Balkan Harbi’nin üzerinden 113 yıl geçmesine rağmen bir ailenin hafızasında saklı kalan hasret, yıllar sonra tarihi bir mektupla yeniden gün yüzüne çıktı. Sivas’ın Altınyayla ilçesinden Balkan Harbi’ne katılan ve savaş sırasında esir düşen Gazi Mehmed’in 1913 yılında yazdığı mektup, uzun yıllar Kızılay Arşivi’nde korundu.
Sivas Hafıza Merkezi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında ortaya çıkarılan mektup, yapılan araştırmaların ardından Gazi Mehmed’in ailesine ulaştırıldı. Aradan geçen 113 yılın ardından tarihi belge, Sivas Valisi Yılmaz Şimşek tarafından Gazi Mehmed’in çocukları Hacı Mehmet Subaşı, Vahap Subaşı ve Fidan Subaşı’na teslim edildi.
Yıllar önce yazılan birkaç satır, bugün aile için yalnızca tarihi bir belge değil, geçmişten kalan son derece kıymetli bir hatıra niteliği taşıyor.
113 Yıllık Mektup Arşivden Çıkarıldı
Sivas Hafıza Merkezi’nin Kızılay Arşivi’nde gerçekleştirdiği araştırmalar sırasında Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı döneminde Sivaslı askerlere ait, çeşitli nedenlerle ailelerine ulaşamayan çok sayıda mektup tespit edildi.
Çalışmalar sonucunda yaklaşık 180 Sivaslı askere ait mektuba ulaşıldı. Tarihi belgeler günümüz Türkçesine aktarılarak kitap çalışmasına dahil edilirken, mektupların ait olduğu ailelerin bulunması için de araştırmalar gerçekleştirildi.
Bu çalışmalar kapsamında Gazi Mehmed’e ait 1913 tarihli mektup da ailesine ulaştırılan tarihi belgeler arasındaki yerini aldı.
Geçmişten Bugüne Uzanan Duygusal Bağ
Mektubun aileye teslim edilmesi sırasında geçmiş ile bugün arasında anlamlı bir bağ kuruldu. 1913 yılında yazılan ancak sahibine ulaşamayan mektup, aradan geçen uzun yılların ardından Gazi Mehmed’in çocuklarının ellerine ulaştı.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, çalışmanın yalnızca eski mektupların sahiplerine teslim edilmesinden ibaret olmadığını belirterek, ailelerin yıllardır ulaşamadığı hatıraların yeniden gün yüzüne çıkarıldığını ifade etti.
Şimşek, Gazi Mehmed’in ailesine 113 yıllık mektubun ulaştırılmasının kendileri açısından son derece anlamlı olduğunu vurguladı.
Yaklaşık 180 Mektup Ailelerine Ulaştırılacak
Yürütülen çalışma kapsamında ortaya çıkarılan yaklaşık 180 mektubun önemli bir bölümünün günümüz Türkçesine aktarıldığı ve kitaplaştırıldığı belirtildi.
Tarihi mektupların yalnızca arşivlerde saklanan belgeler olarak kalmaması, ailelerin ve gelecek nesillerin bu hikâyelere ulaşabilmesi amacıyla kapsamlı bir çalışma yürütülüyor.
Araştırmalar sırasında ortaya çıkarılan belgeler üzerinden ailelerin izine ulaşılırken, mektupların ailelere teslim edilme süreci de ayrıca kayıt altına alınıyor.
113 Yıllık Hikâye Belgesel Olacak
Çalışmanın dikkat çeken bir diğer yönünü ise belgesel projesi oluşturuyor. Arşivlerde başlayan araştırmadan mektupların bulunmasına, ailelerin tespit edilmesinden tarihi belgelerin teslim edilmesine kadar geçen süreç belgesel haline getirilecek.
Hazırlanacak belgesel ve yayımlanması planlanan kitap sayesinde Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı döneminde yaşayan Sivaslı askerlerin hikâyelerinin gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor.
Yetkililer, bu belgelerin yalnızca geçmişten kalan mektuplar olmadığına dikkat çekerek, dönemin insanlarının yaşadığı ayrılıkları, fedakârlıkları ve savaşın aileler üzerindeki etkisini anlamak açısından da önemli birer tarihî kaynak niteliği taşıdığını belirtiyor.
Bir Mektuptan Çok Daha Fazlası
113 yıl boyunca arşivde sessizce bekleyen mektubun yeniden aileye ulaşması, geçmiş ile bugün arasında güçlü bir bağ oluşturdu.
Bugün aileye teslim edilen belge, bir savaş döneminden kalan sıradan bir evrak olmanın ötesinde; bir ailenin geçmişine, yaşanan ayrılıklara ve yıllar önce yarım kalan bir hikâyeye ışık tutuyor.
Sivas’ta yürütülen çalışma sayesinde Gazi Mehmed’in mektubu yeniden gün yüzüne çıkarken, arşivlerde bulunan diğer mektupların da ailelerine ulaştırılmasıyla benzer hikâyelerin gelecek nesillere aktarılması amaçlanıyor.
