Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Antalya’da düzenlenen Yüksek Düzeyli Kadın Çiftçiler Diyaloğu programında, kadın üreticilerin güçlendirilmesinin küresel gıda güvenliği ve iklim değişikliğine uyum açısından zorunlu olduğunu söyledi. Yumaklı, küçük ölçekli kadın çiftçilere ulaşan iklim finansmanının sınırlı kaldığını ve bu kaynakların yeterince izlenemediğini belirtti.
Program, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlendi. Açılışta konuşan Yumaklı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 2026’yı Uluslararası Kadın Çiftçiler Yılı ilan ettiğini hatırlatarak etkinliğin önemine dikkati çekti.
Tarım sektörünün hem gıda güvenliğini sağlama hem de iklim krizleriyle mücadele etme sorumluluğu taşıdığını ifade eden Bakan, kadın üreticilerin bu iki hedefin merkezinde yer aldığını söyledi. Kadın çiftçilerin dünya genelinde tarımsal iş gücü ve gıda üretiminde temel rol üstlendiğini belirtti.
Yumaklı, buna karşın kadınların kuraklık, aşırı hava olayları ve su stresi gibi iklim kaynaklı şoklardan en fazla etkilenen kırılgan gruplar arasında bulunduğunu vurguladı. Aşırı iklim olaylarının, kadınların toprağa, finansmana, erken uyarı sistemlerine, tarımsal yayım hizmetlerine ve dijital teknolojilere erişimindeki kısıtları daha görünür kıldığını söyledi.
Bakanın aktardığı verilere göre, tarımsal verimlilik ve istihdamda kadınlarla erkekler arasındaki farkın kapatılması, küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’yı yaklaşık yüzde 1 artırma ve 45 milyon insanı gıda güvencesine kavuşturma potansiyeli taşıyor.
İklim finansmanında veri eksikliğine dikkat çekildi
Yumaklı, uluslararası finansman yapılarında cinsiyete göre ayrıştırılmış verilerin yetersiz olmasının, politikaların etkinliğini ve kaynakların doğru alanlara yönlendirilmesini kısıtladığını belirtti. Türkiye’nin, stratejik ortağı Birleşmiş Milletler Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ile bu alanda veriye dayalı bir adım attığını bildirdi.
Program kapsamında lansmanı yapılacak IFAD’ın “Finanse Edilmeyen Yarı” (The Unfunded Half) başlıklı teknik raporuna da değinen Yumaklı, çalışmanın iklim finansmanının kadın çiftçilere ulaşmasına ilişkin küresel ölçekte cinsiyete göre ayrıştırılmış ilk sağlam referans çizgisini ortaya koyduğunu söyledi.
Bakan, Türkiye’nin Ulusal Uyum Eylem Planı ve tarımsal destek politikaları kapsamında kadın üreticilerin kurumsal kapsayıcılığını artırmayı öncelik olarak belirlediğini anlattı. Kadın kooperatiflerinin desteklenmesi, tarımsal risk sigortasının geliştirilmesi, dijital tarım araçlarının yaygınlaştırılması ve kadın odaklı finansman araçlarının oluşturulması yönündeki kararlılığın sürdüğünü kaydetti.
Yumaklı, küresel dönüşüm için karma finansman ve uyum tahvilleri gibi araçların kadın çiftçileri güçlendirmede kullanılmasının önemine işaret etti. Paydaşlara, iklim finansmanını kadınların güçlenmesine duyarlı hale getirme, veriye dayalı izleme sistemleri kurma ve hesap verebilirliği artırma çağrısında bulundu.
Lario: Finansmanın yüzde 3’ü kadınların güçlenmesini hedefliyor
IFAD Başkanı Alvaro Lario, tarım-gıda sistemlerine yönelik uluslararası kamu iklim finansmanının yalnızca yüzde 3’ünün kadınların güçlendirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğini temel hedef olarak belirlediğini bildirdi. Lario, kırsalda gıda üretimine önemli katkı sağlayan kadınların toprağa, teminata, finansmana, ekipmana ve hizmetlere erişimde engellerle karşılaştığını söyledi.
Bu engellerin üretkenliği ve yatırım kapasitesini sınırladığını belirten Lario, 70 ülkedeki mikrofinans kuruluşlarını kapsayan bir araştırmaya da değindi. Araştırmanın, kadın müşterilerin payının yüksek olduğu birçok kuruluşta vadesi geçmiş ve zarar yazılan kredilerin daha düşük olduğunu ortaya koyduğunu aktardı.
Türkiye’deki havza yatırımlarını örnek gösteren Lario, kadınların kurdukları kooperatifler aracılığıyla proje finansmanını kendi kaynaklarıyla birleştirerek makine ve ekipmana yatırım yaptığını anlattı. Bu çalışmaların ekonomik bağımsızlığı artırdığını, iş yükünü hafiflettiğini ve hane gelirlerini yükselttiğini kaydetti.
Lario, kadın kooperatiflerinin finansman süreçlerine katılması, kaynakların kadınlara ulaşıp ulaşmadığının ölçülmesi ve erişilebilir fonlar oluşturulması gerektiğini vurguladı. Sıcak hava dalgaları, kuraklık ve sellerin kadınların geçim kaynaklarını daha fazla tehdit ettiğini belirterek iklime uyum finansmanına erişimin yatırımların temel bir parçası olması çağrısında bulundu.
