İnönü Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen uluslararası proje, madencilikte atıkların değerlendirilmesine yönelik önemli sonuçlar ortaya koydu. Cam ve seramik üretiminde kullanılan potasyum feldspat cevheri, geliştirilen yöntemle farklı sanayi kollarının ihtiyaç duyduğu ham maddelere dönüştürüldü. Çalışmayla hem cevherin farklı bileşenlerinden yararlanılması hem de atık oluşumunun önlenmesi hedeflendi.
Avrupa Birliği Horizon 2020 ERA-MIN3 2021 Çağrı Programı kapsamında kabul edilen POTASSIAL projesi, TÜBİTAK ve İnönü Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklendi. Dört yıl süren projede Türkiye’den ve yurt dışından üniversiteler, bilim kuruluşları ve sanayi temsilcileri birlikte çalıştı.
Potasyum Feldspatın Kullanım Alanı Genişledi
İnönü Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Erdemoğlu, projede potasyum feldspat cevherinin yalnızca cam ve seramik sektörlerinde kullanılan bir ham madde olmaktan çıkarıldığını belirtti. Erdemoğlu, cevherin farklı bileşenlerinden yararlanılarak çeşitli sanayi alanlarında değerlendirilebilecek ürünler elde edildiğini ifade etti.
Feldspatın işlenmesi sırasında değerli bileşenlerin ayrılması, geride önemli miktarda atık kalmasına neden olabiliyor. Erdemoğlu, bir ton cevherden yaklaşık 700 kilogram atık çıkabildiğini aktararak projenin temel amacının bu bileşenleri de değerlendirmek olduğunu söyledi.
Gübre ve Alüminyum Sanayisine Ham Madde
Proje kapsamında elde edilen ürünler arasında potasyum klorür, alümina, kuvars ve silisyum karbür bulunuyor. Potasyum klorür gübre üretiminde kullanılırken alümina; alüminyum üretimi, aşındırıcı ve zımpara sanayileri açısından önem taşıyor. Kuvars ise cam ve aşındırıcı sektörlerinde değerlendirilebiliyor.
Çalışmada elde edilen silisyum karbür de yüksek katma değerli ürünler arasında yer alıyor. Sertliğiyle öne çıkan bu malzeme, çelik ve metal sanayisinde sert metallerin kesilmesi ve aşındırılmasında kullanılan takımların üretiminde kullanılabiliyor.
Projenin Ekonomik ve Teknik Analizi Yapıldı
Prof. Dr. Murat Erdemoğlu, projede yalnızca ürün elde etmeye odaklanılmadığını, ortaya çıkan ham maddelerin çevresel etkilerinin yanı sıra teknik ve ekonomik analizlerinin de gerçekleştirildiğini belirtti.
Erdemoğlu, özellikle alümina, potasyum klorür ve aşındırıcı sanayisinde kullanılan, maliyeti yüksek silisyum karbürün elde edilmesinin projenin ekonomik açıdan değerlendirilmesine katkı sağladığını ifade etti. Çalışmanın üniversite-sanayi iş birliğiyle yürütüldüğünü vurgulayan Erdemoğlu, geliştirilen yaklaşımın madencilikte kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik olduğunu kaydetti.
Projede İnönü Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi ile Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Slovak Bilimler Akademisi, İsveç’teki Luleå Teknik Üniversitesi, İngiltere merkezli Element Six Inc. ve ETİ Alüminyum AŞ yer aldı. Proje kapsamında yürütülen bilimsel çalışmaların Amerikan Kimya Derneği tarafından yayımlanan ACS Omega dergisinde de yayımlandığı bildirildi.
Malatya’da da rezervleri bulunan potasyum feldspatın farklı sektörlerde değerlendirilmesine yönelik çalışma, madencilikte atıkların azaltılması ve ham maddelerin daha verimli kullanılması açısından önem taşıyor. Malatya’daki bilimsel çalışmalar ve kent ekonomisini ilgilendiren gelişmeler için Malatya haber ve Malatya haberleri içeriklerimizi takip edebilirsiniz.
