Malatya’da vatandaşların günlük beslenme alışkanlıklarında yer alan paketli gıdalar, hazır ürünler ve şekerli içecekler konusunda uzmanlardan önemli uyarılar geldi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, nişasta bazlı şekerin fazla ve uzun süreli tüketiminin obezite, insülin direnci, karaciğer yağlanması ve tip 2 diyabet gibi sağlık sorunlarıyla ilişkili olabileceğini belirtti.
Uzman değerlendirmelerine göre nişasta bazlı şeker çoğunlukla mısır nişastasının endüstriyel işlemlerden geçirilmesiyle elde ediliyor. Glukoz ve fruktoz içeren bu şeker türü, özellikle sıvı formda tüketildiğinde vücut tarafından hızlı şekilde emilebiliyor.
Glukoz, vücuttaki hücrelerin enerji ihtiyacında kullanılırken fruktozun büyük ölçüde karaciğerde metabolize edildiği belirtiliyor. Fazla miktarda alınan fruktozun karaciğer üzerinde metabolik yük oluşturabileceği, bunun da yağlanma ve insülin direnci gibi sorunlarla ilişkilendirildiği ifade ediliyor.
Malatya’da özellikle yaz aylarında serinlemek amacıyla tüketilen gazlı ve şekerli içeceklerin yanı sıra paketli tatlılar, bisküviler, hazır meyve suları ve benzeri ürünlerin tüketiminde de içerik bilgilerine dikkat edilmesi önem taşıyor.
Obezite Riskine Dikkat Çekildi
Prof. Dr. Yıldız, nişasta bazlı şekerin sıvı formda olması ve hızlı tüketilebilmesinin yanı sıra tokluk hissini yeterince uyarmamasının da önemli bir sorun olduğunu belirtti.
Fazla miktarda şeker tüketiminin alınan toplam enerji miktarını artırabileceğine dikkat çekilirken, uzun süre devam eden yüksek şeker tüketiminin bel çevresinde yağlanma, vücut yağ oranında artış ve obezite gibi sorunlara zemin hazırlayabileceği bildirildi.
Bu nedenle Malatya’da vatandaşların yalnızca sofrada kullandıkları şekere değil, hazır gıdalarla farkında olmadan aldıkları ilave şeker miktarına da dikkat etmeleri gerekiyor.
Bir Kutu Gazlı İçecek Günlük Sınırı Yaklaştırıyor
Uzman değerlendirmesine göre bir kutu gazlı içecekte yaklaşık 35-40 gram şeker bulunabiliyor. Bu miktar, günlük serbest şeker tüketimi açısından oldukça yüksek bir seviyeye karşılık geliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, serbest şekerlerden alınan enerjinin günlük toplam enerjinin yüzde 10'unu geçmemesini öneriyor. Uzmanlar ise bu miktarın bir üst sınır olarak değerlendirilmesi ve mümkün olduğunca daha düşük seviyelerde kalınması gerektiğine dikkat çekiyor.
Özellikle çocukların gazlı içecek, şekerleme ve hazır tatlı tüketiminin sınırlandırılması, ilerleyen yaşlarda oluşabilecek sağlıksız beslenme alışkanlıklarının önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.
Malatyalılar Etiketleri Kontrol Etmeli
Uzmanlar, nişasta bazlı şeker tüketimini azaltmanın en önemli yollarından birinin **etiket okuryazarlığı** olduğunu belirtiyor.
Market alışverişlerinde yalnızca ürünün ön yüzündeki reklamlara ve "hafif", "doğal" veya benzeri ifadelere bakılmaması gerektiği, ürünün arkasındaki besin değerleri tablosunun mutlaka incelenmesi öneriliyor.
Etiketlerde şekerin yanı sıra fruktoz, glukoz, glukoz-fruktoz şurubu ve mısır şurubu gibi farklı ifadelerin bulunabileceği belirtiliyor. Bu nedenle Malatya’da alışveriş yapan tüketicilerin ürünün 100 gram veya 100 mililitresindeki şeker miktarını kontrol etmesi önem taşıyor.
Gebelikte Şeker Tüketimine Ayrı Bir Uyarı
Uzmanlar gebelik döneminde serbest ve eklenmiş şeker tüketiminin de dikkatle sınırlandırılması gerektiğini vurguluyor. Gebelikte annenin beslenmesinin hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından önemli olduğu belirtilirken, aşırı şeker tüketiminin anne açısından obezite ve metabolik hastalık riskini artırabileceği ifade ediliyor.
Çocukluk döneminde kazanılan beslenme alışkanlıklarının da ilerleyen yıllarda önemli rol oynadığı belirtiliyor. Şeker ve çikolatanın çocuklara sürekli ödül veya sevgi göstergesi olarak sunulmasının, zamanla fazla şeker tüketimini alışkanlığa dönüştürebileceği konusunda aileler uyarılıyor.
