Malatya’da deprem sonrası ticari faaliyetlerini Öğretmenevi Konteyner Çarşı’da sürdüren esnaf, kendilerine verilen tahliye süresinin kısalığına tepki gösterdi. Doğa Cadde AVM’nin yanındaki konteyner çarşıda bulunan esnaf, 5 Ekim’de alanı boşaltmalarının istendiğini belirterek bu duruma tepki gösterdi.
Esnafın ortak talebi ise konteynerlarda kalıcı olarak kalmak değil; şehir merkezindeki ticari alanların tamamlanması ve kendilerine uygun iş yeri bulabilecekleri koşullar oluşana kadar süre verilmesi. Esnaf, özellikle yüksek kira bedelleri ve henüz tamamlanmayan dükkanlar nedeniyle kısa süre içerisinde taşınmalarının mümkün olmadığını belirtiyor.
"Bize Aralık Ayına Kadar Müsaade Etmeliler!"
Ayakkabı imalatçısı Mehmet Çoban, Öğretmenevi Konteyner Çarşı’da faaliyet gösteren esnaflardan biri olduğunu belirterek, yetkililerden yıl sonuna kadar süre istedi.
Çarşıdaki dükkanların önemli bölümünün henüz tamamlanmadığını söyleyen Çoban, mevcut dükkanların da kira bedellerinin esnafın karşılayabileceği seviyede olmadığını belirterek,
“Sayın Vali'nin bize 12. aya kadar müsaade etmesini istiyoruz Dükkanlar yapıldı diyorlar da dükkanların yüzde 80’i şu an bitmiş vaziyette değil. Tamamlanan dükkanlar da sınırlı ve kiraları çok yüksek, şehir merkezinde çalışmalar tamamlanırsa kira bedelleri de düşebilir."
dedi.
Kendilerinin de konteynerde kalmak istemediklerini ifade eden Çoban, aralık ayına kadar süre istediklerini belirterek şunları söyledi:
“Biz burada kalacağız demiyoruz. Konteynerda biz ömrümüzü idame edemeyiz. Sadece evimize bir ekmek götürebiliriz, konteynerda hiçbir şey yapamayız. Biz 40 yıllık esnafız. Yani bugüne kadar biz konteynerda kalmadık ki bugün de konteynerda devam edelim. ”
"Bizi Çemberin İçine Atıyorlar!"
Çoban, tahliye kararının yeni dükkanların tamamlanmasından önce uygulanmasının esnafı yüksek kiralarla karşı karşıya bırakacağını ifade ederek şunları söyledi:
“Şu an daha yüzde 30’u teslim olmuş, bize çık diyorlar. Tamam gidelim, bizi çemberin içine atıyorlar, ateşin içine atıyorlar. Gidin bu dükkanları tutun. Yani 300 de olsa, 500 de olsa, 1 trilyon da olsa bu dükkanı tutun, gidin yani konteynerdan çıkın gidin diyorlar. Kimse esnafın halinden anlamıyor."
Çoban, şehir merkezindeki çalışmaların tamamlanmasının ardından dükkan sayısının artacağını ve bunun kira fiyatlarına da yansımasını beklediklerini belirterek, kendilerinin yalnızca birkaç aylık bir süre istediğini dile getirdi.
“Bizim istediğimiz Aralık sonuna kadar süre, başka bir şey değil. Derdimiz bu.”
"15 Günde Burayı Toparlayamayız!"
Öğretmenevi Konteyner Çarşı’daki esnaflardan Hilal Bebe Ayakkabı’nın işletmecisi olan Ahmet Çelik de tahliye kararının kendilerine kısa süre önce bildirildiğini söyledi.
Çelik, çarşıda 64 esnaf bulunduğunu ifade ederek, kendilerine 15 gün içerisinde tahliye tebligatı verildiğini ve bu sürenin taşınmak için yeterli olmadığını söyledi.
Bazı esnafların kiracı olduğunu ve taşınabilecekleri yeni dükkanların henüz tamamlanmadığını belirterek, kendilerine gösterilen bazı iş yerlerinin teslim tarihinin Kasım veya Aralık ayına kaldığını söyledi.
“Bize 10 gün önce 15 gün içinde tahliye tebligatı verildi. Biz 15 günde burayı toparlayamayız.Buradaki esnaf çoğu kiracı. Çoğu kiracı olduğu için dükkanlar tam teslim edilmemiş. Bizim mesela tutacağımız dükkanlar var, Aralık sonuna teslim diyorlar, Kasım ortasına teslim diyorlar. Buradaki esnaf eşyalarını nereye götürecek? Malatya’da depo mu var?”
