Malatya’da geleneksel pestil üretimini daha hızlı ve standart hale getirmek amacıyla geliştirilen makine, farklı meyvelerin endüstriyel ölçekte işlenmesine imkan sağlıyor. Tarım işletmecisi Hatem Özpolat’ın girişimiyle, Organize Sanayi Bölgesi’nde makine üretimi yapan Yılmaz Alptekin tarafından dört yıllık çalışma sonucunda hayata geçirilen sistem, üzüm ve dutun yanı sıra kayısı ve erik gibi meyveleri de pestile dönüştürüyor.
Yaklaşık 90 metre uzunluğundaki üretim hattıyla meyvelerin işlenmesi ve kurutulması aşamalı şekilde gerçekleştiriliyor. TÜBİTAK’ın da destek verdiği projeyle üretimde hijyen koşullarının iyileştirilmesi, ürün kalitesinin standart hale getirilmesi ve Türkiye’de üretilen pestilin daha geniş pazarlara ulaştırılması amaçlanıyor.
“Dünyadaki Bütün Meyveleri Pestil Yapabilecek Bir Makine”
Makineyi geliştiren Yılmaz Alptekin, daha önce de pestil üretimine yönelik makineler üzerinde çalıştığını, yatırımcının projeye dahil olmasıyla çalışmaların hız kazandığını belirtti. Dört yıllık sürecin ardından sistemi tamamladıklarını aktaran Alptekin, başlangıçta üzüm ve dut için tasarlanan makinenin farklı meyvelerin işlenmesine de uygun hale getirildiğini ifade etti.
Alptekin, ilk aşamada saatte 1 ton üretim kapasitesine ulaşmayı hedeflediklerini, mevcut kapasiteyi artırmak için çalışmaların sürdüğünü söyledi. Makinenin tanıtımına başladıklarını belirten Alptekin, Tunus, Fas, Orta Asya, Balkanlar ve Rusya’daki firmalarla görüşmeler yürüttüklerini kaydetti.
Üretim sürecinin meyvelerin ön hazırlık işlemleriyle başladığını anlatan Alptekin, ürünlerin serme alanına aktarıldığını, ardından kademeli kurutma sisteminden geçirildiğini ve son aşamada ortam sıcaklığına düşürüldüğünü bildirdi. Yaklaşık 90 metre uzunluğundaki hattın fabrika içerisinde 40 metrekarelik alan kapladığını da sözlerine ekledi.
Yapay Zeka Destekli Üretim Hedefleniyor
Makinenin otomasyon sistemini geliştiren İnönü Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Fatih Kocamaz ise üretim sürecine yapay zeka entegre etmeyi planladıklarını açıkladı. Geliştirilecek sistemin, kullanılan meyvenin türü ve üretim sürecindeki veriler doğrultusunda makinenin çalışma düzenini otomatik olarak yönetmesi hedefleniyor.
Kocamaz, amaçlarının her üretimde aynı kalite standartlarını yakalamak olduğunu belirterek otomasyonla insan müdahalesini azaltmayı ve sağlık standartlarına uygun üretimi desteklemeyi amaçladıklarını ifade etti. Üretimdeki standart farklılıklarının ihracatı zorlaştırabildiğine dikkat çeken Kocamaz, sistemin devreye girmesiyle ürünlerin yurt dışı pazarlara sunulmasının kolaylaşmasını beklediklerini dile getirdi.
Ayda 28 Ton Pestil Üretiliyor
Tarım işletmecisi Hatem Özpolat, geleneksel yöntemlerle pestil üretiminin zahmetli ve uzun zaman alan bir süreç olduğunu, yeni makineyle daha hızlı ve standart kalitede üretim yapabildiklerini söyledi. TÜBİTAK’a başvurduklarını ve incelemelerin ardından proje için olumlu rapor verildiğini aktaran Özpolat, üretimin henüz yeni başlamasına rağmen yurt içinden talep aldıklarını belirtti.
Mevcut üretim kapasitesine ilişkin bilgi veren Özpolat, saatte yaklaşık 250 kilogram ürün elde ettiklerini ve günde sekiz saat çalıştıklarını kaydetti. Bu çalışma düzeniyle ayda 28 ton pestil üretildiğini ifade eden Özpolat, ürünlerin püreli ve püresiz olmak üzere iki çeşidinin bulunduğunu bildirdi.
Dut ve üzümden püresiz pestil ürettiklerini belirten Özpolat, kayısı ve erik gibi meyvelerin de bu yöntemle değerlendirildiğini söyledi. Girişimciler, üretim kapasitesini artırarak hem iç pazarda daha fazla yer edinmeyi hem de uluslararası pazarlara açılmayı hedefliyor.
