katına çıkabileceğini söyledi. Okul kıyafetlerinin ardından sırada kırtasiye alışverişinin bulunduğunu belirten veli, özellikle kırtasiye ürünlerinde karşılaştığı fiyatların kendisini şaşırttığını söyleyerek bu duruma olan tepkisini şu sözlerle anlattı:
“İki tane çocuğa yaklaşık 3-3 bin 500 lira. Bunlar yazlık. Kışlıkla beraber yani bu ikiye katlayacak, belki daha da geçecek. Kırtasiye fiyatları gerçekten çok yüksek. Gelişi güzel, herkes kendine göre fiyatları uygulayıp yapıyor. Bugün çocuğum birkaç tane defter ve bir keçeli kalem almıştı ve 1.000-1.350 lira tuttu. Bu duruma artık el atılması gerekiyor ”
Kırtasiye fiyatlarının yanı sıra okul kıyafetlerinde de alternatiflerin sınırlı olmasından yakındığını belirten veli, belirli noktalardan satış yapılmasının ailelerin farklı fiyat seçeneklerini değerlendirmesini zorlaştırdığını ifade etti. Fiyatların yüksek olmasına rağmen çocukların okul ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğini söyleyen veli, Malatya gibi bir şehirde daha fazla satış noktasının bulunmasının hem veliler hem de öğrenciler açısından yoğunluğu azaltacağını şöyle aktardı:
“Fazla alternatifimiz de yok, vazgeçemeyiz çünkü belli yerler satıyor kıyafetleri. Malatya'da başka var mı yok mu bilmiyorum, benim bildiğim tek yer burası. Ucuz da olsa, pahalı da olsa almak zorundayız. Bir ilde 5-6 yerin olması lazım, Malatya gibi bir ilde tek bir seçenek olmamalı.”
“20 bin oldu, karttan harcıyoruz”
Üç çocuğu bulunduğunu belirten başka bir veli ise yeni eğitim öğretim yılı öncesinde okul ihtiyaçları için yaptığı harcamanın yaklaşık 20 bin liraya ulaştığını söyledi. Okul alışverişlerinin aile bütçesini önemli ölçüde etkilediğini belirten veli, yaşanan ekonomik sıkıntının yalnızca kırtasiye ve okul kıyafeti masraflarından kaynaklanmadığını, geçim şartlarının da aileleri zorladığını dile getirerek şunları söyledi:
“Yaklaşık üç çocuk var. 20 bin oldu yani. Ekstra şeyler de var içinde. Bütçeyi pahalılık etkiliyor. Bu sadece okuldan dolayı değil, ürünlerimiz para etmiyor. Çiftçiyiz ve kazanamıyoruz. Mazot, gübre yükseliyor.”
Kayısı ve arpanın yanı sıra hayvancılıkla da uğraştığını anlatan veli, farklı alanlardan gelir elde etmeye çalıştıklarını ancak artan maliyetler karşısında bunun yeterli olmadığını söyledi. Ürünlerini satışa çıkardıklarında düşük fiyatlarla karşılaştıklarını ve buna rağmen ürünleri satmakta zorlandıklarını belirten veli, üretim maliyetlerindeki artışın aile bütçesine de doğrudan yansıdığını şu sözlerle anlattı.
“Hazır bir paramız yok şu anda, eksilerdeyiz. Okul alışverişlerini karttan harcıyoruz. Çocukların ihtiyaçları var, mecburen almak zorundayız ama bu harcadığımız parayı daha sonra nasıl yerine koyacağız, nasıl karşılayacağız bilmiyorum. Çünkü bizim de gelirimiz belli. Ürünleri düşük fiyattan satışa çıkarıyoruz buna rağmen satamıyoruz. Kayısı, arpa ve diğer tüm ürünlerde emek veriyoruz ama karşılığını alamıyoruz. Böyle olunca okul masrafları da bizim için ayrı bir yük oluyor. Hazırda paramız olmayınca karttan harcıyoruz, sonra onun ödemesi geliyor. Nasıl yerine koyacağız bilmiyorum. Şu anda durumumuz bu şekilde.”
Aile bütçesini koruyabilmek için bazı okul ihtiyaçlarında daha uygun fiyatlı ürünleri tercih ettiklerini belirten veli, fiyat araştırması yaparak bazı ürünlerde daha ekonomik seçeneklere yöneldiklerini belirtti.
Malatya’da yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte okul kıyafeti ve kırtasiye alışverişleri sürerken, velilerin anlattıkları ailelerin eğitim döneminin başlangıcında karşı karşıya kaldığı toplam maliyeti ortaya koydu. Kıyafetlerin yanı sıra ayakkabı, çanta, kırtasiye ve diğer ihtiyaçların da eklenmesiyle özellikle birden fazla çocuğu bulunan ailelerin harcamalarının daha da yükseldiği görüldü.
