Günün büyük bölümünü telefon ekranına bakarak geçirmek, sosyal medya akışını sürekli yenilemek veya kısa videolar arasında durmaksızın geçiş yapmak, fark edilmeden zihinsel yorgunluğa neden olabiliyor. Uzmanlar, özellikle amaçsız ve kontrolsüz dijital içerik tüketiminin “dijital obezite” olarak tanımlandığını belirterek Malatyalıları ekran kullanımında daha bilinçli olmaya çağırıyor.
Günümüzde sosyal medya, haber platformları, kısa videolar ve dijital uygulamalar sayesinde insanlar gün boyunca çok sayıda içeriğe maruz kalıyor. Uzmanlar, ihtiyaçtan fazla tüketilen bu içerikleri “veri kalorisi” olarak nitelendiriyor.
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haldun Narmanlıoğlu, dijital obezitenin temelinde amaçsız dijital tüketimin bulunduğunu belirtiyor. Narmanlıoğlu'na göre nasıl fazla kalori vücutta hantallığa yol açıyorsa, gereğinden fazla veri tüketimi de zihinsel süreçleri olumsuz etkileyebiliyor.
Sürekli yeni içeriklerle karşılaşmanın hızlı karar verme, derin düşünme ve analitik değerlendirme gibi becerileri zorlayabildiğine dikkati çeken uzmanlar, özellikle kısa ve hızlı tüketilen videoların bu süreci daha da hızlandırabileceğini ifade ediyor.
Malatya’da Telefon Kullanımına Dikkat
Malatya’da da gençlerden yetişkinlere kadar akıllı telefon ve sosyal medya kullanımı günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Evde, iş yerinde, toplu taşımada, kafelerde ve sosyal ortamlarda telefon ekranına yönelmek artık oldukça yaygın.
Ancak uzmanlara göre sorun telefon veya internet kullanmak değil, bunların amaçsız ve kontrolsüz şekilde tüketilmesi. İş veya eğitim amacıyla uzun süre ekran karşısında bulunmak ile sürekli sosyal medya akışında gezinmek arasında önemli bir fark bulunuyor.
Sabah İlk Yarım Saat Ekransız Geçirilmeli
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Görevlisi Dr. Oğuz Gülleb ise dijital obezitenin fizyolojik ve psikolojik sonuçlarının olabileceğini belirtiyor. Uzun süre ekran karşısında kalmanın duruş bozukluğu ve göz sorunları gibi fiziksel sonuçların yanı sıra dijital bağımlılığa geçişi kolaylaştırabilecek davranışlara da zemin hazırlayabileceği ifade ediliyor.
Gülleb, özellikle sabah uyanır uyanmaz telefona yönelmenin alışkanlık haline gelmemesi gerektiğini belirterek günün ilk yarım saatinin herhangi bir dijital ekrana bakmadan geçirilmesini öneriyor.
Uzmanlar ayrıca gereksiz uygulama bildirimlerinin kapatılmasını, telefonun yatak odasından uzak tutulmasını, sosyal ortamlarda ekran kullanımının azaltılmasını ve ana ekrandaki sosyal medya uygulamalarının kaldırılmasını tavsiye ediyor.
Malatya’da günlük yaşamın yoğunluğu içinde telefon kullanımını kontrol altına almak isteyenlerin, öncelikle hangi uygulamalarda ne kadar zaman geçirdiğini takip etmesi ve amaçsız ekran kullanımını azaltması öneriliyor.
