Malatya, Elazığ ve Adıyaman arasında zaman zaman gündeme gelen “Kayısı kimin?” ve geçmişte uzun süre tartışılan “Nemrut kimin?” tartışmalarının bölge ekonomisine somut bir katkı sağlamadığı değerlendirilirken, dikkat çeken bir öneri gündeme geldi. Bölgedeki şehirlerin birbirleriyle değer sahipliği üzerinden yarışmak yerine, ortak hareket ederek dünya pazarında daha güçlü bir ekonomik yapı oluşturması gerektiği vurgulandı.
Özellikle 2023 Şubat depremlerinin ardından Malatya ile çevre iller arasında güçlenen dayanışma ve kardeşlik iklimine dikkat çekilerek, bu birlikteliğe zarar verebilecek açıklamalardan kaçınılması gerektiği ifade edildi.
“Kimin?” Değil, “Nasıl Daha Fazla Kazanırız?”
Bölgesel kalkınma açısından tartışmanın merkezinin değiştirilmesi gerektiği belirtilirken, “Kayısı kimin?” sorusu yerine “Bu değerden bölge insanı nasıl daha fazla kazanır?” sorusunun sorulması gerektiği dile getirildi.
Baskil’de üretilen kayısının Elazığ ekonomisine katkı sağlarken, Malatya’nın güçlü kayısı ticareti, işleme sanayisi ve ihracat altyapısıyla birlikte değerlendirilebileceği ifade edildi. Aynı şekilde Nemrut Dağı’nın Adıyaman’ın önemli bir turizm markası olduğu ancak buraya gelen turistin Malatya ve Elazığ başta olmak üzere çevre illerde de konaklamasının ve bölge ekonomisine katkı sunmasının sağlanabileceği belirtildi.
Şehirler Birbirleriyle Değil, Dünya İle Yarışmalı
Malatya ve Elazığ’ın enerjisini birbirleriyle rekabete harcamak yerine, uluslararası pazarlara yöneltmesi gerektiği vurgulandı. Kayısı sektöründe üreticiden ihracatçıya kadar tüm aktörlerin İspanya, İran, Özbekistan, ABD ve Avrupa’daki rakiplerle rekabet edebilecek seviyeye taşınmasının bölge ekonomisi açısından daha önemli olduğu kaydedildi.
Bu kapsamda “Kayısı Vadisi” gibi bölgesel bir marka oluşturulması, Malatya’nın kayısı ticareti ve işleme merkezi olarak konumlandırılması, çevre illerdeki üreticilerin kendi markalarıyla desteklenmesi ve ortak tanıtım çalışmalarının yürütülmesi önerildi.
Bölgesel Kayısı Çalıştayı Önerisi
Tartışmaların somut projelere dönüşmesi için Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, esnaf odaları, ticaret borsası ve belediyelerin öncülüğünde Bölgesel Kayısı Çalıştayı düzenlenmesi önerildi.
Çalıştaya Malatya’nın yanı sıra kayısı üretimi yapan çevre illerden üreticiler, ziraat odaları, ticaret ve sanayi odaları, ticaret borsaları, belediyeler, üniversiteler, üretici birlikleri, tüccarlar ve ihracatçıların katılması gerektiği belirtildi.
Çalıştayda yalnızca kayısının hangi şehre ait olduğu değil; üreticinin gelirinin nasıl artırılacağı, maliyetlerin nasıl düşürüleceği, ihracat pazarlarının nasıl genişletileceği, katma değerli ürünlerin nasıl geliştirileceği ve sektörün nasıl sürdürülebilir hale getirileceği ele alınabilir.
Hedef Dünya Pazarında Daha Güçlü Bir Bölge
Bölgesel iş birliğinin hayata geçirilmesiyle üreticiden esnafa, tüccardan ihracatçıya kadar sektörün tüm paydaşlarının kazanabileceği bir ekonomik model oluşturulabileceği değerlendiriliyor.
Önerinin temelinde ise tek bir anlayış bulunuyor: Şehirler birbirinin rakibi değil, aynı bölgenin ortakları.
Malatya’nın kayısısının marka değerinin güçlendirilmesi, Baskil ve çevre illerdeki üreticilerin desteklenmesi ve bölgedeki tüm ekonomik aktörlerin ortak bir stratejiyle dünya pazarına açılması halinde, tartışmaların yerini iş birliğine bırakabileceği belirtiliyor.
2023 Şubat depremlerinin ardından birbirinin yaralarını saran şehirler arasında oluşan kardeşlik ikliminin ekonomik alanda da güçlendirilmesi gerektiği ifade edilirken, artık “Bu bizim” anlayışı yerine “Bu değerden hepimiz nasıl daha fazla kazanırız?” anlayışının öne çıkması gerektiği vurgulanıyor.
