Türklerin Anadolu'ya girişinde dönüm noktalarından biri olan Malazgirt Savaşı'nın yapıldığı alanın kesin olarak belirlenmesine yönelik arkeolojik çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor. 2020 yılında başlatılan “Malazgirt Savaş Alanı'nın Tespiti, Tarihi ve Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi”, 2026 yılında yedinci sezonuna ulaştı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün desteğiyle, Ahlat Müze Müdürlüğü ve Muş Alparslan Üniversitesi işbirliğinde yürütülen çalışmalarda farklı üniversitelerden arkeolog, antropolog, sanat tarihçisi ve tarihçiler görev alıyor.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Çevik'in bilimsel danışmanlığındaki çalışmalarda, Malazgirt'in farklı noktalarında hem yüzey araştırmaları hem de arkeolojik kazılar gerçekleştiriliyor.
380'e Yakın Ok Ucu Ortaya Çıkarıldı
1 Haziran'dan bu yana yürütülen 2026 sezonu çalışmalarında 42 mezar açılırken, kazı ve yüzey araştırmalarında savaşa ait olduğu değerlendirilen çok sayıda metal obje bulundu.Araştırmalarda yaklaşık 380 ok ucu tespit edilirken; nal, nal çivisi, silah parçaları ve sikkelerin de aralarında bulunduğu 1000'e yakın metal obje gün yüzüne çıkarıldı.
Buluntuların tamamı doğrudan sergilenmek üzere bırakılmıyor. Kazı alanından çıkarılan eserler önce laboratuvara götürülüyor. Burada uzmanlar tarafından temizlenen objeler, özelliklerine göre kataloglanıyor ve proje kapsamında oluşturulan veri tabanına kaydediliyor.Gerekli görülen eserler ise restorasyon ve koruma işlemlerinden geçiriliyor.
Çalışmalar yalnızca savaşta kullanılan silah ve metal objelerle sınırlı değil. Araştırmacılar, Malazgirt Savaşı sırasında yaşanan insan kayıplarına ilişkin de arkeolojik veriler elde etmeye çalışıyor. Yaklaşık 150 kilometrekarelik alanda sondaj çalışmalarının sürdürüldüğü belirtilirken, Afşin mezarlık alanında 42 mezar açıldı. Projenin üç yıllık sürecinde ise toplamda 100'e yakın mezar ortaya çıkarıldı.
Daha önce açılan mezarların 11. ve 12. yüzyıllara tarihlendirildiği, son kazılarda elde edilen örneklerin ise radyokarbon tarihlemesi yapılması amacıyla TÜBİTAK'a gönderildiği bildirildi.
İlk Kez Selçuklu Dönemine Ait Gümüş Sikkeler Bulundu
2026 sezonunun dikkat çeken sonuçlarından biri de sikkeler oldu. Prof. Dr. Adnan Çevik, projenin yedinci yılında ilk kez Selçuklu dönemine ait gümüş sikkelere rastlanmaya başlandığını açıkladı. Bölgede Bizans sikkelerinin de bulunmaya devam ettiği belirtilirken, araştırmacılar elde edilen buluntular üzerinden Malazgirt Savaşı'nın gerçekleştiği alanın sınırlarını daha net ortaya koymayı hedefliyor.
Çalışmalar savaş alanıyla da sınırlı tutulmuyor. Malazgirt'in kale şehrinde yürütülen kazılardan çıkarılan eserlerle savaş alanında bulunan objeler karşılaştırılıyor. Böylece iki farklı alandaki arkeolojik buluntular arasında bağlantı kurulmaya çalışılıyor.
Kazı ekibinin çalışmaları sahada olduğu kadar laboratuvar ortamında da yoğun şekilde devam ediyor. Savaşa ait olduğu değerlendirilen metal objeler temizleniyor, belgeleniyor, kataloglanıyor ve dijital veri tabanına aktarılıyor. İnsan kalıntılarından elde edilen kemikler üzerinde de imkanlar ölçüsünde analizler yapılırken, metal eserlerin restorasyonu ve korunması için uzman ekipler çalışmalarını sürdürüyor.
Malazgirt'te yürütülen araştırmaların ilerleyen sezonlarda yeni buluntular ortaya çıkarması ve 1071 Malazgirt Savaşı'nın gerçekleştiği alanın daha net şekilde belirlenmesine katkı sağlaması bekleniyor.
