Nuh Tufanı ve geminin akıbetiyle ilgili Kur’an’daki en önemli ifadelerden biri Hûd Suresi’nin 44. ayetinde yer alıyor. Ayette tufanın sona ermesinin ardından suların çekildiği ve geminin Cûdî’ye oturduğu ifade ediliyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Kur’an mealinde de ayette Cûdî ismi açıkça yer alıyor. Buna göre Kur’an’daki anlatımda Nuh’un Gemisi’nin durduğu yer Ağrı Dağı olarak belirtilmiyor.
Bu ayrıntı, son yıllarda Nuh’un Gemisi’nin bulunduğu öne sürülen bölgelerle ilgili tartışmalar açısından da dikkat çekiyor.
Cûdî Dağı nerede?
Diyanet’in Kur’an Yolu Tefsiri’nde Cûdî’nin bir dağ olduğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, Cizre’nin kuzeydoğusunda bulunduğu aktarılıyor. Tefsirde dağın Türkiye-Irak sınırına yaklaşık 15 kilometre uzaklıkta ve Şırnak çevresinde bulunduğu belirtiliyor.
Dolayısıyla Kur’an’daki Cûdî ifadesi ile Ağrı Dağı çevresindeki modern Nuh’un Gemisi iddialarını doğrudan aynı yer olarak değerlendirmek mümkün değil.
Ağrı Dağı bağlantısı nereden geliyor?
Nuh’un Gemisi’nin Ağrı Dağı ile ilişkilendirilmesinin arkasında ise farklı bir tarihî ve metinsel gelenek bulunuyor. Kitâb-ı Mukaddes’in Tekvin bölümünde geminin “Ararat dağları” üzerine oturduğu anlatılıyor.
Modern dönemde Ararat adı Ağrı Dağı ile ilişkilendirilirken, Türkiye’de özellikle Durupınar Formasyonu Nuh’un Gemisi olduğu iddiasıyla araştırmacıların ilgisini çekmeye başladı.
1959 yılında harita yüzbaşısı İlhan Durupınar tarafından hava fotoğraflarında fark edilen gemi biçimindeki oluşum, yıllardır çeşitli araştırmaların konusu oluyor.
Dinî anlatımla modern araştırmalar birbirinden ayrılıyor
Buradaki kritik nokta, Kur’an’da geçen Cûdî ile günümüzde araştırılan Ağrı-Durupınar bölgesinin aynı yer olduğuna dair Kur’an’ın açık bir ifadesinin bulunmaması.
Bu nedenle “Kur’an’a göre Nuh’un Gemisi Ağrı Dağı’nda” şeklindeki bir ifade yerine, Kur’an’da geminin Cûdî’ye oturduğunun belirtildiğini söylemek daha doğru bir aktarım oluyor.
Öte yandan Ağrı Dağı çevresindeki Durupınar Formasyonu hakkındaki araştırmalar, ayrı bir bilimsel tartışma olarak devam ediyor. Bölgede yapılan çalışmaların Nuh’un Gemisi’ni kesin olarak kanıtlayıp kanıtlamadığı ise araştırma sonuçlarına bağlı bulunuyor.
Nuh’un Gemisi tartışmasının yeniden gündeme gelmesiyle birlikte, Kur’an’daki Cûdî ifadesi ile Ağrı Dağı çevresindeki modern araştırmalar arasındaki fark da yeniden dikkat çekiyor.
