Malatya ekonomisinin lokomotif ürünlerinden kayısı, iklim değişikliğinin etkisiyle yeni bir döneme hazırlanıyor. Özellikle ilkbahar aylarında yaşanan ani sıcaklık düşüşleri ve geç don olayları, üreticilerin en büyük endişeleri arasında yer alırken, kayısı yetiştiriciliğinde farklı bölgelerin değerlendirilmesi gündeme geldi. Bu noktada yüksek rakımlı arazilere sahip Kuluncak ilçesi, Malatya kayısısı için alternatif üretim merkezlerinden biri olma potansiyeliyle dikkat çekiyor.
Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Kasım Kılıç’ın Kuluncak’ta gerçekleştirdiği temaslarda da ilçenin tarımsal imkânları ve iklim değişikliğine karşı alınabilecek önlemler ele alındı. Görüşmelerde özellikle kayısı üretiminin geleceği, don riskinin azaltılması ve yeni bahçe alanlarının belirlenmesi üzerinde duruldu.
Yüksek Rakım Kayısı Üretiminde Avantaj Sağlayabilir
Kayısı ağaçlarının çiçeklenme döneminde meydana gelen sıcaklık düşüşleri, ürün kaybına neden olabiliyor. Yüksek rakımlı bölgelerde çiçeklenmenin daha geç gerçekleşebilmesi ise bazı koşullarda ağaçların ilkbahar donlarından daha az etkilenmesini sağlayabiliyor.
Bu nedenle Kuluncak gibi yüksek rakımlı ilçelerin kayısı yetiştiriciliği bakımından araştırılması önem kazanıyor. Ancak yeni bahçe kurulacak alanların belirlenmesinde yalnızca rakımın yeterli olmadığı; arazinin konumu, soğuk havanın birikme durumu, sulama olanakları ve tercih edilecek kayısı çeşidinin de dikkate alınması gerekiyor.
6 Bin 140 Bahçenin İncelendiği Araştırmada Dikkat Çeken Sonuç
Malatya’nın Akçadağ ilçesinde 2013-2023 yılları arasında yürütülen ve 6 bin 140 kayısı bahçesini kapsayan bilimsel araştırma, rakım ile don zararı arasındaki ilişkiye dikkat çekti. Araştırmada düşük rakımlı bölgelerde don zararının daha yüksek olduğu, rakım yükseldikçe zarar oranının azalma eğilimi gösterdiği belirlendi.
Çalışmada Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinin 1.251 metre ve üzerindeki alanlarda daha düşük don zararı gördüğü tespit edildi. Bu sonuç, yüksek rakımlı bölgelerin kayısı üretimi için alternatif olabileceğini ortaya koyarken, Kuluncak’ta yapılacak yeni yatırımların da bilimsel veriler doğrultusunda planlanmasının önemini gösteriyor.
Kuluncak’ta Tarımsal Potansiyel Masaya Yatırıldı
TÜRKTOB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Kasım Kılıç, ilçedeki programı kapsamında Kuluncak Belediye Başkanı Erhan Cengiz, Ziraat Odası Başkanı Hasan Yıldırım ve İlçe Tarım ve Orman Müdür Vekili Hacer Şimşek ile görüştü.
Toplantılarda iklim değişikliğinin kayısı üretimine etkileri, ilkbahar geç donları, yeni üretim alanlarının belirlenmesi ve ilçenin tarımsal potansiyelinin geliştirilmesi konuları değerlendirildi. Kılıç, mahalle muhtarlarının da katıldığı yaklaşık 18 kişilik istişare toplantısında üretim alanları, mahalleler arasındaki rakım ve iklim farklılıkları ile çiftçilerin yaşadığı sorunları ele aldı.
Yeni Bahçelerde Çeşit ve Arazi Seçimi Önemli
İklim değişikliğine uyum sağlamak amacıyla geç çiçeklenen ve ilkbahar donlarına karşı daha dayanıklı kayısı çeşitlerinin geliştirilmesi de önem taşıyor. Yerli ıslah çalışmalarının artırılması, uygun anaçların belirlenmesi ve modern bahçecilik yöntemlerinin yaygınlaştırılması, üretimde riskleri azaltabilecek adımlar arasında gösteriliyor.
Kuluncak’ın kayısı üretiminde daha güçlü bir konuma ulaşabilmesi için bölgenin iklim, rakım, don riski ve su kaynaklarına ilişkin verilerinin ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerekiyor. Bilimsel çalışmalarla desteklenecek uygun çeşit denemeleri ve doğru arazi planlaması, Malatya kayısısının değişen iklim koşullarına uyum sağlamasında belirleyici olabilir.
