Malatya’da yöresel ürünlerin hazırlanmasında kullanılan geleneksel yöntemler, özellikle kışlık hazırlık döneminde yeniden gündeme geliyor. Bu ürünlerden biri olan nar ekşisi ise kentte yaygın olarak üretilmese de evinde nar ağacı bulunan bazı vatandaşlar tarafından kendi imkânlarıyla hazırlanıyor.
Nar ekşisinin yapımı, narların toplanmasıyla başlıyor. Toplanan narlar ikiye bölündükten sonra tanelerinin çıkarılması için tahta kaşık kullanılıyor. Narın kabuğuna tahta kaşıkla vurulmasıyla tanelerin ayrılması sağlanıyor.
Altuntop, narların hazırlanma sürecini anlatırken, “Narlar toplanır. Toplandıktan sonra ikiye bölünerek, tahta bir kaşıkla vurma yöntemiyle narlar dökülür” ifadelerini kullandı.
Çıkan nar taneleri yeniden yıkanıyor
Nar tanelerinin çıkarılmasının ardından hazırlık süreci devam ediyor. Taneler yeniden yıkanarak kaynatma aşamasına geçiliyor. Kaynatılan narlar daha sonra süzülüyor ve elde edilen sıvı belirli bir kıvama ulaşıncaya kadar işlem sürdürülüyor.
Nar ekşisinin ortaya çıkmasında kaynatma süresinin ve kıvamın önemli olduğunu belirten Altuntop, ürünün belirli bir kaynatma derecesine ulaştığında nar ekşisine dönüştüğünü ifade etti.
Bu süreçte narın suyu yoğunlaşırken, geleneksel yöntemle hazırlanan ürünün kıvamı da giderek artıyor. Böylece narların değerlendirilmesiyle mutfaklarda kullanılabilecek bir ürün elde ediliyor.
Turşu gibi bekletilmiyor
Nar ekşisiyle ilgili merak edilen konulardan biri de hazırlandıktan sonra tüketilmesi için belli bir süre beklenip beklenmediği. Altuntop, nar ekşisinin turşu gibi olgunlaşması için uzun süre bekletilmediğini söyledi.
Altuntop, “Nar ekşisinin de öyle bir şey yok. Aynı pekmez gibi kaynatılarak belli bir kıvama ulaşır. Ondan sonra soğuduktan sonra satışa ya da kullanabiliriz yani kışlık olarak” dedi.
Buna göre hazırlanan nar ekşisi, kaynatma ve kıvamlandırma işleminin ardından soğutuluyor. Soğuduktan sonra ise doğrudan kullanılabiliyor ya da kışlık olarak saklanabiliyor.
Salatalarda ve günlük mutfak kullanımında değerlendiriliyor
Hazırlanan nar ekşisinin kullanım alanları arasında salatalar ve günlük mutfak tüketimi öne çıkıyor. Ekşi aroması nedeniyle yemeklerde ve salatalarda kullanılan ürün, narların değerlendirilmesi açısından da önem taşıyor.
Malatya’da nar ekşisinin kent genelinde yaygın bir ev üretimi olmadığını belirten Altuntop, özellikle nar ağacı bulunan kişilerin kendi ürünlerini değerlendirmek amacıyla bu yönteme başvurduğunu aktardı.
|
Aşama |
Nar Ekşisinin Hazırlanışı |
|
1 |
Narlar toplanıyor |
|
2 |
Narlar ikiye bölünüyor |
|
3 |
Tahta kaşıkla vurularak taneler çıkarılıyor |
|
4 |
Nar taneleri yeniden yıkanıyor |
|
5 |
Narlar kaynatılıyor |
|
6 |
Kaynatılan narlar süzülüyor |
|
7 |
Sıvı belirli kıvama gelene kadar kaynatılıyor |
|
8 |
Soğuduktan sonra kullanılıyor veya kışlık olarak saklanıyor |
Malatya’da geleneksel yöntemlerle hazırlanan nar ekşisi, narların toplanmasından sofralarda kullanılmasına kadar geçen süreciyle dikkat çekiyor. Özellikle evinde nar ağacı bulunan vatandaşların kendi ürünlerini değerlendirmesine imkân sağlayan bu yöntem, narın farklı bir ürüne dönüştürülmesini sağlıyor.
Nar ekşisinin hazırlanmasında uzun bir bekleme döneminden ziyade kaynatma, süzme ve doğru kıvama ulaştırma aşamaları belirleyici oluyor. Ürün soğuduktan sonra ise günlük mutfak kullanımında ya da kışlık hazırlık kapsamında değerlendirilebiliyor.




