Malatya’da özellikle ilerleyen yaşlarda ailelerin karşılaşabildiği unutkanlık sorunları, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü öncesinde yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, zaman zaman yaşanan basit unutkanlıkların tek başına Alzheimer belirtisi olmadığını, ancak kişinin daha önce rahatlıkla yaptığı işleri yapamaz hale gelmesi veya yakın zamanda yaşanan olayları sürekli unutması gibi değişikliklerin önemsenmesi gerektiğini belirtiyor.
Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zeynep Tüfekçioğlu Korkmaz, Alzheimer hastalığında erken tanının tedavi ve destek seçeneklerine zamanında ulaşılması açısından önemli olduğunu ifade etti.
Günlük yaşamda bir kişinin zaman zaman bir ismi hatırlayamaması, eşyasını nereye koyduğunu unutması veya aklına gelmeyen bir kelimeyi kısa süre sonra hatırlaması yaşla birlikte görülebilen durumlar arasında yer alıyor. Uzmanlara göre bu tür unutkanlıklar tek başına Alzheimer hastalığı anlamına gelmiyor.
Asıl dikkat edilmesi gereken noktanın kişinin önceki zihinsel becerilerine göre belirgin bir gerileme yaşaması olduğu belirtiliyor. Unutkanlığın günlük hayatı etkilemeye başlaması ise değerlendirilmesi gereken önemli bir işaret olarak gösteriliyor. Aynı soruların tekrar tekrar sorulması, kısa süre önce yaşanan olayların unutulması, daha önce kolaylıkla gerçekleştirilen işlerde zorlanılması ve yol-yön bulma konusunda güçlük yaşanması dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor.
Bazı değişiklikler erken dönemde ortaya çıkabiliyor
Alzheimer yalnızca hafıza sorunlarıyla kendini göstermeyebiliyor. Uzmanlar, kelime bulma, planlama ve karar verme konusunda yaşanan güçlüklerin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Bunun yanında kişinin davranışlarında ortaya çıkan belirgin değişiklikler de göz ardı edilmemesi gereken durumlar arasında yer alıyor. Özellikle kişinin günlük hayatındaki değişikliklerin ailesi tarafından fark edilmesi, erken dönemde sağlık kuruluşuna başvurulması açısından önem taşıyor.
Erken tanının yalnızca hastalığın adını koymak olmadığına dikkat çeken uzmanlar, unutkanlığın altında Alzheimer dışında tedavi edilebilir başka nedenlerin de bulunabileceğini belirtiyor. Tanının erken konulması durumunda tedavinin planlanması, eşlik eden hastalıkların ve değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol edilmesi ve kişinin bağımsızlığının daha uzun süre korunması mümkün olabiliyor.
Alzheimer riskini azaltmak için neler yapılabilir?
Alzheimer hastalığını kesin olarak önleyen bir yöntem bulunmadığı belirtilirken, beyin sağlığını destekleyen bazı yaşam alışkanlıklarının demans riskinin azaltılmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar; yüksek tansiyon, diyabet ve yüksek kolesterol gibi sağlık sorunlarının kontrol altında tutulmasını, sigara ve aşırı alkol kullanımından uzak durulmasını, düzenli fiziksel aktivite yapılmasını öneriyor.
İşitme ve görme kayıplarının tedavi edilmesi, sosyal yaşamın sürdürülmesi ve zihinsel açıdan aktif kalmanın da önem taşıdığı belirtiliyor. Beslenmede ise tek bir yiyecek, vitamin veya takviyeye odaklanmak yerine dengeli ve bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Alzheimer sürecinde yalnızca hastaların değil, bakım verenlerin de zorlanabildiğine dikkat çekiliyor. Sürekli sorumluluk üstlenmek, uykunun bölünmesi ve sosyal hayatın kısıtlanması zaman içerisinde bakım verenlerde ciddi bir yorgunluğa neden olabiliyor.
Uzmanlara göre bakım verenlerin desteklenmesi, hastanın bakımından ayrı düşünülmemeli. Bu nedenle Malatya’da ailelerin yaşlı yakınlarında meydana gelen belirgin zihinsel ve davranışsal değişiklikleri görmezden gelmemesi, şikayetlerin günlük yaşamı etkilemeye başlaması halinde bir hekime başvurması önem taşıyor.
Uzmanlar, Alzheimer konusunda geçmiş yıllara göre daha fazla tedavi ve destek seçeneğinin bulunduğunu belirterek, belirtilerin erken fark edilmesinin hem hasta hem de ailesi açısından geleceğe hazırlanmak için önemli bir zaman kazandırabileceğini ifade ediyor.
