Sosyal güvenlik sisteminde vefat eden kişinin sigortalılık statüsü, geride kalan hak sahiplerinin borçlanma yaparak aylık alıp alamayacağını doğrudan belirliyor. İşte dul ve yetim aylığına dair merak edilen tüm detaylar:

SSK’da (4/a) "5 Yıl ve 900 Gün" Şartı Nedir?

SSK statüsündeki sigortalılar öldüğünde geride kalanlara dul ve yetim aylığı bağlanabilmesi için iki şartın aynı anda sağlanması gerekir:

  • Kişinin en az 5 yıldan beri sigortalı olması,

  • Toplamda en az 900 gün sigorta primi ödemiş olması.

Örnek: 1 Temmuz 2026 tarihinde vefat eden bir SSK'lının yakınlarına aylık bağlanabilmesi için, bu kişinin en geç 1 Temmuz 2021 tarihinde sigortalı olarak işe başlamış olması ve bu süre zarfında en az 900 gün priminin bulunması şarttır.

Önemli Not: SSK'lılarda işverenin primi SGK'ya fiilen yatırıp yatırmadığına bakılmaz. Önemli olan 900 günlük çalışmanın SGK'ya bildirilmiş olmasıdır.

BAĞ-KUR (4/b) ve Emekli Sandığı (4/c) Şartları

Bu iki statüde 5 yıl gibi bir sigortalılık süresi aranmaz; ancak prim günü şartı SSK'ya göre daha yüksektir:

Eksik Prim Günleri Borçlanma (Askerlik / Doğum) ile Tamamlanabilir mi?

En kritik ayrım bu noktada ortaya çıkıyor. Kanun, statülere göre hak sahiplerine farklı haklar tanıyor:

  • BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı Sahipleri: Hak sahipleri eksik prim günlerini tamamlamak için sigortalının geçmişteki askerlik veya doğum sürelerini borçlanabilirler. Üstelik sürenin tamamını değil, sadece eksik olan gün sayısı kadar (kısmi) borçlanma yapabilirler. Ayrıca BAĞ-KUR'lular geçmişte dondurulan hizmet sürelerini ihya edebilirler (ancak ihyada kısmi ödeme yapılamaz, dondurulan sürenin tamamı ödenmelidir).

  • SSK (4/a) Sahipleri: SSK'lıların hak sahiplerinin borçlanma ile eksik gün tamamlama hakkı yoktur. Ölen kişinin 900 gün yerine 899 gün primi varsa, geride kalanlar eksik olan 1 gün için bile askerlik veya doğum borçlanması yapamazlar ve aylık bağlanmaz.

İstisna Durum: İş Kazaları

Eğer sigortalı kişi bir iş kazası sonucu vefat ettiyse, yukarıda bahsettiğimiz 5 yıl, 900 gün veya 1800 gün gibi hiçbir prim şartına bakılmaz. Kişi işe başladığı ilk gün bile hayatını kaybetmiş olsa, eş ve çocuklarına doğrudan gelir bağlanır.

Ölüm Aylığı Hak Sahiplerine Nasıl Paylaştırılır?

Hak Sahibi Şartlar Aylık Bağlanma Oranı
Dul Eş Aylık bağlanmış çocuğu varsa %50
Dul Eş Çocuk yoksa, çalışmıyorsa ve kendi aylığı yoksa %75
Çocuklar (Her biri) Yaş ve öğrenim şartlarını sağlıyorsa %25

Çocuklarda Yaş ve Cinsiyet Kuralları:

  • Kız Çocukları: Evli olmadıkları, çalışmadıkları ve kendi çalışmalarından dolayı emekli aylığı almadıkları sürece yaş sınırı olmaksızın yetim aylığı alabilirler.

  • Erkek Çocukları: Normal şartlarda 18 yaşına kadar alabilirler. Eğitim durumuna göre bu sınır; lisede 20 yaş, yükseköğrenimde (lisans, yüksek lisans, doktora dahil) ise 25 yaş olarak uygulanır.

Muhabir: Haber Merkezi