Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, İstanbul’da düzenlenen 17. Boğaziçi Zirvesi’nde Türkiye’nin üretim kapasitesi, teknolojik gelişimi ve Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkilerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
Uluslararası İşbirliği Platformu tarafından “Dönüşen Dünyada Denge Arayışı” temasıyla düzenlenen zirvenin açılışında konuşan Kacır, küresel ekonominin jeopolitik gerilimler, enerji ve ham madde krizleri ile tedarik güvenliği gibi önemli sınamalarla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Teknolojinin artık yalnızca ekonomik gelişimin değil, aynı zamanda ülkelerin jeopolitik gücünün de önemli unsurlarından biri haline geldiğini belirten Kacır, yapay zekâ, yarı iletkenler, biyoteknoloji ve enerji sistemleri gibi alanlarda geliştirilen teknolojilerin ülkelerin küresel rekabetindeki konumunu belirlediğini ifade etti.
Türkiye’nin son 24 yılda üretim gücünü ve teknolojik yetkinliklerini artırmak için önemli adımlar attığını kaydeden Kacır, ülkenin Avrupa’nın ve dünyanın önde gelen üretim merkezleri arasında yer alması için çalışmaların sürdüğünü dile getirdi.
“Avrupa’nın İhtiyacı Türkiye’nin Üretim Gücü”
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ekonomik ilişkilere dikkat çeken Bakan Kacır, Türkiye’nin 30 yıllık Gümrük Birliği geçmişiyle Avrupa sanayisinin üretim ve değer zincirlerine güçlü şekilde entegre olduğunu söyledi.
Türkiye’nin köklü sanayi birikimi ve nitelikli insan kaynağıyla Avrupa için önemli bir ortak olduğunu vurgulayan Kacır, şu ifadeleri kullandı:
“30 yıllık Gümrük Birliği üyeliğiyle Avrupa sanayisinin üretim ve değer zincirlerine derinlemesine entegre olmuş Türkiye, köklü sanayi birikimi, nitelikli insan kaynağıyla AB'nin ihtiyaç duyduğu rekabet gücünü ve ekonomik dinamizmi bir arada sunacak yegane paydaştır.”
Avrupa Birliği'nin küresel rekabette yaşadığı sorunları aşabilmesi için ölçek ekonomisi oluşturması, inovasyonu hızlandırması ve verimliliğini artırması gerektiğini belirten Kacır, Türkiye'nin üretim kapasitesinden daha fazla yararlanılmasının önemine işaret etti.
Avrupa Birliği tarafından hazırlanan “Made in EU” düzenlemesinde Türkiye menşeli ürünlerin AB menşeli ürünlerle eşdeğer muamele görmesinin ortak çıkarlar açısından önemli olduğunu ifade eden Kacır, Türkiye ile Avrupa arasındaki sanayi, teknoloji ve ticaret ortaklığının derinleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Yüksek Teknoloji Yatırımlarına 30 Milyar Dolarlık Destek
Konuşmasında Türkiye'nin teknoloji ve sanayi yatırımlarına ilişkin hedeflerini de açıklayan Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında stratejik alanlardaki projelerin desteklendiğini bildirdi.
Batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbini, çip, savunma teknolojileri, veri merkezi, yapay zekâ ve endüstriyel robotik gibi alanların destek kapsamına alındığını belirten Kacır, 2030 yılına kadar 30 milyar dolarlık devlet desteğiyle yüksek teknoloji yatırımlarının hayata geçirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Merkez Bankasının 750 milyar lira kaynak ayırdığı Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile de kritik ve stratejik alanlardaki yatırımlara finansman sağlandığını aktaran Kacır, yeni teşvik sistemi ve Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında 1126 orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün, 34 ham madde ve 414 teknoloji alanına yönelik yatırımların desteklendiğini kaydetti.
Bu programlar kapsamında cari dengeye yaklaşık 11,3 milyar dolar katkı sunması beklenen 213 yatırım projesine destek verildiğini belirten Kacır, Türkiye'nin yatırımlar ve nitelikli insan kaynağı açısından daha güçlü bir merkez haline geldiğini ifade etti.
5 Milyon Kişiye Yapay Zekâ Eğitimi Verilecek
Bakan Kacır, Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki hedeflerini de paylaştı. 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında ilk iki yılda en az 5 milyon kişiye yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilmesinin planlandığını açıkladı.
Bu süreçte 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesinin hedeflendiğini belirten Kacır, kamuya ait en az 2 bin veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden erişime açılacağını bildirdi.
Veri merkezlerinin toplam kurulu gücünün 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarılmasının amaçlandığını aktaran Kacır, veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarına en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı çekmek istediklerini söyledi. Bu kapsamda son bir yılda yaklaşık 300 megavatlık yatırımın harekete geçirildiğini de ifade etti.
Türkiye’de 4 Yeni Sanayi Koridoru Oluşturuluyor
Sanayi Alanları Master Planı kapsamında Türkiye'nin farklı bölgelerinde dört yeni sanayi koridoru oluşturulduğunu açıklayan Kacır, bu hatların Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak güzergâhlarını kapsadığını belirtti.
Planın ilk aşamasında Samsun-Mersin hattındaki 15 ilde toplam 60 bin hektar büyüklüğünde 19 yeni yatırım alanının belirlendiğini kaydeden Kacır, bu bölgelerin sosyal imkânlara sahip, yeşil üretim ve döngüsel ekonomi anlayışıyla geliştirileceğini söyledi.
Sanayinin sürdürülebilir ve verimli bir yapıya kavuşması için yürütülen Yeşil Dönüşüm Programı hakkında da bilgi veren Kacır, Dünya Bankası işbirliğiyle gerçekleştirilen projeler aracılığıyla sanayicilere, KOBİ'lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağlandığını bildirdi.
Kacır, Türkiye'nin yeşil ve dijital dönüşümü hızlandıracağını, katma değerli üretimi artıracağını ve ihracat pazarlarını çeşitlendireceğini belirterek, karşılıklı güven ve ortak kazanç temelinde üretim yapmak isteyen yatırımcılara Türkiye'nin kapılarının açık olduğunu ifade etti.
