Ferhan Şensoy, Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden biri olarak, sanat dünyasına uzun yıllar boyunca büyük katkılarda bulundu. Ancak, 30 Temmuz 2022 tarihinde, bu büyük sanatçı aramızdan ayrıldı. Şensoy’un ölümü, hem tiyatro camiasında hem de sanatseverler arasında derin bir üzüntü yarattı.
Ferhan Şensoy Kimdir?
Ortaoyuncular adlı tiyatro topluluğunun kurucusu olan Şensoy, 26 Şubat 1951'de Samsun'da doğdu. Çarşamba Belediye Başkanı Yusuf Cemil Şensoy ile ilkokul öğretmeni Müjgan Şensoy'un oğlu olarak dünyaya gelen Ferhan Şensoy, 1957 yılında Gazi Osman Paşa İlkokulu'na başladı ve 1961'de İstanbul'a taşınarak Galatasaray Lisesi'ne devam etti. Ancak, bir süre sonra okuldan ayrılarak Samsun'a döndü ve 1970 yılında Çarşamba Lisesi'nden mezun oldu.
Sanat yolculuğuna 1969 yılında " Yeni Ufuklar" ve "Soyut" dergilerinde yayınlanan öykü ve şiirleriyle adım atan Şensoy, 1970'te Devekuşu Kabare'de skeçler sahnelemeye başladı. Aynı yıl Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Mimarlık Bölümü'ne girdi ve Galatasaray Oyuncuları adlı amatör topluluğu kurdu. Topluluk, Şensoy'un yazdığı "Je M'en Fous Bilader" adlı Türkçe-Fransızca eserin provalarını, Haldun Taner'in önderliğinde, Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nun salonunda gerçekleştirdi.
1971 yılında Ayfer Feray Tiyatrosu'nda profesyonel oyunculuğa başlayan Şensoy, ilk profesyonel yönetmenlik deneyimini ise İsmet Küntay'ın yazdığı ve Paravana Kabare'nin sahneye koyduğu "Güm Güm Güm" adlı oyunla yaşadı. 1972 yılında Fransa'nın Strazburg kentinde Ecole Superieure d'Art Dramatique'de tiyatro eğitimi aldı ve 1973'te Haneler adlı oyunu ile Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. Şensoy, 1975'te Fransızca kaleme aldığı "Montreal'de Ce Fou De Gogol" eseriyle "En İyi Yabancı Yazar" ödülünü kazandı.
Türkiye'ye döndükten sonra 1976'da Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu'nda yazarlığını da yaptığı "Dur Konuşma Sus Söyleme" adlı oyunda rol aldı ve Türk Yazarları Tiyatrosunda oyunculuk ve yönetmenlik görevlerinde bulundu. İlk kitabı "Kazancı Yokuşu" 1977'de yayımlandı ve Temel Gürsu'nun yönettiği "Kızını Dövmeyen Dizini Döver" filminde ilk kez kamera karşısına geçti.
1978'de Mete İnselel ile Anyamanya Kumpanya Tiyatrosu'nu kuran Şensoy, "İdi Amin Avantadan Lavanta" oyununda rol aldı ve yönetmenlik yaptı. 1978'de yazdığı "Bizim Sınıf" adlı televizyon dizisi öğretmenlerin manevi şahsiyetini zedelediği gerekçesiyle TRT tarafından yasaklandı.
1980'de Harbiye'de Ortaoyuncular'ı kuran Şensoy, "Nöbetçi Oyuncular" adlı gençlik grubuyla yeni tiyatro sanatçılarının yetişmesine katkıda bulundu. Şensoy'un müziklerini Fuat Güner'le yaptığı, yönetmenliğini üstlendiği "Şahları da Vururlar" eseri, birçok ödül kazandı. "Ferhangi Şeyler" adlı tek kişilik oyunu 1987'den itibaren aralıksız sahnelendi ve uluslararası başarılar elde etti.
Ferhan Şensoy, 1991'de BBC'ye verdiği röportajda, meddah geleneklerinden yararlandığını ve çağdaş bir çizgi yakalamaya çalıştığını ifade etti. 1994'te, kiraladığı bir gemiyi tiyatroya dönüştürdü ve "İçinden Dalga Geçen Tiyatro" adıyla bir projeye imza attı. 2001'de özgeçmişini yazdığı romanı "Kalemimin Sapını Gülle Donattım" yayımlandı.
Sanatçının birçok ödül kazandığı eserleri arasında "Ferhangi Şeyler", "İstanbul'u Satıyorum", "Yorgun Matador" ve "Seyircili Seyir Defteri" yer aldı. 2006'da "Pardon" filmiyle en iyi senaryo ödülüne layık görüldü.
Ferhan Şensoy, oyuncu Derya Baykal ile 1980'de evlendi ve bu birliktelikten 1989'da kızı Müjgan Ferhan ve 1990'da kızı Neriman Derya dünyaya geldi. Çift, 2004'te ayrıldı. Şensoy, 2005'te "Eşeğin Fikri", "Hacı Komünist" ve "Elveda SSK" adlı kitaplarını yayımladı ve Deneme Sahnesi 35. Yıl Ödülleri'nde En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü kazandı.
Sanatçı, 14 Mart 1980'de kurduğu Ortaoyuncular topluluğuyla Türk tiyatrosuna önemli katkılarda bulundu ve çeşitli ödüllerle onurlandırıldı.
