Teknolojinin gelişmesiyle birlikte sosyal medya kullanımı yalnızca gençlerle sınırlı kalmadı. Yaşlı bireyler de uzaktaki yakınlarıyla iletişim kurmak, arkadaşlarıyla bağlantıda kalmak ve günlük yaşamlarına yeni alışkanlıklar katmak için dijital platformlara yöneldi. Uzmanlar, bu değişimin sosyal açıdan önemli fırsatlar sunduğuna dikkat çekerken bilinçsiz kullanımın oluşturabileceği risklere karşı da uyarıyor.
Medicana Sivas Hastanesi Psikoloğu Burak Koçkanat, Türkiye’de yaşlılar arasında internet kullanımının son 9 yılda yaklaşık 6 katına çıktığını belirtti. Yaşlıların sosyal medyaya yönelmesinin arkasında yalnızca teknoloji merakının değil, görülme ve iletişim kurma ihtiyacının da bulunduğunu ifade etti.
Sosyal medya yaşlılar için bir iletişim köprüsü
Emeklilik, çocukların farklı şehirlere taşınması ve sosyal çevrenin daralması gibi nedenlerin yaşlı bireylerin günlük yaşamını etkileyebildiğini belirten Koçkanat, sosyal medyanın bu noktada önemli bir işlev üstlenebileceğini söyledi.
Koçkanat, “Doğru kullanıldığında sosyal medya yaşlılar için gerçek bir destek” diyerek görüntülü görüşmelerin, eski arkadaşlarla yeniden iletişim kurmanın ve yeni bilgiler öğrenmenin sosyal yaşama katkı sağlayabileceğini vurguladı. Uzman, bu platformların ölçülü kullanıldığında yalnızlık duygusunun azalmasına ve zihinsel etkinliğin sürdürülmesine yardımcı olabileceğini ifade etti.
Dolandırıcılık ve yanlış bilgi tehlikesi
Sosyal medya kullanımının kontrolsüz hâle gelmesi durumunda bazı sorunların ortaya çıkabileceğini belirten Koçkanat, uzun süre ekran karşısında kalmanın kaygı, mutsuzluk ve uyku sorunlarıyla ilişkili olabileceğine dikkat çekti. Ekran başında geçirilen sürenin artması, fiziksel hareketliliği ve yüz yüze iletişimi de azaltabiliyor.
Uzmanın dikkat çektiği bir diğer konu ise dijital dolandırıcılık. “Kazandınız” veya “hesabınız bloke oldu” gibi ifadeler içeren mesajların maddi kayıplara yol açabileceğini belirten Koçkanat, özellikle para talep eden ya da kişisel bilgi isteyen mesajlara karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
Yanlış bilgilerin yayılması da önemli riskler arasında yer alıyor. Sevdiklerini korumak amacıyla bir haberi hemen paylaşan kişiler, doğrulanmamış bilgilerin daha geniş kitlelere ulaşmasına istemeden katkıda bulunabiliyor.
“Telefonu elinden almak yerine, elini tutmak gerekiyor”
Yaşlı bireylerin sosyal medya kullanımına müdahale ederken yasaklayıcı bir yaklaşım yerine destekleyici davranılmasını öneren Koçkanat, ailelerin yakınlarıyla birlikte içerik izlemesini ve dijital ortamda karşılaştıkları konular hakkında sohbet etmesini tavsiye etti.
Uzman, şüpheli haberlerin ve para isteyen mesajların paylaşılmadan ya da yanıtlanmadan önce güvenilir bir yakına danışılmasının önemini vurguladı. Sosyal medyanın gerçek yaşamın yerini almaması, insanlarla yüz yüze iletişimi destekleyen bir araç olarak kullanılması gerektiğini belirtti.
Koçkanat, ailelerin yaşlı yakınlarına daha fazla zaman ayırmasının önemine dikkat çekerek şu ifadeyi kullandı: “Telefonu elinden almak yerine, elini tutmak gerekiyor.”
