Malatya’da toplu ulaşımın önemli unsurlarından biri olan trambüslerde görev yapan Sultan Geleri, yaklaşık dört yıldır direksiyon başında. 48 yaşındaki Geleri, trambüs şoförlüğünden önce otobüs şoförlüğü, direksiyon eğitmenliği ve servis şoförlüğü yaptığını belirterek, yıllardır farklı araçların direksiyonunda görev yaptığını söyledi.
Evli ve iki çocuk annesi olan Geleri, kadın şoför olarak yolculardan bugüne kadar büyük ölçüde olumlu tepkiler aldığını ifade etti. Özellikle kadın yolcuların kendisine destek verdiğini anlatan Geleri, “Helal olsun kızım sana”, “Çok gurur duyuyoruz sizinle” ve “Örnek oluyorsunuz bize” şeklinde tepkiler aldığını söyledi.
Hepsinin ayrı ayrı hikâyesi var
Geleri'nin mesleğinde en fazla önem verdiği konulardan biri ise yolcularla kurduğu iletişim. Her gün aynı güzergâhta yolculuk eden insanların zaman içerisinde kendileri için yalnızca “yolcu” olmaktan çıktığını belirten Geleri, bazı yolcularla adeta aile gibi olduklarını anlattı. Geleri,
Bir engelli yolcumuz da var. Bu benim daimi bir yolcum. Açarım, ilgilenirim, hâl hatırını sorarım. Geçenlerde rahatsızdı bu abimiz. ‘Nasıl oldun?’ diye sorarım, ‘Tedavin nasıl gidiyor?’ diye sorarım. Bilmiyorum, bir aile gibi olduğumuzu düşünüyorum onlarla. Her gün görüşüyoruz. Her gün görüşmesek de mutlaka karşılaşıyoruz. Merak ediyorum, onlar da beni merak ediyorlar.
dedi. Yolcularının her birini ayrı bir hikâye olarak gördüğünü belirten Geleri,
Onların hepsinin ayrı ayrı hikâyesi var, hepsi çok özel insanlar.
sözleriyle yolcularıyla kurduğu bağı anlattı.
Yolcularıyla daha iyi iletişim kurmak için işaret dili öğrendi
Geleri'nin dikkat çeken yönlerinden biri ise yolcularıyla daha sağlıklı iletişim kurabilmek için kendisini geliştirmeye devam etmesi oldu.
İşaret dili ve diksiyon kursu aldığını belirten Geleri, bu eğitimleri özellikle yolcularıyla daha iyi iletişim kurabilmek amacıyla aldığını söyledi. İşitme engelli yolcuların da trambüsleri kullandığını ifade eden Geleri, öğrendiği işaret dili sayesinde onlarla kısa da olsa anlaşabildiğini anlattı. Geleri,
Ayrıca işaret dili ve diksiyon kursu aldım. Yolcularımla daha iyi iletişim kurmak için aldım. İşitme engelli yolcularımız var, onlarla kısa da olsa anlaşacak kadar konuşuyorum.
dedi.
İşaret dili öğrenmesinin yalnızca bir kurs olarak kalmadığını, bunu doğrudan görev yaptığı trambüslerde yolcularıyla iletişim kurmak için kullandığını ifade eden Geleri, MOTAŞ bünyesinde işaret dili bilen tek personel olduğunu belirtti. Geleri,
MOTAŞ'ta tek işaret dili bilen personelim. Özellikle bu işi yaptığım için çok önem verdim.
ifadelerini kullandı.
İşaret diline özellikle önem vermesinin nedeninin, görev yaptığı araçlarda farklı ihtiyaçlara sahip yolcularla daha sağlıklı iletişim kurabilmek olduğunu belirten Geleri, aldığı eğitimin günlük görevinde kendisine katkı sağladığını söyledi.
Bu yönüyle Geleri, direksiyon başındaki görevinin yanı sıra farklı ihtiyaçları bulunan yolcularla iletişim kurabilmek için de kendisini geliştiren bir şoför olarak öne çıkıyor.
Trambüs seferlerinde yaşanan gecikmelerin önemli bölümünün trafik, parklanma, kaza ve yol çalışmaları gibi şoförlerin doğrudan kontrolünde olmayan nedenlerden kaynaklandığını anlatan Geleri, yolcuların ise çoğu zaman bu sürecin arka planını göremediğini söyledi.
Biz sekiz dakika arayla geç giderken bir de araya ek araç girip dört dakikaya düşürdüğümüz mesafeyi bile bazen on, on iki dakika gecikmeli gelebiliyor. Bunun da tek sebebi trafik.
diyen Geleri, özellikle güzergâhlardaki araç parklarının trambüslerin hareketini zorlaştırdığını belirtti.
Geleri,
Bizim tek sıkıntımız parklanma. Aracımız çok büyük olduğu için kendi güzergâhından başka bir yere ayrılamıyor. Bir parklanma, bir arıza, bir kaza olsa bizim seferlerimiz aksıyor. Yolcu işin mutfağını bilmiyor. Bineceği saati düşünüyor, okulunu, işini, randevusunu düşünüyor. ‘Nerede kaldınız?’ diye bize sitem ettiğinde, işin perdesinin arkasını bilmiyor
diye konuştu.
Yolcuların gecikme nedeniyle kendilerine tepki gösterebildiğini belirten Geleri, sürücülere verilen talimatların da sefer düzeninin korunması açısından önemli olduğunu anlattı.
