Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi kapsamında düzenlenen toplantıda iklim değişikliğiyle mücadeleye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan konularının ele alındığı liderler toplantısında konuşan Erdoğan, artan atık miktarının yalnızca çevresel bir sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek bunun aynı zamanda bir zihniyet, kültür ve medeniyet krizi olduğunu ifade etti.
COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu tarafından düzenlenen toplantıda Emine Erdoğan, tüketim alışkanlıklarının doğa üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Tek kullanımlık ürünlerin geçmişte modern yaşamın bir parçası olarak sunulduğunu hatırlatan Erdoğan, bugün küresel çöpün yüzde 40'ını tek kullanımlık plastiklerin oluşturduğunu söyledi.
“Bu Bir Zihniyet, Kültür ve Medeniyet Krizidir”
Atık miktarındaki artışın ulaştığı boyutlara değinen Emine Erdoğan, katı belediye atıklarının 2050 yılına kadar iki katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini aktardı. Bu tablonun yalnızca çevre politikalarıyla çözülemeyeceğini belirten Erdoğan, tüketim ve refah arasındaki ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Küresel ölçekte üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 30'unun israf edildiğini belirten Erdoğan, çöpe atılan gıdaların yalnızca ekonomik kayıp oluşturmadığını, aynı zamanda açlık ve iklim değişikliği gibi sorunları da derinleştirdiğini dile getirdi. Toplam gıda atığının yalnızca dörtte birinin değerlendirilmesiyle dünyada açlıkla mücadele eden yaklaşık 700 milyon insanın doyabileceğine işaret etti.
Gıda atıklarının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10'unu oluşturduğunu kaydeden Erdoğan, metan emisyonlarının da küresel ısınmanın önemli kaynakları arasında bulunduğunu söyledi.
Sıfır Atık İçin Tüketim Alışkanlıkları Değişmeli
Emine Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelede bireysel davranışların önemine de değindi. Gıdaların çöpe atılmasından kullanılabilir eşyaların atılmasına kadar günlük hayatta sıradan görülen birçok davranışın doğa üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti.
Sıfır Atık Hareketi'nin bu noktada önemli bir rol üstlendiğini ifade eden Erdoğan, insanların yalnızca çevresel verileri bilmesinin yeterli olmadığını, doğaya ve kaynaklara yönelik bakış açısının da değişmesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan, "Sıfır Atık'ı konuşmak, aslında hayatı konuşmaktır." ifadelerini kullanarak ekmeğin çöpe atılmaması, plastik şişelerin ve izmaritlerin doğaya bırakılmaması gibi alışkanlıkların önemine dikkat çekti.
Anadolu'nun Geleneksel Alışkanlıklarına Dikkat Çekti
Konuşmasında Anadolu kültüründeki tasarruf ve değerlendirme alışkanlıklarına da yer veren Emine Erdoğan, büyüklerden aktarılan geleneksel bilgilerin döngüsel ekonomi anlayışının temelini oluşturduğunu belirtti.
"Eskisi olmayanın yenisi olmaz." sözünü hatırlatan Erdoğan, artan yemeklerin değerlendirilmesi, mevsiminde yetişen ürünlerin saklanması, kırılan eşyaların tamir edilmesi ve kıyafetlerin onarılarak daha uzun süre kullanılması gibi alışkanlıkların önemini anlattı.
Doğayla uyumlu yaşam biçiminin yeniden güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, yerel bilginin iklim değişikliğiyle mücadelede daha etkin kullanılmasını istedi.
2035 İçin Atık Azaltma Hedefini Açıkladı
Doğanın kaynaklarını verimli kullanan bir sistem üzerine kurulu olduğunu belirten Emine Erdoğan, mutfaklarda ortaya çıkan organik atıkların kompost yöntemiyle yeniden toprağa kazandırılabileceğini söyledi. Otel, alışveriş merkezi, iş yeri ve havaalanlarında oluşan büyük miktardaki organik atıkların da gübre üretiminde veya hayvan yemi ham maddesi olarak değerlendirilebileceğini kaydetti.
Erdoğan, 2035 yılına kadar küresel yıllık belediye katı atığı miktarında öngörülen artışın en az yüzde 50 azaltılmasının hedeflendiğini belirtti. Atık olarak görülen malzemelerin yeniden ham madde kaynağı olarak değerlendirilmesiyle döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15'e çıkarılabileceğini ifade etti.
Konuşmasının sonunda yerel yönetimlere, üreticilere, gençlere ve vatandaşlara ortak sorumluluk çağrısında bulunan Emine Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin finansman, teknoloji ve bilgiye erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini vurguladı.
Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelede herkesin üzerine düşen görevi yerine getirmesi gerektiğini belirterek COP31'in tüm insanlığa hayırlar getirmesini diledi.
