Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), gelir veya aylık alan vatandaşları ilgilendiren yeni bir tahsilat uygulamasını hayata geçiriyor. Düzenleme kapsamında, kuruma birikmiş prim borcu bulunan emekli ve hak sahiplerinin borçları doğrudan aldıkları maaşlardan kesilerek tahsil edilecek.
Yeni sistemle birlikte SGK, borçların tahsili için ayrıca icra takibi başlatmayacak. Ayrıca maaş sahibinin önceden onayı ya da izni de aranmayacak. Yasal düzenlemeye göre kesinti oranı en fazla yüzde 25 olabilirken, SGK tarafından standart olarak yüzde 10 oranında kesinti uygulanacak.
Hangi Maaşlardan Kesinti Yapılacak?
Uygulama kapsamında belirli gelir ve aylıkları alan kişiler bulunuyor. Buna göre;
- İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar,
- Malullük, vazife malullüğü, yaşlılık ve emekli aylığı alanlar,
- Maaşı bağlandıktan sonra geçmişe dönük Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu tespit edilenler,
- Vefat eden sigortalıların eş, çocuk ve anne-babası gibi hak sahipleri,
- Ölüm aylığı alan ve kendi adına prim borcu bulunan kişiler,
kesinti kapsamına alınabilecek.
Birden fazla maaş alan kişilerin her bir aylığından ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti yapılabileceği belirtildi. Ancak borcu bulunmayan hak sahiplerinin maaşlarına herhangi bir kesinti uygulanmayacak.
Bazı Aylıklar Kesinti Dışında Kalacak
Yeni uygulamada bazı özel aylıklar kapsam dışında tutuldu. Buna göre başarılı sporculara bağlanan aylıklar, terör ve terörle mücadele kapsamında bağlanan aylıklar ile bedeli Hazine tarafından karşılanan şeref aylıklarından kesinti yapılmayacak.
SGK Öncelikle Hangi Borçları Tahsil Edecek?
Maaş kesintilerinde öncelik sıralaması da belirlendi. SGK ilk olarak Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarını tahsil edecek.
Sıralama ise şöyle olacak:
- GSS prim borçları,
- 4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları,
- Ek 5 ve Ek 6 sigortalılık borçları,
- 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamındaki borçlar,
- 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamındaki borçlanmalar ve intibak işlemlerinden kaynaklanan borçlar.
Birden fazla borç bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanarak tahsilat yapılacak. Nafaka borçlarının ise SGK alacaklarından önce geldiği belirtildi.
Vatandaşların İtiraz Hakkı Bulunuyor
Maaşından kesinti yapılan vatandaşların itiraz hakkı da bulunuyor. GSS prim borçları için ikamet edilen yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezine, diğer borçlar için ise ilgili SGK birimine başvuru yapılabilecek.
İtirazların sonuçsuz kalması halinde vatandaşların yargı yoluna başvurma hakkı saklı tutulacak.
