Türkiye’de çocukların internet ve teknoloji kullanım alışkanlıklarını ortaya koyan yeni araştırma, anne ve babaların dikkat etmesi gereken çarpıcı sonuçları gündeme getirdi. Avrupa Çevrimiçi Çocuklar (EU Kids Online) araştırmasının Türkiye ayağında elde edilen ön bulgulara göre, 10-16 yaş grubundaki çocukların yaklaşık yüzde 90’ı yapay zekayı aktif olarak kullanıyor.
Araştırma sonuçları, Malatya’daki aileleri de yakından ilgilendiren bir tabloyu ortaya koyuyor. Çocukların eğitimden günlük yaşama kadar farklı alanlarda yapay zeka araçlarından yararlanması, bu teknolojinin çocukların hayatında ne kadar hızlı yer edindiğini gösteriyor.
Türkiye’de yapay zeka kullanımı Avrupa’nın önünde
Atatürk Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi ve EU Kids Online Türkiye Koordinatörü Prof. Dr. Engin Kurşun, araştırmanın dikkat çeken sonuçlarını paylaştı.
Türkiye’de yapay zekayı hiç kullanmayan çocukların oranının yaklaşık yüzde 10 olduğu belirtildi. Avrupa’da ise bu oran yaklaşık 3’te 1 seviyesinde bulunuyor. Böylece Türkiye’deki çocukların yapay zekayı Avrupa’daki akranlarına göre daha hızlı benimsediği görülüyor.
Araştırmanın eğitim boyutunda da dikkat çeken sonuçlar ortaya çıktı. Türkiye’de çocukların yaklaşık yarısı ödevlerini yapay zekaya yaptırdığını ifade etti. Avrupa’da ise yapay zekayı ödev hazırlamak için kullanan çocukların oranı yaklaşık üçte bir olarak belirlendi.
Çocukların internet güvenliği de gündemde
Araştırmanın yalnızca yapay zeka kullanımına ilişkin olmadığı belirtildi. Çocukların internetteki güvenlik algıları, dijital becerileri, çevrimiçi etkinlikleri ve zararlı içeriklere maruz kalma durumları da incelendi.
Verilere göre internette kendisini güvende hisseden çocukların oranı 2020 yılında yüzde 65 seviyesindeyken son araştırmada yüzde 48’e geriledi. Son bir ay içerisinde internette kendisini rahatsız veya tedirgin eden bir durumla karşılaştığını belirten çocukların oranı ise yüzde 7’den yüzde 23’e yükseldi.
Türkiye’de ise kendisini internette güvende hisseden çocukların oranı yüzde 32 olarak açıklandı.
Yapay zekayı yalnızca ödev için kullanmıyorlar
Araştırmanın en dikkat çekici başlıklarından biri de çocukların yapay zekayla kurduğu ilişkinin yalnızca eğitimle sınırlı olmaması oldu.
Prof. Dr. Engin Kurşun’un aktardığı ön bulgulara göre Türkiye’de her dört çocuktan biri yapay zekadan duygusal tavsiye alıyor. Çocukların yüzde 60’ı ise dijital dünyada bir suçun veya sahte görüntünün mağduru olmaktan korkuyor.
Kurşun, çocukların yapay zekayı Avrupa’daki akranlarından çok daha hızlı benimsediğine dikkat çekerken, asıl üzerinde durulması gereken konular arasında yapay zekanın kullanım biçimi, dijital güvenlik ve çocukların çevrimiçi ortamda karşılaştıkları risklerin bulunduğunu belirtti.
Türkiye’deki araştırmanın ön analizinde 10-16 yaş arasındaki bin 330 çocuğun verileri değerlendirildi. Avrupa-Türkiye karşılaştırmalı sonuç raporunun ise ekim ayında kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
Malatya’da da çocukların eğitim ve günlük yaşamda dijital teknolojileri daha yoğun kullanmaya başlaması, ailelerin yapay zekanın sunduğu imkanların yanı sıra çocukların güvenliği ve bilinçli kullanım konusunda daha fazla bilgi sahibi olmasını önemli hale getiriyor.
