Türkiye’nin çevre politikalarında ve sanayi üretiminde yeni bir dönemin kapısını aralayacak 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın ayrıntıları belli oldu. Türkiye’nin yeşil dönüşüm sürecine yön verecek plan kapsamında karbon fiyatlandırması, emisyon ticareti, sürdürülebilir üretim ve enerji teknolojileri öncelikli çalışma alanları arasında yer aldı.
Toplam 11 ana başlık, 41 hedef ve 142 eylemden oluşan planla birlikte, sanayi başta olmak üzere ekonominin farklı alanlarında çevresel etkilerin azaltılması amaçlanıyor. Özellikle enerji yoğun sektörlerin karbonsuzlaşması, üretim süreçlerinin çevre dostu hale getirilmesi ve uluslararası iklim politikalarıyla uyumun güçlendirilmesi için yeni adımlar atılacak.
Avrupa Birliği'nin 2050 yılına kadar karbon nötr kıta olma hedefi doğrultusunda uyguladığı Emisyon Ticaret Sistemi de Türkiye'nin çalışmalarında önemli bir yer tutacak. Bu sistem kapsamında sanayi, enerji ve havacılık sektörlerinden kaynaklanan sera gazı salımları karbon fiyatlandırması üzerinden düzenleniyor. Türkiye de kendi Emisyon Ticaret Sistemi'nin oluşturulması ve karbon fiyatlandırma uygulamalarının geliştirilmesi için çalışmalarını sürdürecek.
Karbon Salımı Yüksek Sektörler Mercek Altına Alınacak
Yeni eylem planında, Emisyon Ticaret Sistemi'nin sektörler üzerindeki etkilerinin belirlenmesi ve karbon fiyatlandırması konusunda uluslararası işbirliklerinin geliştirilmesi öngörülüyor. Karbon kaçağı riski yüksek sektörler tespit edilerek bu alanlardaki risklerin ortaya konulması hedefleniyor.
Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında ise sektörlere özel yeşil dönüşüm rehberleri hazırlanacak. Türkiye ile Avrupa Birliği arasında oluşturulan çalışma grubu aracılığıyla düzenli görüşmeler yürütülecek.
Özellikle emisyon hesaplama yöntemleri, varsayılan değerler, doğrulama ve akreditasyon süreçlerinde karşılaşılan sorunlar konusunda sektörlerin görüşleri Avrupa Birliği'ne iletilecek. Türkiye'de kurulması planlanan Emisyon Ticaret Sistemi ile uyumlu bir sınırda karbon düzenleme mekanizmasının oluşturulması için de mevzuat çalışmaları yapılacak.
Bunun yanında gönüllü karbon piyasalarının geliştirilmesi gündeme alınacak. Karbon kredisi üretimi açısından yüksek potansiyele sahip sektörler belirlenecek ve bu alanlardaki projeler desteklenecek.
Yeşil OSB Şartları Yeniden Düzenlenecek
Türkiye'nin sanayi altyapısında çevreci üretim anlayışının yaygınlaştırılması da planın önemli başlıklarından biri olacak. Gıda, balıkçılık, tarım, konut, inşaat, tüketici ürünleri imalatı, turizm, plastik, otomotiv ve tekstil sektörlerine yönelik Ulusal Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim Eylem Planı hazırlanacak.
Sanayi bölgelerinde çevre dostu üretimi teşvik etmek amacıyla Yeşil Organize Sanayi Bölgesi ve Yeşil Endüstri Bölgesi sertifikasyon sistemleri yaygınlaştırılacak. Mevcut Yeşil OSB kriterleri de güncellenerek sanayi tesislerinin çevresel performanslarının geliştirilmesi hedeflenecek.
Atık yönetimi konusunda da yeni düzenlemeler gündeme gelecek. Atıkların dış ticaretini etkileyen teknik düzenlemelere yönelik politikaların geliştirilmesi amacıyla Atık Ticareti Kurulu oluşturulacak. Ayrıca atık tedarikinin güvenli ve sürdürülebilir şekilde yürütülmesi için eylem planı hazırlanacak.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından ortaya çıkan atıkların döngüsel ekonomiye kazandırılması ve öncelikli sektörlerde atık sonu kriterlerinin geliştirilmesi de planlanan çalışmalar arasında bulunuyor.
Su Tasarrufu ve Atık Su Kullanımı Yaygınlaşacak
Yeşil dönüşüm sürecinde su kaynaklarının korunması da önemli bir yer tutacak. Özellikle sanayi tesisleri ve KOBİ'lerde su verimliliğinin artırılması, su ayak izinin azaltılması ve atık suların yeniden kullanılması için bilgilendirme faaliyetleri yürütülecek.
Bu kapsamda Su Verimliliği Bilgi Sistemi kurulması ve su tasarrufuna yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması planlanıyor. Organize sanayi bölgelerinde arıtılmış atık suların yeniden kullanılabilmesi için araştırmalar yapılacak.
Güneş, Rüzgar ve Nükleer Enerji İçin Yol Haritaları Hazırlanacak
Türkiye'nin düşük karbonlu üretim hedefleri doğrultusunda enerji teknolojilerinin geliştirilmesi ve sanayiye kazandırılması da eylem planının temel başlıkları arasında yer alıyor.
Güneş, rüzgar ve nükleer enerji gibi net sıfır teknolojilerine yönelik yol haritaları hazırlanacak. Küçük modüler reaktörler ve dördüncü nesil reaktörler dahil olmak üzere ileri nükleer teknolojilerin Türkiye'ye transferi ve güvenli şekilde kullanılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilecek.
Cam, seramik, kimya ve döküm gibi sera gazı emisyonlarının yoğun olduğu imalat sanayi sektörlerinde de salımların azaltılmasına yönelik sektörel yol haritaları oluşturulacak.
Öte yandan Türkiye'nin Avrupa Birliği Dijital Ürün Pasaportu veri tabanına erişimi için müzakereler yürütülecek. Bu alandaki uyum sürecinin belirlenmesi amacıyla Dijital Ürün Pasaportu Uyum Yol Haritası hazırlanacak.
Etiketler:Türkiye, Yeşil Mutabakat, Karbon Fiyatlandırması, Emisyon Ticaret Sistemi, Yeşil Dönüşüm
