ABD'de sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin açılan büyük dava, yalnızca teknoloji dünyasını değil, çocukları sosyal medya kullanan aileleri de yakından ilgilendiriyor. Meta'nın Facebook ve Instagram platformlarının genç kullanıcıların ruh sağlığını olumsuz etkilediği ve bağımlılık oluşturacak şekilde tasarlandığı iddialarıyla açılan davanın önemli duruşması yarın California'da görülecek.
California, Colorado, Kentucky ve New Jersey'nin davacı olarak yer alacağı duruşmada, Meta'nın çocuk ve gençlerin sosyal medya kullanımına ilişkin uygulamaları mercek altına alınacak. Diğer 25 eyaletin davalarının ise daha sonraki tarihlerde görülmesi bekleniyor.
Davacı eyalet başsavcıları, Meta'nın çocukların dikkatini gelişmiş teknolojiler ve algoritmalarla çektiğini, sosyal medya kullanımını artırmaya yönelik sistemlerin gençlerin ruh sağlığı üzerinde olumsuz sonuçlara yol açtığını savunuyor.
Dava kapsamında Meta'dan yalnızca maddi tazminat talep edilmiyor. Şirketin Facebook ve Instagram'ı işletme biçiminde de önemli değişiklikler yapması isteniyor.
Sosyal Medya Kullanımına Yeni Kurallar Gündemde
Talepler arasında çocukların ve gençlerin kullanımında ebeveyn onayının zorunlu hale getirilmesi, algoritmaların kullanıcıların dikkatini bağımlılık oluşturacak biçimde çekmesini engelleyecek düzenlemeler yapılması ve bazı filtrelerin kaldırılması bulunuyor.
Ayrıca videoların otomatik oynatılmasının durdurulması, kullanıcıların çok sayıda hesap oluşturmasının önüne geçilmesi ve Instagram'da belirli süre sonra kaybolan içeriklerin paylaşılmasına yönelik uygulamaların sonlandırılması da talep ediliyor.
Dava dosyasında, 13 yaşından küçük çocukların verilerinin ebeveynlerinin bilgisi dışında toplandığı ve bunun federal yasaları ihlal ettiği iddiası da yer alıyor.
1,4 Trilyon Dolarlık Tazminat Gündemde
Davacı eyaletler, Meta'ya karşı 1,4 trilyon dolara kadar ulaşabilecek kapsamlı maddi tazminat talebinde bulunuyor. Ancak hukuk uzmanları, bu rakamın tamamının uygulanmasının düşük ihtimal olduğunu değerlendiriyor.
Hukuk Profesörü James Grimmelmann, mahkemenin tazminat konusunda geniş takdir yetkisine sahip olduğunu belirtirken, 1,4 trilyon dolara yakın bir cezanın Meta açısından şirketin iflasına kadar gidebilecek sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Meta ise suçlamaları kabul etmiyor. Şirket, davada sunulacak delillerin gençleri destekleyen çalışmalar yürüttüğünü ortaya koyacağını savunuyor.
Malatya’daki Aileleri De Yakından İlgilendiriyor
Dava ABD'de görülüyor olsa da sosyal medya kullanımının çocuklar üzerindeki etkileri Malatya'daki aileler açısından da dikkat çekici bir konu olarak öne çıkıyor. Özellikle çocukların Instagram, Facebook ve benzeri platformlarda geçirdiği sürenin artması, ebeveynlerin sosyal medya güvenliği konusundaki endişelerini gündemde tutuyor.
Meta'nın daha önce çocuk ve genç kullanıcıların güvenliğini artırmak amacıyla "Teen Accounts (Genç Hesapları)" uygulamasını hayata geçirdiği belirtiliyor. Instagram ayrıca 16 yaşından küçük kullanıcıların ebeveyn izni olmadan canlı yayın yapmasını sınırlandıran ve özel mesajlarda otomatik bulanıklaştırma özelliğini devre dışı bırakmalarını engelleyen güvenlik önlemleri uygulamaya koymuştu.
ABD'deki davadan çıkacak kararın, sosyal medya şirketlerinin çocuklara yönelik politikalarında yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği değerlendiriliyor. Gelişmeler, Malatya'da çocuklarının sosyal medya kullanımını yakından takip eden aileler tarafından da merakla izleniyor.
