Küresel emtia piyasalarında haftanın en dikkat çekici gelişmesi, değerli metallerdeki sert düşüşe karşılık enerji fiyatlarında yaşanan yükseliş oldu. Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler, enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden artırabileceğine yönelik endişeler ve ABD Merkez Bankasının (Fed) sıkı para politikasını sürdürebileceği beklentisi, farklı emtia gruplarında birbirinden ayrışan fiyat hareketlerine neden oldu.
Altın, gümüş, platin ve paladyum haftayı kayıpla tamamlarken petrol ve doğal gaz fiyatlarında yükseliş görüldü. Baz metallerde ise bakır gerilerken nikel, çinko, alüminyum ve kurşun değer kazandı.
Altın 4 Bin Doların Altına Geriledi
Değerli metallerde haftalık kayıplar dikkat çekti. Ons bazında altın yüzde 4, platin yüzde 4,9, gümüş yüzde 5,3 ve paladyum yüzde 6,5 geriledi.
Altının ons fiyatı temmuz ayından bu yana ilk kez 4 bin doların altına inerken gümüş 53 dolarla Kasım 2025’ten, paladyum ise 1.039,55 dolarla Haziran 2025’ten bu yana en düşük seviyelerini gördü.
Analistler, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon baskısını artırabileceği ve merkez bankalarının faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisinin değerli metalleri baskıladığını belirtiyor. Faizlerin yüksek seyretmesi, faiz getirisi sağlamayan altın gibi varlıkların yatırımcılar açısından cazibesini azaltabiliyor.
Gümüşteki düşüşte, yüksek faizlerin sanayi talebini olumsuz etkileyebileceğine yönelik endişeler de etkili oldu. Platin fiyatları, Dünya Platin Yatırım Konseyinin yatırımlara ilişkin zayıf beklentilerinden etkilenirken otomotiv sektöründeki olası yavaşlama endişeleri paladyum fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Petrol ve Doğal Gaz Fiyatları Yükseldi
Enerji piyasasında ise yukarı yönlü hareket öne çıktı. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 6,5 arttı. Orta Doğu’da devam eden çatışmaların petrol arzına yönelik endişeleri artırması, fiyatlardaki yükselişte belirleyici oldu.
Doğal gaz fiyatlarında da güçlü artış kaydedildi. Hollanda merkezli TTF piyasasında kasım vadeli doğal gaz kontratları haftayı yüzde 7,3 yükselişle tamamladı. Megavatsaat başına fiyat 94 avroya ulaşarak Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Hürmüz Boğazı üzerinden deniz taşımacılığında yaşanan aksamaların sürmesi ve kış öncesinde doğal gaz depolarındaki doluluk seviyesinin düşük kalması, fiyatları yukarı taşıyan faktörler arasında gösterildi. Enerji fiyatlarındaki artış, küresel enflasyon ve üretim maliyetlerine ilişkin endişeleri de gündemde tuttu.
Bakır Gerilerken Nikel ve Alüminyum Yükseldi
Baz metallerde haftalık fiyat hareketleri farklı yönlerde gerçekleşti. Tezgâh üstü piyasada bakır yüzde 0,8 gerilerken çinko yüzde 1,2, alüminyum yüzde 1,3, kurşun yüzde 1,5 ve nikel yüzde 3,3 yükseldi.
Londra Metal Borsası’ndaki bakır stoklarının arttığına ilişkin haberler, arz endişelerini hafifleterek fiyatlarda düşüşe yol açtı. Alüminyum ise Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin arz üzerindeki olası etkileri nedeniyle değer kazandı.
Endonezya’daki Çinli nikel üreticilerinin üretimi azaltabileceğine yönelik haberler nikel fiyatlarını destekledi. Çin’de yerli çinko konsantresi üretiminin azalması da çinkoda arz endişelerini artırdı.
Uluslararası Kurşun ve Çinko Çalışma Grubunun bu yıl küresel maden üretiminde düşüş yaşanabileceğine ilişkin tahminleri de kurşun ve çinko fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu.
Buğday ve Mısır Fiyatlarında Gerileme
Tarım emtialarında bu hafta buğday ve mısır fiyatları düşerken soya fasulyesi ve pirinçte yükseliş görüldü. Chicago Ticaret Borsasında kile başına buğday fiyatı yüzde 5,4, mısır fiyatı yüzde 3,9 geriledi. Soya fasulyesi yüzde 0,7, pirinç ise yüzde 1,2 değer kazandı.
Buğdayın kile başına fiyatı 6,21 dolara, mısırın fiyatı ise 4,53 dolara inerek temmuz ayından bu yana en düşük seviyelerini gördü.
Rusya ile Ukrayna arasında barış sağlanabileceğine yönelik iyimserlik, buğday ve mısır piyasalarında arz endişelerinin azalmasına katkıda bulundu. The Economist’in haberinde, ABD’li yetkililerin savaşın sona erdirilmesine yönelik Donbas’ta askerden arındırılmış bölge oluşturulması, Moskova’ya yönelik yaptırımların hafifletilmesi ve Ukrayna’nın NATO üyeliğinden vazgeçmesi gibi maddeleri içeren bir plan hazırladığı öne sürüldü.
Öte yandan Çin’den gelen güçlü talep, soya fasulyesi fiyatlarını destekledi. Avrupa ve Japonya’da kahve stoklarının azalması kahve fiyatlarını yukarı taşırken Batı Afrika’daki kakao stoklarının artması kakao fiyatlarında düşüşe neden oldu.
Şeker Fiyatları da Geriledi
Tarım ürünleri arasında şeker ve kakao fiyatlarında düşüş kaydedildi. ABD’de Intercontinental Exchange piyasasında libre bazında kahve fiyatı yüzde 0,1, pamuk fiyatı yüzde 0,4 yükseldi. Şeker fiyatı yüzde 2,8, kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 1,5 geriledi.
Hindistan hükümetinin, devlete ait akaryakıt perakendecilerine 1 Kasım’dan itibaren şeker kamışından üretilen etanol alımını durdurmaları yönünde talimat vermesi, şeker fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu. Kakao tarafında ise Batı Afrika’daki stok artışı fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Geride kalan haftanın verileri, emtia piyasalarında jeopolitik gelişmelerin, arz koşullarının ve faiz beklentilerinin farklı ürün gruplarında farklı sonuçlar doğurduğunu gösterdi. Önümüzdeki dönemde enerji arzına ilişkin gelişmeler ve merkez bankalarının para politikası beklentileri, emtia fiyatlarının seyrinde izlenecek başlıklar arasında yer alacak.
Küresel piyasalardaki gelişmelerin Türkiye ekonomisine ve yatırım gündemine olası yansımalarını takip etmek için ekonomi haberlerimizi inceleyebilirsiniz.
