Malatya’nın Boran Mahallesi, bugün sular altında kalan tarihiyle dikkat çekiyor. Bir zamanlar köy halkının ibadet ettiği, aynı zamanda zaviye olarak kullanılan Boran Köyü Camii, yıllar içerisinde yaşanan değişimlerin ardından Karakaya Barajı’nın sularına gömüldü.
Son Osmanlı döneminden günümüze uzanan caminin hikâyesi, yalnızca bir ibadethanenin geçmişini değil, Boran’daki dini ve sosyal hayatın da izlerini taşıyor. Bugün ise geçmişten geriye, suyun üzerinde yükselen minarenin bir bölümü kaldı.
İki Odalı Camiden Sular Altındaki Tarihe
Boran Köyü Camii’nin son Osmanlı dönemine ait olduğu belirtiliyor. Yapı ilk dönemlerinde iki odadan oluşuyordu. Bu odalardan biri mescit, diğeri ise Abdullah Fahri Baba Zaviyesi olarak kullanılıyordu.
Bölgedeki tekkenin, Elazığ’ın Kövenk köyünde bulunan Hacı Ömer Hüdai Dergâhı’nın Malatya’daki uzantısı olduğu aktarılıyor. Böylece cami, yalnızca ibadet edilen bir mekân değil, aynı zamanda dönemin tasavvufi hayatının da önemli noktalarından biri olarak hizmet veriyordu.
Boranlı Mustafa Baba Yıllarca Görev Yaptı
Caminin tarihinde Boranlı Mustafa Baba'nın da önemli bir yeri bulunuyor. Mustafa Baba’nın 1908-1958 yılları arasında Boran Köyü Camii’nde fahri imam olarak görev yaptığı belirtiliyor.
Daha önceki yıllarda ise Abdullah Fahri Baba’nın aynı camide fahri imamlık görevini sürdürdüğü aktarılıyor.
1925 yılında tekkeler ve zaviyelerin kapatılmasına ilişkin yasanın yürürlüğe girmesiyle caminin yapısında da değişiklik yaşandı. İki odanın arasındaki duvar kaldırılarak mescit genişletildi.
Mustafa Baba’nın Ardından Minare Yapıldı
Boranlı Mustafa Baba, 1968 yılında hayatını kaybetti. Vasiyeti üzerine ailesi tarafından camiye bir minare yaptırıldı.
Minarenin inşası 1970 yılının başlarında tamamlandı. Minarenin yapılmasının ardından cami, yörede Boranlı Mustafa Baba Camii adıyla anılmaya başladı.
Minarenin henüz bulunmadığı 1968-1969 yıllarında ise ezan, mescidin yanında bulunan yüksek bir noktaya çıkılarak okunuyordu. Mustafa Düzleme’nin aktardığı bilgilere göre, o dönemde ezanı kendisi okuyordu.
Karakaya Barajı Suları Tarihi Camiyi Yuttu
Caminin kaderi 1985 yılında değişti. Karakaya Barajı sularının yükselmesiyle kerpiç ve ahşaptan yapılan tarihi mescit tamamen sular altında kaldı.
Yıllarca köy halkına hizmet veren yapı zaman içerisinde gözden kaybolurken, caminin minaresinin bir bölümü suyun üzerinde kaldı.
Bugün Boran Mahallesi'nde suya bakıldığında görülebilen minare, geçmişte burada bulunan caminin sessiz bir hatırası olarak varlığını sürdürüyor.
Suyun Üzerindeki Minare Geçmişi Hatırlatıyor
Boran Köyü Camii'nden geriye kalan minare, bölgenin değişen tarihini gözler önüne seriyor. Bir dönem ezan seslerinin yükseldiği, insanların ibadet etmek için bir araya geldiği cami artık baraj gölünün altında bulunuyor.
Suyun üzerinde kalan minare ise Boran’ın geçmişinden günümüze ulaşan en önemli izlerden biri olarak dikkat çekiyor.
Malatya’nın farklı noktalarında yaşanan dönüşümün önemli örneklerinden biri olan Boran Köyü Camii, bugün yalnızca eski fotoğraflar, anlatılar ve suyun üzerinde kalan minareyle hatırlanıyor.
