Gezer, don olaylarının genel olarak “radyasyon” ve “adveksiyon” olmak üzere ikiye ayrıldığını ifade ederek, “Rüzgarla gelen soğuk hava dalgası olan adveksiyon donlarına karşı korunmak oldukça zor. Ancak durgun ve açık havalarda görülen radyasyon donlarına karşı daha etkili mücadele yöntemleri uygulanabilir” dedi.
“Dumanın faydası yok”
Üreticiler arasında yaygın olan saman ya da tezek yakarak duman oluşturma yönteminin etkili olmadığını vurgulayan Gezer, bunun yerine kontrollü ısıtma yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Bahçenin farklı noktalarında sıvı yakıtla ateş yakmanın ortam sıcaklığını birkaç derece artırarak ürün kaybını önleyebileceğini belirtti.
Rüzgar fanı ve perdeleme önerisi
Rüzgarla gelen donlara karşı ise bahçe çevresine rüzgâr kırıcı ağaçlar dikilmesini öneren Gezer, “Servi ve ladin gibi her dem yeşil ağaçlarla oluşturulacak perdeler, soğuk havanın bahçeye girişini azaltabilir” ifadelerini kullandı. Ayrıca rüzgar fanlarının da belirli koşullarda etkili olabileceğini ancak Malatya’da henüz yaygın kullanılmadığını söyledi.
En etkili yöntem: Yağmurlama sistemi
Radyasyon donlarına karşı en etkili yöntemin yağmurlama sulama sistemi olduğuna dikkat çeken Gezer, bu yöntemin doğru uygulandığında ciddi koruma sağladığını belirtti. “Su donarken ısı açığa çıkarır. Ağaç üzerine püskürtülen su donarak meyveyi adeta koruyucu bir tabaka içine alır” diyen Gezer, sistemin kesintisiz çalıştırılması gerektiğini vurguladı.
Elektrik kesintilerine karşı termik motor kullanımını öneren Gezer, aksi halde bir dakikalık kesintinin bile üründe büyük kayıplara yol açabileceğini söyledi.
Kayısıda en kritik dönem
Kayısıda meyvenin yeni oluşmaya başladığı dönemin en hassas evre olduğuna dikkat çeken Gezer, “Bu dönemde sıcaklığın eksi 1 dereceye düşmesi bile ciddi zarara yol açar. Eksi 2 derecede ürünün yüzde 90’ı, eksi 2,5 derecede ise tamamı kaybedilebilir” dedi.
Önümüzdeki günlerde beklenen don riskine karşı üreticilerin tedbirli olması gerektiğini vurgulayan Gezer, doğru yöntemlerle kayıpların büyük ölçüde önlenebileceğini sözlerine ekledi.