Çelik ayrıca, bazı konteyner çarşılarındaki esnafa daha uzun süre tanındığını, kendilerine ise çok daha kısa bir süre verildiğini belirterek uygulamanın eşit olması gerektiğini ifade ederek şunları söyledi:
“Biz onların çıkarılması derdinde değiliz, oradaki esnaf da iş yapsın, yerinde dursun ama herkesi aynı anda çıkartsınlar. Benim derdim bu, adalet yani, başka bir şey değil.”
"Bir Devlet Vatandaşını Tehdit Etmemeli!"
Çelik, tahliye sürecinde kendilerine elektriğin kesilebileceğinin söylendiğini de belirterek bu duruma olan tepkisini şu sözlerle ifade eti:
“Bize 4 gün içinde çıkacaksınız, elektriği keseriz diyorlar. Bir devlet vatandaşını tehdit etmemeli. Tehdit ediyorlar bizi. Zabıta Daire Başkanı gelmiş bizi tehdit ediyor. ‘Elektriğini keseriz’ ne demek ya? Ben yılda 250 milyar vergi ödüyorum, elektriğimi ödüyorum. Sen beni nasıl tehdit ediyorsun?”
Çelik, esnafın konteynerlarda kalıcı olarak kalmak gibi bir talebinin olmadığını, yalnızca yeni ticari alanlar tamamlanana kadar geçiş süreci istediklerini söyledi.
“Biz buralara kazık çakmayacağız yani, sonuçta gideceğiz. Bizim istediğimiz Aralık sonuna kadar süre, başka bir şey değil.”
10 Günde, 5 Günde Gidilecek Bir Zaman Değil
By Doğan Ayakkabı Çanta işletmecisi Erdoğan Selvitop da esnafın bir anda tahliye edilmesinin ciddi mağduriyet yaratacağını söyledi.
Selvitop, dükkanların tamamının teslim edilmediğini belirtti ve kendilerine daha önceden tarih verilmesi halinde hazırlık yapabileceklerini ifade ederek şunları söyledi:
“En az 3 ay bir süre istiyoruz. Ve biz bu şehri terk etmedik. Bu şehirde esnaflık yapıyoruz. Yani 10 günde, 5 günde gidilecek bir zaman değil. Bize 5-6 ay önce deselerdi, gün verselerdi 5-6 ay önce şu ayın şu tarihinde hepiniz çıkacaksınız diye biz de ona göre davranırdık.”
Selvitop, yüksek kira bedellerinin hem esnafı hem de tüketiciyi etkilediğini savunarak, “Kiralar çok pahalı” dedi ve ticari alanların daha fazla tamamlanmasının kira piyasasını rahatlatabileceğini belirtti.
Esnafın kendisine “bedavacı” şeklinde yorumlar yapıldığını da söyleyen Selvitop, buna şu sözlerle tepki gösterdi:
“Biz yıllardır esnafız, bu devlete vergimizi veriyoruz. Biz bedavacı değiliz. Vergimizi de veriyoruz, elektrik paramızı da ödüyoruz. Elimizden geldiği kadar bu devlete hizmet ediyoruz.”
"Bizi Biraz Daha İdare Etsinler"
Öğretmenevi Konteyner Çarşısından bir esnaf da şehir merkezindeki ticari alanların tamamlanması gerektiğini belirterek, mevcut dükkan sayısının esnafın tamamını karşılamadığını söyledi.
Esnaf, özellikle mevcut dükkanların az olması nedeniyle kira bedellerinin yükseldiğini belirterek,
“Var olan şu aşamada bizim beklentimiz, Malatya’nın genelindeki Niyazi Mahallesi, Saray Mahallesi, İnönü Caddesi, işte çevre yolunun alt tarafı ve çarşı içerisindeki dükkanların bir an evvel bitirilip hak sahiplerine verirlerse, hak sahipleri de kiraları makul bir şekilde tutarlarsa bu esnaf arkadaşlarımız da kira olarak tutarlar”
ifadelerini kullandı.
“Beklentimiz, bizi burada biraz daha idare etmeleri” diyen esnaf, kısa sürede taşınmanın hem esnafı hem de ailelerini zor durumda bırakacağını şu sözlerle ifade etti:
“Şu an bu dar zamanda, 3 günde 5 günde dükkanı taşıyıp da var olan işletmeleri tutamayacağımız için bir yandan esnafın kendisi perişan olacak, bir yandan vatandaşımız perişan olacak. Bir de esnafın kendisi ve aileleri de perişan olacak.”
