Türk devletleri, uzay ve havacılık alanında ortak projelerle küresel ölçekte daha güçlü bir konuma gelmeyi hedefliyor. Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) 13. Zirvesi kapsamında kabul edilen Ankara Bildirisi'nde uzay teknolojileri, bilimsel işbirliği ve ortak uydu çalışmaları önemli başlıklar arasında yer aldı. Türk dünyasının uzay alanındaki hedeflerini genişleten bildiride, ortak uydu projesinden gençlere yönelik bilim programlarına ve TEKNOFEST'e kadar birçok konuda işbirliğinin geliştirilmesi kararlaştırıldı.
Geçen yıl kabul edilen Gebele Bildirisi'ne kıyasla Ankara Bildirisi'nde uzay konusuna daha geniş yer verilmesi, Türk devletlerinin bu alana verdiği önemin arttığını ortaya koydu. Uluslararası Uzay Kongresi'nin son yıllarda Türk devletlerinde düzenlenmesi de bu işbirliğinin önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor. 2023 yılında Azerbaycan'da başlayan süreç, bu yıl Türkiye'de devam etti. Kongrenin 2028 yılında Özbekistan'da gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Türk Dünyasının Ortak Uydusu Hazırlandı
Zirvede öne çıkan en önemli gelişmelerden biri, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde geliştirilen 12U TDT-SAT küp uydusunun üretim aşamasının tamamlanması oldu. Ortak çalışma kapsamında geliştirilen uydu, Türk devletlerinin uzay teknolojileri alanındaki bilimsel ve teknik işbirliğinin somut örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
Uydunun gerekli testlerinin 2026 yılı içerisinde son aşamaya getirilmesi hedefleniyor. Test ve hazırlık süreçlerinin tamamlanmasının ardından 12U TDT-SAT'ın 2027 yılının ikinci yarısında uzaya gönderilmesi planlanıyor. Fırlatma işleminin Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Öte yandan 6 Ekim'de Antalya'da imzalanan TDT bünyesinde uzay sanayii alanında işbirliği kapasitesinin geliştirilmesine yönelik ilk çerçeve sözleşmesi de Ankara Bildirisi'nde memnuniyetle karşılandı. Üye ülkelerin ortak uydunun fırlatılması için gerekli hukuki, teknik ve düzenleyici süreçleri hızlandırması bekleniyor.
Türk Dünyası Uzay Günleri Düzenlenecek
Ankara Bildirisi'nde yalnızca uydu projeleri değil, uluslararası bilimsel etkinlikler de gündeme geldi. Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkeler, uzay bilimi, teknolojisi ve inovasyon alanlarında uluslararası görünürlüğü artırmak amacıyla önemli uzay etkinlikleri kapsamında "Türk Dünyası Uzay Günleri" düzenlemeyi planlıyor.
Bu organizasyonlarla Türk devletlerinin uzay çalışmalarındaki deneyimlerini paylaşması, ortak projeler geliştirmesi ve uluslararası bilim dünyasıyla ilişkilerini güçlendirmesi amaçlanıyor.
TEKNOFEST Ve Uzay Kaşifleri Programına Destek
Türk dünyasının gençlerini bilim ve teknoloji alanında buluşturan TEKNOFEST de Ankara Bildirisi'nde öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Havacılık, uzay ve teknoloji alanlarında gençlerin yeteneklerini geliştirmesine imkân sağlayan festivalin, ülkeler arasındaki ortak teknoloji vizyonuna katkı sunduğu belirtildi.
Türkiye Uzay Ajansı tarafından yürütülen Uzay Kaşifleri Türkiye Uzay Kampı Programı'nın da sürdürülmesi ve kapsamının genişletilmesi hedefleniyor. Programla gençlerin uzay sektörüne ilgisinin artırılması, geleceğin bilim insanlarının yetiştirilmesi ve Türk dünyasındaki gençler arasında dostluk bağlarının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
7 Ülkede 33 Bilim Merkezi Faaliyet Gösteriyor
Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kuzucu Hıdır, Türk Devletleri Teşkilatı'nın TEKNOFEST'e yönelik takdirini ortak gelecek vizyonunun önemli bir göstergesi olarak değerlendirdi.
Çocukların ve gençlerin bilim ve teknolojiyle erken yaşlarda tanışmasının önemine dikkat çeken Kuzucu Hıdır, T3 Vakfı olarak bilim merkezleri, Deneyap Teknoloji Atölyeleri ve TEKNOFEST aracılığıyla gençlerin yeteneklerini keşfetmelerine ve fikirlerini projelere dönüştürmelerine destek verdiklerini belirtti.
Çalışmaların yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmadığını ifade eden Kuzucu Hıdır, Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Moritanya ve Balkanlar gibi farklı coğrafyalarda da bilim merkezlerinin faaliyet gösterdiğini aktardı.
Kuzucu Hıdır, 7 ülkede bulunan 33 bilim merkezi aracılığıyla 6,5 milyonu aşkın ziyaretçiye ulaştıklarını bildirdi. Bu çalışmalarla gençlerin bilimsel ve teknolojik becerilerinin geliştirilmesinin yanı sıra ülkeler arasında bilgi paylaşımının ve ortak üretim kültürünün güçlendirilmesinin amaçlandığını vurguladı.
Uzay Teknolojilerinde Ortak Gelecek Hedefi
Türk Devletleri Teşkilatı'nın Ankara Bildirisi'nde uzay ve havacılık çalışmalarına geniş yer verilmesi, üye ülkelerin teknoloji alanında ortak hareket etme isteğini ortaya koydu.
Ortak uydu projesi, uluslararası uzay etkinlikleri, bilim merkezleri ve gençlere yönelik teknoloji programlarıyla Türk dünyasının bu alandaki işbirliğini daha ileriye taşıması hedefleniyor. Özellikle 2027 yılında fırlatılması planlanan TDT-SAT uydusu, ortak uzay çalışmalarının en önemli aşamalarından biri olacak.
