Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin Çin ile yüksek teknoloji ve katma değer odaklı projelerde işbirliğine hazır olduğunu söyledi. Çin markalarının yeşil teknolojilerdeki başarılarını takdir ettiklerini belirten Kacır, yeni enerjili araçlar, mobilite teknolojileri, batarya, güneş enerjisi ve biyoekonomiyi ortaklık geliştirilebilecek alanlar arasında saydı.
Kacır, Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu’ndaki konuşmasında, İpek Yolu’nun iki ucundaki Türkiye ve Çin’in yüzyıllar boyunca ticaret, bilgi ve kültürün kıtalar arasında yayılmasını sağlayan ilişkiler kurduğunu anlattı. Bu etkileşimin iki ülke arasındaki bağları güçlendirdiğini ve medeniyetlerin ortak birikimine katkı sağladığını ifade etti.
Artan jeopolitik gerilimler ve teknolojideki sert rekabetin, geçmişten gelen işbirliği köprülerinin önemini hatırlattığını belirten Bakan, küresel sistemin karşılıklı kazanım, diyalog ve uzun vadeli ortaklıklara ihtiyaç duyduğunu söyledi. Uluslararası rekabetin adil ve kurallara dayalı bir ticaret sistemi içinde yürütülmesi, işbirliğinin önüne geçmemesi gerektiğini savundu.
Kacır, teknolojide kutuplaşma yerine diyaloğun benimsenmesi, yapay zeka ve yenilikçi teknolojilerin insanlığın ortak yararına, kapsayıcı bir anlayışla geliştirilmesi çağrısında bulundu. Türkiye’nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ortak iradesi doğrultusunda iki ülke ilişkilerini ilerletmekte kararlı olduğunu da dile getirdi.
Sanayi ve yeşil dönüşüm için yatırım hedefleri
Türkiye’de oluşturulan üretim ve teknoloji geliştirme altyapısının, Çin ile işbirliğinin daha dengeli ve sürdürülebilir biçimde ilerlemesine imkan verdiğini belirten Kacır, Türkiye’nin ticari araç, otobüs, beyaz eşya, güneş paneli, çelik, ferrokrom, ahşap levha ve çimento üretiminde Avrupa lideri olduğunu söyledi. Alüminyum, seramik, plastik mamul, motorlu taşıt ve rüzgar türbinlerinde de Avrupa’nın önde gelen üreticileri arasında yer aldığını aktardı.
Kacır’a göre Türkiye, Çin’den Orta Avrupa’ya uzanan geniş kuşakta ürün ve pazar çeşitliliği bakımından en önde gelen ihracatçı ülke konumunda bulunuyor. Bakan, 2000’li yıllardan itibaren AR-GE harcamalarının 25 katına çıkarıldığını, sanayi katma değerinin ise 41 milyar dolardan 259 milyar dolara yükseldiğini ifade etti.
Milli Teknoloji Hamlesi’nin hayata geçirildiğini hatırlatan Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında ileri teknoloji üretimini artıracak yatırımların desteklendiğini belirtti. 2030’a kadar 30 milyar dolar destek sunulacağını; batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgar türbinleri, çip, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zeka, endüstriyel robotik üretimi ve büyük ölçekli AR-GE merkezi kurulumuna yönelik çağrıların Türkiye’nin küresel inovasyondaki konumunu güçlendireceğini söyledi.
Bakan, geçen yıl yürürlüğe alınan ve katma değerli yatırımlara odaklanan yeni teşvik sistemiyle Merkez Bankası işbirliğinde yürütülen 750 milyar lira hacmindeki Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı’nın da yüksek teknoloji yatırımlarına imkan sağladığını anlattı. İmalat sanayisinin sürdürülebilirlik odaklı dönüşümünü hızlandırmak için Yeşil Dönüşüm Programı’nın uygulamaya alındığını bildirdi.
Demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento gibi emisyon yoğun sektörler başta olmak üzere imalat sanayisinde, 2053 net sıfır hedeflerine yönelik dönüşüm yatırımlarının hızlandırıldığını ifade etti. Dünya Bankası ile yürütülen projeler aracılığıyla sanayicilere, KOBİ’lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağlandığını söyledi.
Kacır, Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu ile sanayinin yeşil dönüşüm yatırımlarına 2030’a kadar 5 milyar avroluk uluslararası finansman sağlanması yolunda önemli bir adım atıldığını belirtti. Platformun yeni uluslararası finansman kuruluşlarıyla genişletilmesinin sürdürüleceğini kaydetti.
Türkiye’nin 2040’a kadar elektrikli ve hibrit araç sayısını 1 milyon 400 binden 20 milyona, güneş ve rüzgar enerjisinin kurulu gücünü ise 43 gigavattan 175 gigavata çıkarmayı hedeflediğini söyledi. Aynı döneme yönelik hedefler arasında depolamalı santrallerde 140 gigavatsaat batarya kapasitesi ve nükleer enerjide 10 bin megavat kapasite oluşturulması da bulunuyor.
Kacır, Türkiye’nin COP31 ev sahipliğinin yeşil dönüşüm hedeflerinin somut yatırımlara dönüştürülmesi ve uluslararası işbirliklerinin güçlendirilmesi için fırsatlar sunacağını ifade etti.
Çinli yatırımcılara pazar ve ulaşım vurgusu
Türkiye’nin yatırımcılar için güvenilir ve öngörülebilir bir iş ortamı sunduğunu savunan Kacır, 86 milyonluk nüfusa ve 18 bin doların üzerindeki kişi başına milli gelire dikkati çekti. Gümrük Birliği ve serbest ticaret anlaşmaları ağının, yatırımcılara 1 milyarı aşkın nüfusa doğrudan erişim imkanı sağladığını belirtti.
Türkiye’nin Avrupa’nın en hızlı büyüyen ekonomileri arasında bulunduğunu ve pek çok Avrupa ülkesinden 10-15 yaş daha genç bir nüfusa sahip olduğunu söyleyen Bakan, coğrafi konumun ve ulaştırmanın tüm modlarına yapılan yatırımların pazarlara hızlı ve uygun maliyetli erişimi desteklediğini dile getirdi.
Kacır, Sanayi Alanları Master Planı kapsamında dört yeni sanayi koridoru oluşturulduğunu, mega endüstriyel bölgeler olarak tasarlanan yatırım alanlarında döngüsel ekonomi ve yeşil üretimin esas alınacağını anlattı. Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru ve Kuzey Marmara Demiryolu geçişlerinin sağlayacağı yeni bağlantı imkanlarının sanayi alanlarının dünyaya açılmasına ve üretim-ihracat zincirinin oluşmasına katkıda bulunacağını belirtti.
Orta Koridor’un kilit ülkesi Türkiye’nin, yeni pazarlara açılmak isteyen Çinli yatırımcılar için fırsatlar sunduğunu ifade eden Kacır, iki ülke arasındaki Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması’nın yatırımcılara hukuki güvence sağladığını söyledi. Geçen yıl Pekin’de ilk toplantısı yapılan Türkiye-Çin Yatırım İstişare Komitesi’ni de yeni işbirlikleri için etkin bir platform olarak nitelendirdi.
Bakan, uluslararası yatırımlardan sorumlu bakanlık olarak Türkiye’ye değer katacak yatırımları her aşamada desteklemeyi sürdüreceklerini kaydetti. Görüş ayrılıklarının doğrudan iletişimle, dürüst ve samimi bir yaklaşımla çözülmesi için çalışacaklarını ve karşılıklı fayda ile kazan-kazan anlayışını esas alacaklarını bildirdi.
