Malatya'da 6 Şubat depremleriyle birlikte şehrin yalnızca binaları ve iş yerleri değil, yıllardır hafızalarda yer edinen simge noktaları da ortadan kayboldu. Bu noktalardan biri de rengârenk şemsiyeleriyle kentin buluşma adreslerinden biri haline gelen Şemsiyeli Sokak oldu. Deprem öncesinde vatandaşların kolayca tarif edebildiği, çarşıya gelenlerin uğradığı ve fotoğraf çektirdiği sokak, yıkımın ardından yaklaşık 3 yıldır eski yerinde bulunmuyor.
Aradan geçen zamandan sonra Şemsiyeli Sokak'ın yeniden yapılması için çalışmalar başladı. Ancak yeni alanın eski sokağa kıyasla oldukça dar olması, kentin hafızasında önemli bir yeri bulunan bu alanın nasıl yeniden hayat bulacağı sorusunu gündeme getirdi. Bir dönem genişliği, renkli görüntüsü ve oluşturduğu atmosferle dikkat çeken sokağın şimdi daha küçük bir alanda yeniden oluşturulması, eski Şemsiyeli Sokak'ı bilen vatandaşların beklentilerini de beraberinde getirdi.
Buradaki mesele yalnızca şemsiyelerin yeniden asılması değil. Eski Şemsiyeli Sokak, Malatya'da insanların birbirini bulduğu, adres tarif ettiği ve çarşı içerisinde kolayca tanıdığı bir noktaydı. Yeni yapılan alanın da bu özelliği taşıyıp taşıyamayacağı merak edilirken, Malatya'da ortaya çıkan başka bir görüntü dikkat çekti.
Eski Şemsiyeli Sokak Yok, Esnaf Konteynerlere Şemsiye Astı!
Malatya Park AVM karşısında bulunan geçici konteyner iş merkezinde bazı esnaflar, vatandaşların dükkânlarını daha kolay bulabilmesi için kendi imkânlarıyla renkli şemsiyeler astı. Birbirine benzeyen konteyner dükkânlar arasında farklı bir görüntü oluşturmak isteyen esnaf, şemsiyeleri yaklaşık 2-3 yıl önce yerleştirdiklerini anlattı.
Şemsiyelerin eski Şemsiyeli Sokak'ın yeniden yapılmasıyla herhangi bir bağlantısının bulunmadığını belirten esnaf, bu fikrin tamamen günlük ihtiyaçlardan doğduğunu söyledi. Konteynerlerin birbirine benzemesi nedeniyle vatandaşların adres bulmakta zorlandığını anlatan esnaf, şemsiyeleri neden astıklarını şu sözlerle açıkladı:
"Buralarda sokaklar çok karışık, hepsi birbirine benziyor. Birisi dükkânımızı aradığında tarif etmekte zorlanıyoruz. Biz de Şemsiyeli Sokak'tan bulsunlar diye şemsiyeleri astık."
Esnafın anlattığına göre şemsiyeler zamanla yalnızca dükkânların önündeki bir süsleme olmaktan çıktı, vatandaşların adres bulmasını sağlayan bir işarete dönüştü. Birbirine benzeyen konteynerler arasında şemsiyeli alanı görenler, aradıkları işletmeyi daha kolay bulabiliyor.
Şehrin simgesi olan şemsiyelerin bugün geçici iş yerlerinde esnafın kendi çabasıyla yeniden ortaya çıkması ise dikkat çekici bir tezat oluşturuyor. Malatya'da eski Şemsiyeli Sokak'ın yeniden yapılması için çalışmalar devam ederken, konteyner esnafı kendi ihtiyacını karşılamak için çoktan şemsiyeli bir alan oluşturmuş durumda.
"Eskiden Buluşma Noktasıydı, Şimdi Her Yer Birbirine Benziyor"
Yeni Şemsiyeli Sokak çevresinde eski alanın yalnızca görüntüsüyle değil, günlük yaşam içerisindeki işleviyle de özlendiği görüldü. Vatandaşlardan biri, eski sokağın Malatyalılar için taşıdığı anlamı anlatırken,
"Eskiden insanların buluşma noktası gibiydi. Orası gerçekten güzel olmuştu, insanlar da benimsemişti. Şemsiyeleriyle ayrı bir havası vardı"
dedi.
Yeni çarşıdaki dükkânların ve sokakların birbirine benzemesinin adres bulmayı zorlaştırdığını belirten vatandaş, eski Şemsiyeli Sokak'ın bu soruna çözüm olduğunu ifade etti.
"Şimdi buraya gelen birisi bir mağazadan alışveriş yapmak istiyor ama dükkânı bulmakta zorlanıyor. Hepsi birbirine benziyor. Eskiden Şemsiyeli Sokak vardı, oradan tarif ediyorduk. İnsanların aklında kalıyordu"
sözleriyle eski alanın önemine dikkat çekti.
Vatandaşın bu değerlendirmesi, Şemsiyeli Sokak'ın neden yalnızca görsel bir düzenleme olarak görülmemesi gerektiğini de ortaya koydu. Çünkü eski sokak, çarşının içerisinde kendine özgü bir kimlik oluşturmuş, insanların buluşma ve yön bulma alışkanlıklarının parçası haline gelmişti.
Bir başka vatandaş ise eski Şemsiyeli Sokak'ın yeniden yapılmasını beklediklerini ancak yeni alanın eskisi gibi olup olmayacağı konusunda soru işaretleri taşıdıklarını dile getirdi. Eski sokağın hafızalardan giderek uzaklaştığını belirten vatandaş,
"Eski yerin hatırası yavaş yavaş siliniyor. İnsanlar zaman geçtikçe orayı da unutmaya başlıyor. Şimdi yeni bir yer yapılıyor ama eski Şemsiyeli Sokak'ın yerini tutabilecek mi, bunu zaman gösterecek"
değerlendirmesinde bulundu.
Malatya'nın Eski Simgesi Yeniden Yapılıyor Ama Nasıl?
Malatya'da yaklaşık 3 yıldır eski yerinde bulunmayan Şemsiyeli Sokak'ın yeniden yapılması elbette kentin hafızasının korunması açısından önemli. Ancak yeni alanın oldukça dar olması, eski sokağın taşıdığı anlamın ve oluşturduğu atmosferin ne ölçüde yeniden kazandırılabileceği sorusunu gündeme getiriyor.
Bir tarafta eski Şemsiyeli Sokak'ın yerini alması beklenen yeni alanın inşası devam ediyor. Diğer tarafta Malatya Park AVM karşısındaki konteyner esnafı, birbirine benzeyen dükkânlar arasında vatandaşların yollarını bulabilmesi için kendi imkânlarıyla şemsiyeler asıyor.
Malatya'da üç yıldır eski Şemsiyeli Sokak'ın yeniden yapılmasını bekleyen vatandaşlar, şimdi daha dar bir alanda oluşturulan yeni sokağı izliyor. Esnaf ise beklemek yerine çözümü kendi bulmuş durumda. Bir zamanlar şehrin simgesi olan şemsiyeler, bugün konteynerlerin arasında yeniden yükseliyor. Ortaya çıkan görüntü ise şu soruyu beraberinde getiriyor: Malatya'nın hafızasında bu kadar önemli bir yeri olan Şemsiyeli Sokak, neden eski kimliğini yaşatacak bir alanla yeniden hayat bulamıyor.
Etiketler: Malatya, Şemsiyeli Sokak, Malatya Park AVM, Konteyner Esnafı, Malatya Çarşısı
