Malatya’nın Darende ilçesinde doğadan toplanan kuşburnuları, geleneksel yöntemlerle kışlık yiyeceğe dönüştürülüyor. Özellikle Günpınar Mahallesi’nde sürdürülen bu gelenek, yalnızca kış hazırlığı olmanın ötesinde yöresel mutfak kültürünün de önemli bir parçası olarak yaşatılıyor. Ailesinden öğrendiği yöntemleri uygulayan Fatma Ateş, kuşburnu marmeladını geçmişten bugüne aktarılan usullerle hazırlıyor.
Kuşburnuları Dağlardan Toplanıyor
Marmelat yapımının ilk aşamasını doğadan kuşburnu toplamak oluşturuyor. Dağlardan ve bahçelerden getirilen meyveler, öncelikle saplarından, baş kısımlarından ve üzerlerindeki tüylü bölümlerden ayrılıyor. Temizlenen kuşburnuları iki ila üç gün boyunca güneşte bekletiliyor.
Bu aşamanın ardından meyveler iyice yıkanarak yaklaşık 40 dakika ile bir saat arasında kaynatılıyor. Kaynatma işlemi tamamlandıktan sonra soğumaya bırakılan kuşburnuları, kalın süzgeçlerden ve sık dokulu eleklerden geçiriliyor. Böylece meyvelerin çekirdekleri ve tüyleri ayrıştırılarak marmeladın temelini oluşturan püre elde ediliyor.
Kıvam Alana Kadar Karıştırılıyor
Hazırlanan karışım, tercihe göre şeker ilave edilerek yeniden kaynatılıyor. Marmeladın istenilen kıvama ulaşması için pişirme sırasında sürekli karıştırılması gerekiyor. Son aşamada sıcak halde kavanozlara doldurulan kuşburnu marmeladı, kış aylarında tüketilmek üzere saklanıyor.
Fatma Ateş, yapım sürecinin oldukça zahmetli olduğunu ancak aile büyüklerinden öğrendiği bu yöntemi sürdürmekten mutluluk duyduğunu belirtiyor. Kuşburnunun şekerli veya şekersiz hazırlanabildiğini anlatan Ateş, marmeladın yalnızca kahvaltılarda değil, çaya ya da sıcak suya karıştırılarak da tüketilebildiğini ifade ediyor.
Gilik, Ceviz ve Kuşburnu Aynı Sofrada
Günpınar Mahallesi’nin kahvaltı kültüründe kuşburnu marmeladının ayrı bir yeri bulunuyor. Bazı yörelerde simit olarak bilinen, Günpınar’da ise “gilik” adı verilen geleneksel hamur işi; ceviz ve kuşburnu marmeladıyla birlikte tüketiliyor. Özellikle kış aylarında sofralarda yerini alan bu üçlü, bölgenin kendine özgü lezzetleri arasında gösteriliyor.
Atalardan Kalan Gelenek Geleceğe Taşınıyor
Kuşburnu marmeladı hazırlığını büyüklerinden öğrendiğini dile getiren Fatma Ateş, zahmetli olmasına rağmen bu geleneği devam ettirmek istediğini söylüyor. Yöresel tatların korunmasının ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine değinen Ateş, “Güzel bir gelenek, güzel bir tat. Yiyenlere afiyet olsun.” ifadelerini kullanıyor.
Darende’nin Günpınar Mahallesi’nde her yıl tekrarlanan kuşburnu hazırlığı, doğadan gelen ürünlerin geleneksel yöntemlerle değerlendirilmesini sağlarken bölgenin kültürel mirasını da yaşatıyor.
