Çocukların dijital ortamlarda korunmasını amaçlayan yeni yönetmelik, sosyal medya platformlarının sorumluluklarını yeniden şekillendiriyor. Resmî Gazete’de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” kapsamında sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak.
1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek düzenlemeyle birlikte platformların yaş sınırını uygulayabilecek teknik sistemleri kurması ve kullanıcıların yaşlarını doğrulamaya yönelik gerekli tedbirleri alması gerekecek. Böylece sosyal ağ sağlayıcılarının çocukların yaşını belirleme ve yaş sınırına uygun hizmet sunma sorumluluğu artırılacak.
Sosyal Medyada Yaş Doğrulaması Nasıl Yapılacak?
Yeni düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri, sosyal medya kullanıcılarının yaşlarının doğrulanması olacak. Bu kapsamda e-Devlet üzerinden yaş doğrulama sisteminin kullanılması gündeme geliyor.
Paylaşılan bilgilere göre sistemde, kullanıcıların kimlik bilgilerinin doğrudan sosyal medya platformlarıyla paylaşılması yerine yalnızca yaş sınırını karşılayıp karşılamadıklarını gösteren bir doğrulama bilgisinin iletilmesi hedefleniyor.
Bu yöntemle sosyal ağ sağlayıcılarının kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını kontrol edebilmesi amaçlanıyor. Ancak doğrulama sisteminin teknik ayrıntıları ve platformlar tarafından hangi yöntemlerin kullanılacağına ilişkin uygulama süreçlerinin netleşmesi gerekiyor.
Mevcut Sosyal Medya Hesapları İçin Son Tarih Belli Oldu
Düzenleme yalnızca yeni açılacak sosyal medya hesaplarını kapsamıyor. Mevcut hesapların da yaş doğrulama sürecine dahil edilmesi öngörülüyor.
Yönetmelik kapsamında mevcut hesaplara ilişkin yaş doğrulama işlemlerinin 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlanması gerekiyor. Sosyal ağ sağlayıcılarının bu tarihe kadar sistemlerini yeni kurallara uygun hâle getirmesi bekleniyor.
Özellikle yaş doğrulamasının tamamlanmaması durumunda mevcut hesaplara hangi işlemlerin uygulanacağı ve platformların kullanıcıları nasıl bilgilendireceği, uygulama sürecinde önem taşıyan başlıklar arasında yer alıyor.
15-18 Yaş Arasındaki Kullanıcıları Hangi Kurallar Bekliyor?
Yeni düzenleme, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş kullanıcılar için de özel koruma önlemleri getiriyor. Bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya hizmetlerinden daha güvenli koşullarda yararlanması hedefleniyor.
Düzenlemede öne çıkan uygulamalar şöyle:
Gizli hesap uygulaması: Çocuklara yönelik hesapların varsayılan olarak gizli olması sağlanacak.
Mesajlaşma kısıtlamaları: Kullanıcıların kimlerle iletişim kurabileceğine ilişkin koruyucu önlemler uygulanacak.
Canlı yayın yasağı: 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların canlı yayın açması engellenecek.
Telefon rehberi senkronizasyonu: Rehber bilgilerinin senkronize edilmesine yönelik kısıtlama getirilecek.
Ebeveyn kontrolü: Ailelerin çocuklarının hesaplarını ve kullanım alışkanlıklarını denetleyebilmesine yönelik araçlar sunulacak.
Bu önlemlerle çocukların tanımadıkları kişilerle iletişim kurma, zararlı içeriklerle karşılaşma ve dijital ortamlardaki çeşitli risklere maruz kalma ihtimalinin azaltılması amaçlanıyor.
Aileler İçin Ebeveyn Kontrol Araçları Sunulacak
Yönetmelik kapsamında sosyal ağ sağlayıcılarının ebeveynlere yönelik kontrol araçları sunması da öngörülüyor. Türkçe destekli olması beklenen bu araçlarla ailelerin çocuklarının sosyal medya kullanımını daha yakından takip edebilmesi hedefleniyor.
Ebeveyn kontrol sistemleri aracılığıyla ekran süresinin izlenmesi, kullanım süresine sınır getirilmesi, hesap ayarlarının denetlenmesi ve harcamaların kontrol edilmesi gibi imkânların sağlanması planlanıyor.
Araçların hangi özellikleri içereceği ve platformlarda nasıl kullanılacağı ise sosyal ağ sağlayıcılarının hayata geçireceği uygulamalarla netlik kazanacak.
15 Yaş Altı Sosyal Medya Düzenlemesinin Amacı Ne?
Yeni düzenlemenin temelinde çocukların dijital dünyada karşılaşabilecekleri risklerin azaltılması bulunuyor. Zararlı içerikler, siber zorbalık, kişisel verilerin kötüye kullanılması ve çevrim içi güvenlik sorunları, çocukların korunmasına yönelik önlemlerin önemini artırıyor.
Yönetmelikle sosyal ağ sağlayıcılarına yaş sınırını uygulama, çocuklara uygun hizmet sunma ve ebeveynlerin denetim imkânlarını güçlendirme konusunda yeni sorumluluklar yükleniyor.
Yeni düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Kasım 2026 olarak belirlenirken, mevcut hesaplar için yaş doğrulama sürecinde son tarih 31 Mart 2027 olacak.
