Türkiye'de peynir üretimi ve satışına ilişkin kurallarda önemli değişikliğe gidildi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle 2015 yılında yayımlanan önceki tebliğ yürürlükten kaldırılırken peynirlerin üretiminden tüketiciye ulaşmasına kadar birçok aşamada yeni şartlar getirildi.
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere yönelik yasaklar oldu. Buna göre süt proteini dışındaki proteinlerin, jelatinin, soya ürünlerinin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin kullanılması yasaklandı. Ayrıca süt yağı dışında hayvansal veya bitkisel yağların peynir üretiminde kullanılması da yasak kapsamına alındı.
Yalnızca çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla ve teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanımına istisna tanındı.
Çiğ Sütten Üretilen Peynirlerde 4 Ay Şartı
Yeni tebliğle peynirlerin olgunlaştırılma süreçlerine ilişkin kurallar da yeniden düzenlendi. Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek.
Olgunlaştırılmadan satışa çıkarılacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak. Böylece peynir üretiminde kullanılan sütün işlem koşulları ve ürünlerin piyasaya sunulma şartları daha net hale getirildi.
Peynir Etiketlerinde 3 Milimetre Zorunluluğu
Düzenlemenin önemli başlıklarından biri de tüketicilerin satın aldıkları ürünler hakkında daha açık bilgi edinmesini sağlayacak etiketleme kuralları oldu.
Bundan böyle peynirlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte etikette belirtilecek. Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerde üretim tarihinin gün, ay ve yıl şeklinde yazılması ve olgunlaştırma süresinin belirtilmesi zorunlu olacak.
Etiketlerde "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi ifadeler de kullanılamayacak.
Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türleri, miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanarak etikette gösterilecek.
Öte yandan pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmadan çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde "çiğ sütten üretilmiştir" ifadesi bulunacak. Bu uyarının ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılması gerekecek.
Çeşnili Peynirlerde Oran Sınırı Getirildi
Yeni düzenlemeyle çeşnili peynirlerde kullanılabilecek ilave ürünlerin miktarına da sınır getirildi. Buna göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i aşamayacak.
Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde ilave şeker oranının da belirtilmesi zorunlu olacak.
Kaşar peyniriyle ilgili de dikkat çeken bir düzenleme yapıldı. Buna göre en az 120 gün süreyle olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde "eski" ibaresi kullanılabilecek.
Peynirler 10 Derecenin Altında Muhafaza Edilecek
Peynirlerin yalnızca üretim ve etiketleme süreçleri değil, muhafaza ve taşınma koşulları da yeni tebliğle düzenlendi. Peynirlerin depolanması, taşınması ve piyasaya sunulması sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu hale getirildi.
Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması yasaklandı.
İşletmelere 30 Nisan 2027'ye Kadar Süre Verildi
Yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için mevcut gıda işletmecilerine 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanındı. Bu tarihten önce piyasaya sunulan peynirlerin, raf ömürleri tamamlanıncaya kadar satışına izin verilecek.
Ancak yeni tebliğe uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri, 30 Nisan 2027 tarihinden sonra piyasada bulundurulamayacak.
Yeni düzenlemeyle peynir üretiminde kullanılan bileşenlerden ürünlerin etiketlerine, saklama koşullarından satış süreçlerine kadar birçok alanda standartların yeniden belirlenmesi hedefleniyor.
