Türkiye’de insansız hava araçlarının (İHA) uzun mesafeli ve otonom uçuşlarına yönelik yeni bir dönem için hazırlık yapılıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, “drone otoyolu” olarak da bilinen İHA koridorlarının hukuki altyapısının oluşturulduğunu belirterek, belirlenen güzergâhlarda güvenli ve kontrollü uçuşların gerçekleştirileceğini bildirdi.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026'da yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında oluşturulacak koridorlarla, İHA'ların görüş hattı dışında ve uzun mesafelerde uçabilmesi için gerekli çerçeve hazırlandı.
Uraloğlu, yeni sistemin kara yolu trafiğinden bağımsız bir taşımacılık imkânı sunacağını belirterek şöyle konuştu:
"Gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturacağız. Böylece İHA'lar, belirlenen güzergahlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabilecek. Kara yolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık imkanının önünü açacağız."
İHA'ların uçuş güzergâhları dijital ortamda belirlenecek
İHA koridorlarının SHGM tarafından ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde oluşturulacağını aktaran Uraloğlu, güzergâhların sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri ve kapasitelerinin dijital ortamda tanımlanacağını söyledi.
Hava araçları arasındaki asgari ayırma kriterlerinin de belirleneceğini kaydeden Uraloğlu, bu bilgilerin SHGM'nin merkezi dijital platformu olan İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacağını ifade etti.
İHA'ların yazılımlarının sistemdeki verileri doğrudan okuyabileceğini belirten Uraloğlu, uçuşların belirlenen kurallara göre gerçekleştirileceğini bildirdi. Koridorların yasak, tahditli ve tehlikeli bölgeler ile NOTAM yayımlanan sahaları kesmeyecek şekilde planlanacağını da vurguladı.
İHA'lar yapay zeka desteğiyle rota oluşturacak
Yeni sistemde uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşlar yapılabilecek. Uçuş rotalarının en kısa yol ve faz farkı esas alınarak yapay zeka desteğiyle belirleneceğini aktaran Uraloğlu, uçuşların kontrolünün İHATTYS üzerinden sağlanacağını kaydetti.
Sistemin gerektiğinde uçuşlara müdahale edebilecek şekilde tasarlandığını belirten Uraloğlu, şu bilgileri paylaştı:
"Uçuşların kontrolü ise İHATTYS üzerinden sağlanacak. Gerekli durumlarda uçuş sınırları daraltılabilecek, güzergah değiştirilebilecek, araçların inişi sağlanabilecek veya uçuşları sonlandırılabilecek. Bağlantının kesilmesi halinde ise İHA'lar, yerleşim alanları üzerinden geçmeden önceden belirlenmiş kurtarma alanlarına yönlendirilecek."
Hastaneler arasında ilaç ve kan taşınabilecek
İHA koridorlarının özellikle lojistik ve sağlık taşımacılığında kullanılmasının planlandığını belirten Uraloğlu, şehirler arası kargo taşımacılığının yanı sıra lojistik ve aktarma merkezleri arasında düzenli otonom seferler yapılabileceğini ifade etti.
Sistemin sağlık alanında da önemli imkânlar sunacağını dile getiren Uraloğlu, hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınabileceğini bildirdi. Ayrıca adalara ve kış aylarında ulaşımın güçleştiği yerleşim yerlerine ikmal sağlanabileceğini kaydetti.
İHA koridorlarının kullanım alanları bunlarla sınırlı olmayacak. Organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça transferi yapılabilecek. Enerji iletim hatları, boru hatları, demir yolları ve kara yollarının uzun mesafeli denetimlerinde de bu güzergâhlardan yararlanılabilecek.
Drone otoyolları hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacak
İHA koridorlarında uçuş yapabilmek için belirli lisans, yetkilendirme ve teknik şartlar aranacak. Uraloğlu, bu güzergâhların hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacağını belirterek yalnızca P2 lisansına sahip pilotların, SHGM'den gerekli operasyonel yetkilendirmeleri alarak yetkili işletmeler bünyesinde uçuş gerçekleştirebileceğini söyledi.
Kullanılacak İHA'ların tescilli olması, uzaktan tanımlama ve coğrafi sınırlama özelliklerini taşıması, gerekli yazılım sertifikalarına sahip bulunması zorunlu tutulacak. Ayrıca her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak.
Koridorların güzergâhları, ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurumlarla koordinasyon içinde belirlenecek ve sistem üzerinden duyurulacak.
Türkiye'de İHA koridorlarıyla hayata geçirilmesi planlanan yeni taşımacılık düzenlemesine ilişkin gelişmeleri Malatya Söz'den takip edebilirsiniz.
