Vatandaşlık maaşı kimleri ilgilendiriyor?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışma kapsamında, belirli bir gelir seviyesinin altında kalan hanelerin desteklenmesi hedefleniyor.
Sistemin mevcut sosyal yardım uygulamalarından farklı olarak aile bazlı bir yapıya kavuşturulması planlanıyor. Hanelerin toplam geliri, yaşam maliyetleri ve bölgesel ihtiyaçlarının dikkate alınması öngörülüyor.
Bu kapsamda özellikle dar gelirli aileler ile en düşük emekli maaşı alan vatandaşların sistemden yararlanabilmesine yönelik değerlendirmeler yapılacak. Ancak hangi vatandaşların kesin olarak destek kapsamına alınacağı, etki analizleri ve uygulamaya ilişkin kriterlerin netleşmesiyle belli olacak.
Her aileye aynı ödeme yapılmayacak
GETAD kapsamında dikkat çeken ayrıntılardan biri de desteklerin her haneye aynı şekilde verilmesinin planlanmaması.
Ekim ayında tamamlanması öngörülen etki analizleriyle birlikte bölgelerin ve hanelerin ihtiyaçlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi bekleniyor. Buna göre bazı ailelere kira desteği sağlanırken, başka bir hanenin ihtiyacına göre ısınma, gıda veya enerji desteği gündeme gelebilecek.
Desteklerin yalnızca nakdi olarak değil, ihtiyaçlara göre ayni şekilde de verilmesi planlanıyor. Böylece ailenin bulunduğu bölge ve ekonomik koşullarının sistem içerisinde dikkate alınması amaçlanıyor.
Ödenecek miktar belli oldu mu?
Kamuoyunda en çok merak edilen konulardan biri ise vatandaşlık maaşı kapsamında ailelere ne kadar ödeme yapılacağı.
Şu an için kesinleşmiş bir ödeme tutarı bulunmuyor. Sistemin temel yaklaşımı, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan hanelerin desteklenmesi üzerine kuruluyor. Ödeme miktarlarının ise bütçe planlaması, hane gelirleri ve ihtiyaç kriterlerine göre belirlenmesi bekleniyor.
2027 yılında uygulanması planlanıyor
GETAD'ın 2027 yılı itibarıyla ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. 2027 bütçe görüşmelerinin TBMM'deki sürecinin tamamlanmasının ardından sistem için bütçe planlamasının netleştirilmesi bekleniyor.
Gerekli görülmesi halinde uygulama için yasal düzenleme adımlarının da atılacağı belirtiliyor. Dolayısıyla sistemin kapsamı, ödeme tutarı ve kesin uygulama şartları önümüzdeki süreçte netleşecek.
Özetle, “vatandaşlık maaşı” adıyla gündeme gelen GETAD henüz belirli bir miktarda herkese düzenli ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor. Sistem, gelir seviyesi belirli bir sınırın altında kalan hanelerin ihtiyaçlarına göre desteklenmesini öngören yeni bir sosyal yardım modeli olarak hazırlanıyor.
