17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçerken, Türkiye’nin deprem gerçeği bir kez daha gündeme geldi. 6 Şubat 2023 depremlerinde ağır yıkım yaşayan Malatya’da da deprem sonrası yeniden yapılanma devam ederken, konutların sigortalanması olası yeni afetlere karşı ekonomik güvence açısından önem taşıyor.
DASK’ta Hedef Yüzde 100 Sigortalılık
Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) verilerine göre Türkiye genelinde 11 milyon 700 bin 223 konut Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında bulunuyor. Buna karşın ülke genelindeki sigortalılık oranı yüzde 58 seviyesinde kalıyor.
DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, mevcut oranın kurum açısından yeterli olmadığını belirterek hedeflerinin yüzde 100 sigortalılık olduğunu vurguladı. Demirkan, sigortalılık oranı yüzde 98 ya da yüzde 99 seviyesine ulaşsa dahi hedefin yüzde 100 olduğunu ve bu seviyeye ulaşıncaya kadar çalışmaların devam edeceğini ifade etti.
Malatya açısından ise konu ayrı bir önem taşıyor. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde büyük hasar alan kentte binlerce konut yıkıldı veya ağır hasarlı hale geldi. Kent genelinde deprem sonrası inşa edilen yeni konutlarla birlikte vatandaşların deprem riskine karşı finansal güvence sağlayan sigorta uygulamalarını da gündeminde tutması gerekiyor.
Deprem Bölgesinde Sigorta Bilincinin Önemi
DASK verilerine göre en yüksek sigortalılık oranı yüzde 65 ile Marmara Bölgesi'nde bulunuyor. Doğu Anadolu Bölgesi'nde bu oran yüzde 64 seviyesinde. Güneydoğu Anadolu'da yüzde 63, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yüzde 59, İç Anadolu'da yüzde 51 ve Karadeniz'de yüzde 45 olarak kaydedildi.
Demirkan, depremi daha sık yaşayan bölgelerde sigortalılık oranının da genel olarak daha yüksek olduğuna dikkat çekti. Malatya'nın da içerisinde bulunduğu Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki yüzde 64'lük oran, Türkiye ortalamasının üzerinde bulunuyor.
DASK'ın kuruluşundan bu yana Türkiye genelinde 1397 hasar yapıcı deprem meydana gelirken kuruma toplam 867 bin 275 hasar ihbarı ulaştı. Özellikle 2023 yılında alınan 653 bin 81 ihbar, Kahramanmaraş merkezli depremlerin sigorta sistemi üzerindeki etkisini ortaya koydu.
Kahramanmaraş Depremlerinde 39 Milyar Lira Hasar Ödemesi
DASK Genel Sekreteri Demirkan, 6 Şubat 2023 depremlerinin kurum açısından önemli bir deneyim olduğunu belirtti. DASK'ın depremden sonraki 9 aylık süreçte yaklaşık 540 bin dosyayı işleme aldığını ve 39 milyar lira hasar ödemesi gerçekleştirdiğini açıkladı.
Kahramanmaraş merkezli depremlerde ortaya çıkan toplam finansal zararın yaklaşık 104 milyar dolar olduğunu belirten Demirkan, sigorta sektörünün bunun yaklaşık 5,5 milyar dolarlık bölümünü karşıladığını, DASK'ın da kendi kapasitesi çerçevesinde yaklaşık 1,6 milyar dolarlık ödeme gerçekleştirdiğini aktardı.
Bu tablo, Malatya gibi 6 Şubat depremlerinden doğrudan etkilenen kentlerde deprem sigortasının yalnızca yasal bir zorunluluk değil, afet sonrasında oluşabilecek maddi kayıpların karşılanmasında önemli bir güvence olduğunu gösteriyor.
DASK Genel Sekreteri Demirkan, vatandaşların yalnızca bir kez poliçe yaptırmasının yeterli olmadığını, sigortanın düzenli şekilde yenilenmesi gerektiğini belirtti. Depremin ne zaman meydana geleceğinin öngörülemeyeceğini ifade eden Demirkan, poliçenin yenilenmeden geçirilen dönemlerde yaşanabilecek bir depremin vatandaşları ciddi ekonomik riskle karşı karşıya bırakabileceği uyarısında bulundu.
Malatya'da deprem sonrası yeni konutlarına yerleşen vatandaşlar açısından da poliçelerin güncel tutulması önem taşıyor. Özellikle konutların teminat tutarlarının güncel değerler üzerinden takip edilmesi, olası bir hasar durumunda sigorta güvencesinin daha etkin kullanılmasına katkı sağlayabilir.
DASK’tan Yeni Dönem İçin Yapay Zeka Çalışması
DASK, önümüzdeki 5 yıllık döneme ilişkin projeksiyon çalışmalarını da sürdürüyor. Demirkan, yapay zekanın hem üretim hem de hasar süreçlerinde daha etkin kullanılmasına yönelik pilot çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Amaç, olası büyük depremlerde hasar dosyalarının daha hızlı ve doğru şekilde değerlendirilmesi ve sigortalılara ödemelerin daha etkin biçimde ulaştırılması.
Demirkan ayrıca DASK'ın olası bir Marmara depremine karşı mevcut finansal kapasitesinin yeterli seviyede olduğunu belirterek sigortalılara güvence mesajı verdi.
