Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’nın Resmî Gazete’de yayımlandığını açıkladı. Beş yıllık yol haritası; 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımından oluşuyor.
81 İL İÇİN DİJİTAL DÖNÜŞÜM PLANI
Yeni yol haritasıyla tüm illerin akıllı şehir dönüşüm sürecine dahil edilmesi amaçlanıyor. 2026 yılı sonuna kadar 81 ilin kendi akıllı şehir stratejisi ve yol haritasının hazırlanması öngörülüyor.
Belediyelerde oluşturulacak özel birimlerle dijital dönüşüm çalışmalarının daha düzenli ve kurumsal şekilde yürütülmesi hedeflenirken, 2027 yılında büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesinin de sürece dahil edilmesi planlanıyor. Ayrıca 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planlarının hazırlanması öngörülüyor.
TRAFİKTEN ATIK YÖNETİMİNE TEKNOLOJİ DESTEĞİ
Plan kapsamında şehirlerde günlük yaşamı doğrudan etkileyen birçok hizmette akıllı sistemlerin kullanılması hedefleniyor. Trafiğin anlık veriler üzerinden takip edilmesi, ulaşımda yaşanan zaman kayıplarının azaltılması ve belediye hizmetlerinin daha hızlı yönetilmesi amaçlanıyor.
Akıllı atık yönetimi sistemleriyle çöp toplama güzergâhlarının konteynerlerin doluluk oranlarına göre belirlenmesi planlanırken, sokak aydınlatmalarında enerji tasarrufunun artırılması da hedefler arasında yer alıyor.
Vatandaşların mahallelerinde karşılaştıkları sorunları mobil uygulamalar üzerinden ilgili belediye birimlerine bildirebilmesine yönelik sistemlerin yaygınlaştırılması da planlanıyor. Şehir hizmetlerinin yaşlı, engelli ve dezavantajlı vatandaşlar tarafından daha kolay kullanılabilmesi için erişilebilirlik de dikkate alınacak.
2029’DA DİJİTAL ŞEHİR YÖNETİM MERKEZLERİ
Akıllı şehir uygulamalarının yönetimi için 2029 yılına kadar tüm illerde Dijital Şehir Yönetim Merkezlerinin kurulması hedefleniyor. Bu merkezlerde trafik, çevre temizliği ve çeşitli belediye hizmetlerinin tek bir sistem üzerinden takip edilmesi planlanıyor.
İller arasındaki koordinasyonun ise Bakanlık bünyesinde kurulması öngörülen Ulusal Akıllı Şehir Merkezi aracılığıyla sağlanması amaçlanıyor.
TOKİ PROJELERİNDE AKILLI BÖLGE MODELİ
Yeni yaşam alanlarında da akıllı şehir teknolojilerinin kullanılması planlanıyor. TOKİ tarafından oluşturulacak yeni yerleşimlerde “Akıllı Bölge” modelinin uygulanması ve yeşil enerji kullanımının artırılması hedefleniyor.
Sensörler aracılığıyla su ve enerji kayıplarının anlık olarak tespit edilmesi, böylece kaynakların daha verimli kullanılması amaçlanıyor.
KENTSEL DÖNÜŞÜM VE AFET YÖNETİMİNDE DİJİTAL SİSTEMLER
Akıllı şehir planında kentsel dönüşüm, iklim değişikliği ve afet yönetimi de önemli başlıklar arasında yer alıyor. Şehirlerin dijital ikizlerinin oluşturulmasıyla mevcut yapıların ve altyapıların dijital ortamda izlenebilmesi hedefleniyor.
Bu sistemlerin yatırım kararlarında kullanılmasının yanı sıra aynı bölgede benzer yatırımların tekrar yapılmasının önüne geçilmesi ve şehir planlamasının daha verimli hale getirilmesi amaçlanıyor.
YERLİ TEKNOLOJİ VE GİRİŞİMCİLERE DESTEK
Strateji kapsamında akıllı şehir teknolojilerinde yerli üretimin artırılması da hedefleniyor. 2030 yılına kadar akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerlilik oranına ulaşılması planlanıyor.
Ayrıca uluslararası pazarlarda rekabet edebilecek 500 girişimci şirketin desteklenmesi öngörülüyor. Teknoloji kümelenmeleri aracılığıyla yerli akıllı şehir çözümlerinin geliştirilmesi ve bu ürünlerin Türk Devletleri Teşkilatı üyeleri ile dost ülkelere ihraç edilmesinin önünün açılması amaçlanıyor.
Plan kapsamında ayrıca Akıllı Şehir Kanunu’nun 2030 yılına kadar yürürlüğe konulması hedefleniyor.
