Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) temmuz ayına ilişkin açıkladığı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verileri, çiftçinin üretim maliyetlerinde yaşanan değişimi ortaya koydu. Veriler, Malatya’da başta kayısı olmak üzere tarımsal üretim yapan çiftçilerin kullandığı girdi kalemlerindeki fiyat hareketlerinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
Tarım-GFE, temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,2 yükseldi. Endeks, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,15, Temmuz 2025’e göre yüzde 27,62 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 33,39 arttı. Bu tablo, tarımsal üretimde kullanılan mal ve hizmetlerin maliyetlerinin geçen yıla göre önemli ölçüde yükseldiğini gösterdi.
Malatya’da üreticilerin özellikle gübre, ilaçlama, enerji, makine ve bakım gibi kalemlerde yaptığı harcamalar, ürünün tarladan veya bahçeden sofraya ulaşana kadar oluşan toplam maliyetin önemli bölümünü oluşturuyor.
Gübre ve toprak geliştiricilerde dikkat çeken değişim
Yıllık bazda en yüksek artış gösteren alt gruplar arasında gübre ve toprak geliştiriciler öne çıktı. Temmuz ayında gübre ve toprak geliştiricilerde yıllık artış yüzde 33,07 olarak hesaplandı. Diğer mal ve hizmetlerdeki yıllık artış ise yüzde 32,96 oldu. Buna karşılık yıllık artışın en düşük olduğu alt gruplar yüzde 19,43 ile malzemeler ve yüzde 22,28 ile makine bakım masrafları olarak kayıtlara geçti.
Temmuz ayında bir önceki aya göre bazı tarımsal girdi kalemlerinde düşüş yaşanırken bazı kalemlerde artış görüldü. Hayvan yeminde aylık bazda yüzde 1,64 düşüş kaydedildi. Gübre ve toprak geliştiricilerde ise yüzde 3,16'lık düşüş görüldü.
Aylık artışın en yüksek olduğu alt grup ise yüzde 4,82 ile enerji ve yağlayıcılar oldu. Malzemelerdeki aylık artış yüzde 1,54 olarak gerçekleşti.
| Tarımsal girdi göstergesi | Temmuz değişimi |
|---|---|
| Tarım-GFE yıllık değişim | %27,62 |
| Tarım-GFE aylık değişim | %0,20 |
| Aralık 2025'e göre | %17,15 |
| 12 aylık ortalamalara göre | %33,39 |
| Gübre ve toprak geliştiriciler yıllık | %33,07 |
| Diğer mal ve hizmetler yıllık | %32,96 |
| Enerji ve yağlayıcılar aylık | %4,82 |
| Hayvan yemi aylık | -%1,64 |
Malatya’da üreticinin maliyet hesabı önemini koruyor
Malatya ekonomisinde tarımın önemli bir yere sahip olması nedeniyle Türkiye genelindeki girdi fiyatlarındaki değişimler kentteki üreticiler açısından da yakından takip ediliyor. Özellikle kayısı üretiminde gübreleme, ilaçlama, sulama, enerji, bakım ve makine kullanımına ilişkin giderler üretim maliyetlerinin temel kalemleri arasında bulunuyor.
Açıklanan temmuz verileri, tarımsal üretimde maliyetlerin yalnızca ürün fiyatlarıyla değil, üretim aşamasında kullanılan girdilerin fiyatlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
TÜİK verilerine göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yıllık bazda yüzde 28,82 artarken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksindeki yıllık artış yüzde 20,53 oldu.