“Bize kızmadan önce işin arka tarafını da bilsinler”
Yolcuların taleplerini mümkün olduğunca sakin karşılamaya çalıştığını belirten Geleri, kendisine yöneltilen tepkiler karşısında tartışmak yerine iletişim kurmayı tercih ettiğini söyledi. Geleri,
Bana yukarıdan ne talimat gelirse yaparım. Ama bunu siz bilmediğiniz için bize karşı biraz kızabiliyorsunuz. Fikirleriniz çok güzel, bu fikirlerinizi yetkili kişilerle paylaşırsanız daha güzel olur.
dedi.
Ancak zaman zaman hakaret boyutuna ulaşan olaylarla da karşılaştığını belirten Geleri, dört yıllık meslek hayatında ilk kez yakın zamanda bu seviyede bir olay yaşadığını anlattı.
Düğme bozuk da olabilir, biz görmemiş de olabiliriz. İnsanız ya, bizim insan olduğumuzu bazen unutuyorlar. Bizim bir anne olduğumuzu, bir kardeş, bir evlat olduğumuzu unutuyorlar. Bizim de o gün hasta olabileceğimizi, belki kırk derece ateşle geldiğimizi unutuyorlar.
ifadelerini kullanan Geleri, sorunların hakaret yerine konuşarak çözülebileceğini söyledi.
Engelli yolcular için özel hassasiyet
Engelli yolcuların trambüslere alınması konusunda özel bir hassasiyet gösterildiğini belirten Geleri, bu konuda kendilerine açık talimatlar verildiğini söyledi.
Engelli yolcularımız bizim özel yolcularımızdır. Bu konuda genel merkezimizin, müdürlerimizin ve amirlerimizin kesin talimatı var. Her şekilde o engelli alınacak.
diyen Geleri, araç içerisindeki yoğunluğa rağmen çözüm üretmeye çalıştıklarını anlattı. Ancak özellikle merkezi duraklarda araçların yanlış park etmesi nedeniyle trambüsün durağa yanaşamadığı durumların yaşanabildiğini belirten Geleri, bunun engelli yolcular açısından da sorun oluşturduğunu söyledi.
Geleri'nin röportajda dikkat çeken bir diğer anlatımı ise Malatya'ya bağlılığı oldu. Doğma büyüme Osmaniyeli olduğunu, baba tarafının Malatyalı olduğunu ve eşinin de Malatyalı olduğunu belirten Geleri, depremden önce Mersin'den Malatya'ya yerleştiğini söyledi. Deprem sonrasında Mersin'de evi ve işinin hazır olduğunu belirten Geleri, buna rağmen Malatya'dan ayrılmadığını ifade etti.
Malatya düzelecekse benim burada olmam gerekir dedim. Ben belki beş yıl sonra gelebilirdim. Mersin'de evim hazır, işim hazır. Ama dedim hayır, ben Malatya'yı terk etmeyeceğim. Dört yıldan beri ben de taşın altına elimi koyduğumu düşünüyorum. Her zor şartlarda seferleri sürdürdük. İyisiyle kötüsüyle, kavgalı gürültülü veya güler yüzlü, çok güzel günlerimiz geçti
diyen Geleri, görev yaptığı süre boyunca kentin zor günlerinde seferleri sürdürdüğünü söyledi.
Trambüs seferleri için yeni düzenleme çağrısı
Geleri, trambüs seferlerinin daha sağlıklı yürütülmesi için güzergâhlarda yapılan yol çalışmaları, asfalt, tamirat ve tadilatların yoğun olmayan saatlere ve mümkünse hafta sonlarına planlanması gerektiğini söyledi. Mesai saatlerinde yolların kapatılmasının seferlerde gecikmelere neden olduğunu belirten Geleri,
Tamir ve tadilat, asfalt gibi çalışmaların daha sakin saatlerde, hafta sonları olması verilen hizmetin kalitesini artırır, işimizi geciktirmemiş olur.
dedi.
Merkezi duraklardaki yoğunluğa da dikkat çeken Geleri, turnike sistemlerinin yığılmayı azaltabileceğini ifade etti. Özellikle merkezi duraklarda turnike bulunmamasının yoğunluğu artırdığını belirten Geleri, güzergâhlarda araçların park etmesinin de trambüslerin ilerlemesini zorlaştırdığını söyledi.
Geleri'nin anlattıkları, trambüs şoförlüğünün yalnızca direksiyon başında araç kullanmaktan ibaret olmadığını ortaya koyarken, yolcularla kurulan iletişimin, engelli ve işitme engelli yolculara yönelik hassasiyetin ve güzergâhlardaki trafik düzeninin toplu ulaşımın günlük işleyişinde önemli bir yer tuttuğunu gösterdi.
Malatya'da dört yıldır trambüs direksiyonunda görev yapan Sultan Geleri, tüm zorluklara rağmen mesleğini severek yaptığını ve yolcularıyla kurduğu bağı işinin en özel taraflarından biri olarak gördüğünü söyledi.
Geleri'nin işaret dili öğrenerek işitme engelli yolcularla iletişim kurması, her gün karşılaştığı yolcuların hikâyelerine önem vermesi ve Malatya'da kalmayı tercih ederek görevini sürdürmesi, toplu ulaşımın sahadaki insan hikâyelerinden yalnızca birini oluşturuyor.
