Havaların soğumasıyla birlikte günlük hareketliliğin azalması ve yüksek kalorili yiyeceklere yönelimin artması, karaciğer sağlığı açısından risk oluşturabiliyor. Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Şule Namlı Koç, kış aylarında değişen yaşam alışkanlıklarının karaciğer yağlanmasını kolaylaştırabileceğini belirterek vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.
Karaciğer yağlanmasının çoğu zaman herhangi bir belirti göstermeden ilerleyebildiğini ifade eden Koç, soğuk havanın doğrudan hastalığa neden olmadığını, ancak hareketin azalması ve beslenme düzeninin bozulmasının riski artırdığını vurguladı.
Özellikle uzun süre oturmak, yürüyüş alışkanlığını bırakmak, tatlı ve hamur işlerini daha sık tüketmek kilo artışını beraberinde getirebiliyor. Karın bölgesindeki yağlanma, insülin direnci, tip 2 diyabet ve kan yağlarındaki bozukluklar da karaciğer yağlanmasının önemli nedenleri arasında gösteriliyor.
Sadece Fazla Kilolu Kişilerde Görülmüyor
Karaciğer yağlanmasının yalnızca fazla kilolu veya ileri yaştaki kişilerde ortaya çıktığı düşüncesinin doğru olmadığını belirten Dr. Koç, normal kilodaki bireylerin yanı sıra çocukların ve gençlerin de bu hastalıkla karşılaşabileceğini bildirdi.
Genetik yatkınlık ve metabolik faktörlerin de hastalığın gelişiminde etkili olabileceğine dikkat çeken Koç, alkol kullanımının da karaciğer sağlığı değerlendirilirken göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.
Hastalığın çoğunlukla başka sağlık sorunları nedeniyle yapılan kan tahlilleri veya ultrason incelemelerinde tesadüfen tespit edildiğini belirten Koç, herhangi bir şikâyetin bulunmamasının karaciğerin tamamen sağlıklı olduğu anlamına gelmediğini kaydetti.
Her Karaciğer Yağlanması Siroz Anlamına Gelmiyor
Karaciğerde biriken yağın bazı kişilerde iltihaplanma ve hücre hasarıyla birlikte görülebildiğini aktaran Koç, bu durumun ilerleyen aşamalarda fibrozis adı verilen doku sertleşmesine yol açabileceğini belirtti.
İleri düzey fibrozisin bazı hastalarda siroza kadar ilerleyebildiğini ifade eden Koç, ancak her karaciğer yağlanmasının bu aşamaya ulaşmadığının altını çizdi. Hastalığın ilerleme ihtimalinin özellikle diyabet, metabolik sorunlar ve karaciğerdeki fibrozis düzeyiyle ilişkili olduğunu bildirdi.
Salep ve Boza Tüketiminde Şeker Uyarısı
Kış mevsiminde sık tüketilen salep ve boza da uzmanların dikkat çektiği konular arasında yer aldı. Bu içeceklerin içerdiği şeker ve tüketilen porsiyon miktarının günlük kalori alımını artırabileceğini belirten Koç, ölçülü tüketim önerisinde bulundu.
Karaciğer sağlığını korumak için şekerli içeceklerin ve yüksek kalorili atıştırmalıkların sınırlandırılması gerektiğini ifade eden Koç, öğünlerde sebze, baklagil ve yeterli miktarda proteine yer verilmesinin önemini vurguladı.
Karaciğer Yağlanması Nasıl Tespit Ediliyor?
Karaciğer yağlanmasının değerlendirilmesinde yalnızca organın yağ miktarına değil, oluşabilecek doku hasarına da bakılması gerekiyor. Dr. Koç, tanı sürecinde kan testleri ve ultrason incelemelerinin yanı sıra FibroScan gibi girişimsel olmayan yöntemlerden de yararlanılabildiğini belirtti.
FibroScan yönteminin karaciğerdeki yağlanma ve doku sertliği hakkında bilgi verdiğini aktaran Koç, elde edilen sonuçların diğer tetkikler ve hastanın klinik bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca karaciğer enzimlerinin normal çıkmasının fibrozis ihtimalini kesin olarak ortadan kaldırmadığına dikkat çekti.
Haftada 150 Dakika Hareket Önerisi
Karaciğer sağlığını korumak için yaşam tarzında yapılacak değişikliklerin önemli olduğunu belirten Koç, fazla kilosu bulunan bireylerde kontrollü kilo kaybının karaciğerdeki yağlanmayı azaltabileceğini ifade etti.
Sağlık durumu uygun olan kişilere haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite öneren Koç, uzun süre hareketsiz kalınmaması ve oturmaya düzenli aralar verilmesi gerektiğini bildirdi.
Diyabet ve kan yağlarındaki bozuklukların düzenli takip edilmesinin de önem taşıdığını belirten Koç, zayıflama ilaçları ve bitkisel takviyelerin doktor tavsiyesi olmadan kullanılmaması konusunda uyardı. Risk grubunda bulunan kişilerin sağlık kontrollerini ertelememesi gerektiğini hatırlattı.
Etiketler: Karaciğer yağlanması, karaciğer sağlığı, kış aylarında beslenme
