Kapadokya’da 29 Ekim’de Nevşehir Göreme Açık Hava Müzesi girişine yakın bir noktada meydana gelen peribacası çökmesi, bölgedeki jeolojik yapı ve ziyaretçi güvenliğini yeniden gündeme taşıdı. Olayın can kayıpları ve yaralanmalara yol açmasının ardından TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası yazılı bir açıklama yayımlayarak bölgenin korunması ve benzer olayların önlenmesi için kapsamlı tedbirler alınması gerektiğini belirtti.
Açıklamada, Kapadokya’nın volkanik kayaçları, peribacaları, vadileri ve kaya oyma mekânlarıyla yalnızca Türkiye'nin değil, dünyanın önemli doğal ve kültürel miras alanlarından biri olduğu vurgulandı. Ancak bölgenin jeolojik yapısının zaman içerisinde değişime uğradığına dikkat çekilerek kaya kopması, kaya düşmesi ve çökme risklerinin bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Kontrolsüz Müdahaleler Jeolojik Dengeyi Etkiliyor
Jeoloji Mühendisleri Odası, bölgede gerçekleştirilen kontrolsüz yapılaşma ve turizm faaliyetlerinin doğal yapı üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Özellikle kaya oyma mekânlarda yapılan genişletme çalışmaları, otel inşaatları için gerçekleştirilen kazılar, taşıyıcı kaya kesimlerinin inceltilmesi ve ilave yapı yüklerinin kaya kütlelerinin dengesini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
Açıklamada ayrıca su sızıntıları, titreşimler, sıcaklık değişimleri ve donma-çözülme süreçlerinin de kaya oluşumlarının dayanıklılığı açısından değerlendirilmesi gereken unsurlar arasında bulunduğu kaydedildi.
Son Olayın Nedeni İçin Ayrıntılı İnceleme İstendi
29 Ekim'de yaşanan çöküşün nedeninin ayrıntılı saha incelemeleri tamamlanmadan belirli bir yapılaşmaya veya müdahaleye bağlanamayacağı ifade edildi. Olayın oluş mekanizması araştırılırken doğal süreçlerin yanı sıra çevredeki kazıların, yapılaşmaların, kullanım değişikliklerinin ve geçmiş müdahalelerin de incelenmesi gerektiği vurgulandı.
Oda, daha önce hazırlanan bilimsel raporların ve alınan kararların sahadaki uygulamalara ne ölçüde yansıtıldığının açıklanmasını istedi. Ayrıca belirlenen tehlikelere karşı hangi önlemlerin alındığının ve denetimlerin nasıl yürütüldüğünün kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.
Jeolojik Risk İzleme Birimi Kurulması İsteniyor
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, Kapadokya'da can güvenliğinin sağlanması ve doğal mirasın korunması amacıyla beş maddelik öneri açıkladı. Öneriler arasında Göreme Açık Hava Müzesi başta olmak üzere peribacaları, kaya oteller, kaya oyma yapılar ve ziyaretçi güzergâhlarının ayrıntılı jeolojik ve jeoteknik etütlerden geçirilmesi yer aldı.
Oda, güvenliği bilimsel ve teknik raporlarla ortaya konulamayan yeni kazı, oyma ve genişletme işlemlerine izin verilmemesini istedi. Riskli alanlarda kullanımın sınırlandırılması, gerekli noktalarda tahliye ve ziyaretçi erişiminin engellenmesi gerektiği de belirtildi.
Öne çıkan taleplerden biri ise Kapadokya Alan Başkanlığı bünyesinde Jeolojik Risk İzleme Birimi kurulması oldu. Bu birimin çatlak gelişimi, deformasyon, su sızıntıları ve kaya kütlelerindeki değişimleri düzenli olarak takip etmesi önerildi.
Jeoloji Mühendisi İstihdamı Çağrısı
Açıklamanın son bölümünde koruma, ruhsatlandırma, uygulama ve denetim süreçlerinde jeoloji mühendislerinin daha etkin görev alması gerektiği vurgulandı. Üniversitelerin ve meslek odalarının bilimsel birikiminin karar süreçlerine yansıtılması istenirken Kapadokya Alan Başkanlığı bünyesinde yeterli sayıda jeoloji mühendisi istihdam edilmesi çağrısı yapıldı.
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, Kapadokya'nın jeolojik mirasının korunmasının ve insan yaşamının güvence altına alınmasının kamusal sorumluluk olduğunu belirterek ilgili kurumları bilimsel araştırma, risk azaltma ve etkin denetimi esas alan bütüncül bir yönetim anlayışını hayata geçirmeye davet etti.
Kapadokya'daki gelişmeler ve doğal mirasın korunmasına yönelik açıklamalar için Malatya haber gündemini takip edebilirsiniz.
