Elazığ’da üniversite öğrencilerinin geliştirdiği teknoloji projesi, sağlık alanında yeni bir uygulamanın kapısını aralayabilir. Fırat Üniversitesinde eğitim gören üç genç, insan nefesindeki biyobelirteçleri inceleyerek hastalıkların erken aşamada değerlendirilmesine yardımcı olabilecek taşınabilir bir cihaz üzerinde çalışıyor.
Fizik Bölümü öğrencileri Eren Akdeniz ve Mehmet Mustafa Ataş ile Yazılım Mühendisliği öğrencisi Ömer Serdar Kayabaşı tarafından hazırlanan Nefsense Projesi, TÜBİTAK BiGG Yatırım 2026 Yılı 1. Çağrısı kapsamında Mükemmeliyet Mührü almaya hak kazandı. Projenin akademik danışmanlığını Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, teknik danışmanlığını ise Prof. Dr. Hamdi Soner Altundoğan yürütüyor.
Nefesteki Bileşikler Analiz Edilecek
Geliştirilmesi planlanan cihaz, insan nefesinde bulunan aseton ve izopren gibi bileşikleri tespit etmeyi amaçlıyor. Projede bu maddelerin moleküler baskılanmış polimer tabanlı elektrokimyasal sensörlerle ölçülmesi hedefleniyor.
Öğrenciler, özellikle akciğer kanseriyle ilişkilendirilen izopren üzerinde çalışırken asetonu da diyabet araştırmaları açısından önemli bir biyobelirteç olarak değerlendiriyor. Sistem, nefes örneğindeki nemin dengelenmesi, belirli bileşiklerin yoğunlaştırılması ve ardından sensör aracılığıyla analiz edilmesi esasına dayanıyor.
TÜBİTAK Desteğiyle Geliştirilecek
Projenin akademik danışmanı Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, genç araştırmacıların ortaya koyduğu çalışmanın üniversite açısından önemli olduğunu belirtti. Canbay, yaklaşık 2 bin 844 başvuru arasından 91 girişimin Mükemmeliyet Mührü almaya hak kazandığını ifade ederek projenin sağlık alanında yeni imkânlar oluşturabileceğini ifade etti.
Canbay ayrıca cihazın geliştirilmesi ve prototip üretiminin güçlendirilmesi için yerli yatırımcıların desteğine ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.
İlk Prototip İçin 12 Ay Hedefi
Projenin yürütücülerinden Eren Akdeniz, ilk aşamada iki biyobelirtecin tespitine odaklandıklarını, ilerleyen süreçte analiz edilebilecek belirteç sayısını artırmayı hedeflediklerini açıkladı.
Çalışma kapsamında şirketleşme sürecinin de tamamlandığını belirten Akdeniz, Cellsway Biyoteknoloji A.Ş. bünyesinde projeyi 18 ay içerisinde geliştirmeyi planladıklarını söyledi. İlk prototipin 12 ayda hazırlanması, ardından saha çalışmaları ve gönüllüler üzerinde deneysel araştırmalar yürütülmesi hedefleniyor.
Sağlık Sistemine Entegrasyon Hedefleniyor
Öğrenciler, gerekli bilimsel çalışmaların, deneylerin ve izin süreçlerinin tamamlanmasının ardından cihazın sağlık sistemine entegre edilmesini amaçlıyor. Özellikle erken evre akciğer kanserinin değerlendirilmesinde yeni bir ön tarama seçeneği oluşturması beklenen proje, farklı hastalıkların tespitine yönelik çalışmalar için de geliştirilmeye açık olacak.
Henüz geliştirme aşamasında bulunan cihazın kanser teşhisi koyduğu belirtilmiyor. Projenin hedefi, nefes analizi üzerinden elde edilecek verilerle klinik risk değerlendirmesine ve ön tarama süreçlerine katkı sağlamak. Ekip, çalışmaların ilerleyebilmesi için yatırımcı ve destekçilerin katkısını bekliyor.