"13 Metrekare Dükkâna 80 Bin Lira Kira İstiyorlar!"
Öğretmenevi Konteyner Çarşıdan Ekol Ayakkabı işletmecisi Serkan Gülal da kendilerine yaklaşık iki hafta önce tahliye yazısı geldiğini belirterek, yeni dükkanların henüz hazır olmadığını ve yüksek kiraların esnafı zor durumda bıraktığını söyledi. Gülal,
“Biz de memnun değiliz konteynerlardan. Ama dükkanlara bakıyoruz, dükkanlar dükkan değil. İş yerlerine bakıyoruz, iş yerleri tamamen teslim değil. Burada 7-8 tane hak sahibi var mesela, onların bile teslimatını yapmamış. Geçecek dükkanlara bakıyoruz, 13 metrekare 80 bin lira aylık kira istiyorlar. Bunu verecek gücümüz yok.”
dedi.Kendilerine verilen 15 günlük sürenin taşınmak için yeterli olmadığını vurgulayan Gülal,
“Biz konteynerlarda devam edelim demiyoruz. Biz de istemeyiz, dükkanımız olmasın, dört duvarımız olsun. Ama önce dükkanları tam teslim etmeleriyle alakalı bir çalışma yapsınlar. Sonra gelsinler burada fakir fukaranın ekmeğiyle oynamasınlar.”
ifadelerini kullandı.
"Bize Bir Yıl Daha Zaman Verin"
Mirlandora Teknoloji dükkanı sahibi esnaf da konteynerların kaldırılması halinde yeni bir iş yeri bulmakta zorlanacaklarını belirterek, en az bir yıl daha süre talep etti.
Esnaf, dükkanların teslim edilmediğini ve mevcut kira fiyatlarının küçük esnafın karşılayabileceği seviyede olmadığını belirterek,
,“En azından bize 1 yıl daha zaman vermeleri gerekiyor. Yani şu durumda dükkan tutma şansımız yok. Bu çarşıda hiç kimsenin tutma şansı yok”
dedi.
Özellikle kış mevsiminin yaklaşmasına dikkat çeken esnaf,
“En azından bu kışı atlatalım. Önümüzdeki yaza kadar burada kalalım. En azından hem kiraya çıkabilmemiz için hem sıkıntı yaşamamamız için şu anlık biz burada kalırsak bizim için çok çok iyi olur”
ifadelerini kullandı.
Öğretmenevi Konteyner Çarşı’daki esnafın ortak talebi ise konteynerlarda kalıcı olarak kalmak değil. Esnaf, şehir merkezindeki ticari alanların tamamlanmasını, uygun iş yerlerinin teslim edilmesini ve kendilerine taşınabilecekleri bir geçiş süresi tanınmasını istiyor.
Çarşı esnafı, “Aralık sonuna kadar süre” talebinin karşılanması halinde hem yeni iş yerlerini değerlendirebileceklerini hem de ticari faaliyetlerini kesintiye uğratmadan sürdürebileceklerini belirtiyor.
“Esnaf nereye gidecek?”
Öğretmenevi Konteyner Çarşı’da faaliyet gösteren esnaflardan Yüksel Gazel'de tahliye kararının ardından esnafın ne yapacağını bilemediğini belirtti. Konteynerların kaldırılması halinde özellikle yüksek kiralar nedeniyle yeni bir iş yeri bulmanın zorlaşacağını ifade eden Gazel, hak sahipleri ile kiracıların durumunun da netleştirilmesini istedi.
Esnafın büyük bölümünün konteynerlardan çıkmaya karşı olmadığını ancak yeni iş yerlerinin tamamlanması ve kiraların ulaşılabilir seviyeye gelmesi gerektiğini dile getiren Gazel;
“Buradaki esnaf ne olacak? Mağdurlar şu anda. Nereye gidecekler? Kiralar çok yüksek. Hak sahipleri ne olacak, kiracılar ne olacak, yer mi belirlenecek? Biz 1 sene daha burada kalmayı düşünüyorduk şimdi ne yapacağız?”
dedi. Yüksel Gazel, yetkililerden esnafın mağduriyetini giderecek somut bir çözüm beklediklerini belirterek, “Bize ne çözüm sunacak bu devlet?” ifadelerini kullandı.
Esnafın ortak talebi yeni iş yerlerinin tamamlanması ve taşınma sürecinin daha uzun bir takvimle planlanması. Aralık ayı sonuna kadar süre verilmesi halinde yeni iş yerlerine geçiş için hazırlık yapabileceklerini belirten esnaflar, kira fiyatları için de yetkililerden çözüm bekliyor.
