Malatya’nın Arapgir Belediyesinin 2025 yılı Sayıştay denetim raporu, belediyenin mali yönetimi ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin dikkat çeken tespitleri ortaya koydu. Sayıştay Başkanlığının Ekim 2026’da Türkiye Büyük Millet Meclisine sunduğu raporda, ihale süreçleri, taşınmazların kiralanması, belediye şirketlerine yapılan ödemeler ve gelir tahsilatı başta olmak üzere çeşitli alanlarda eksiklikler belirlendi.
Toplam 51 sayfalık raporda, mali tabloların güvenilirliğini etkileyen 5, diğer mali ve idari işlemlerle ilgili 13 olmak üzere 18 bulguya yer verildi. Doğrudan temin işlemlerinde yasal sınırların aşılması, belediyeye ait taşınmazların kiralanma yöntemi ve 294 taşınmazın değerinin muhasebe kayıtlarına alınmaması raporun öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
İhale İşlemlerinde 113 Milyon Liralık Sınır Aşımı
Sayıştay denetiminde belediyenin doğrudan temin ve ilgili pazarlık usulü kapsamındaki harcamaları incelendi. Rapora göre 2025 yılında 28 milyon 603 bin liralık mal alımı, 82 milyon 672 bin liralık hizmet alımı ve 15 milyon 999 bin liralık yapım işi gerçekleştirildi.
Bu işlemlerde, yıllık bütçede ilgili harcama kalemleri için ayrılan ödeneklerin yüzde 10’luk sınırının Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edildi. Mal alımlarında 25 milyon 622 bin lira, hizmet alımlarında 73 milyon 636 bin lira, yapım işlerinde ise 14 milyon 122 bin liralık sınır aşımı belirlendi. Üç kalemdeki toplam aşım 113 milyon 381 bin 252 liraya ulaştı.
Sayıştay, söz konusu işlemlerin mevzuata uygun yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Raporda ayrıca akaryakıt alımı, yol bakım ve onarımı, inşaat malzemeleri ve taş duvar yapımı gibi bazı ihtiyaçların doğrudan temin sınırlarının altında kalacak şekilde parçalara bölündüğü belirtildi.
Aynı nitelikteki ihtiyaçların parasal sınırların altında kalmak amacıyla bölünmesinin rekabet, saydamlık ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkeleriyle bağdaşmadığı ifade edildi. Belediye yönetimi ise sonraki alımlarda mevzuata uygun hareket edileceğini bildirdi.
131 Taşınmaz Pazarlık Usulüyle Kiraya Verildi
Rapordaki bir diğer önemli bulgu, belediyeye ait taşınmazların kiralanma yöntemiyle ilgili oldu. Sayıştay, Arapgir Belediyesine ait 131 taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin (g) bendi kapsamında pazarlık usulüyle kiraya verildiğini belirledi.
Denetimde, söz konusu yöntemin belediyenin özel mülkiyetindeki taşınmazların kiralanmasında uygulanamayacağına dikkat çekildi. Sayıştay, kiralama işlemlerinde rekabetin sağlanması ve mevzuatta öngörülen açık veya kapalı teklif usullerinin uygulanması gerektiğini bildirdi.
Belediye yönetimi ise kiracıların büyük bölümünün 25-30 yıldır aynı taşınmazları kullandığını, yeni ihale süreçlerinin hizmetlerde aksamalara yol açabileceğini ve bazı kiracıların taşınmazlara yatırım yaptığını savundu.
131 Kiralama İşleminde Kesin Teminat Alınmadı
Sayıştay, aynı 131 taşınmazın kiralanmasında ihale bedelinin yüzde 6’sı oranında alınması gereken kesin teminatların da alınmadığını tespit etti.
Raporda, kesin teminatın bulunmamasının kiracıların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda belediyenin uğrayabileceği zararların karşılanmasını güçleştirebileceği belirtildi. Belediye yönetimi, bundan sonraki kiralama işlemlerinde kesin teminat alınacağını bildirdi.
294 Taşınmazın Değeri Muhasebe Kayıtlarında Bulunmuyor
Denetim kapsamında Arapgir Belediyesi adına tapuda kayıtlı 671 taşınmaz incelendi. Yapılan incelemede bunlardan 294’ünün değer tespitinin yapılmadığı ve ilgili muhasebe hesaplarına kaydedilmediği belirlendi.
Sayıştay, bu eksikliğin belediyeye ait arazi, arsa, bina ve diğer taşınmazların gerçek değerlerinin mali tablolara yansıtılmasını engellediğine dikkat çekti. Taşınmazların değerlerinin komisyon aracılığıyla belirlenerek muhasebe kayıtlarına alınması istendi.
Giderler Gelirleri 8,3 Milyon Lira Aştı
Sayıştay raporuna göre Arapgir Belediyesinin 2025 yılı başlangıç bütçesi 170 milyon lira olarak belirlendi. Yıl içinde yapılan 24 milyon liralık ek bütçeyle toplam ödenek 194 milyon liraya yükseldi.
Yıl sonunda net bütçe gelirleri 168 milyon 56 bin 380 lira, bütçe giderleri ise 176 milyon 431 bin 701 lira oldu. Böylece giderler gelirleri yaklaşık 8 milyon 375 bin lira aştı.
Mal ve hizmet alımı giderleri 2024 yılındaki 85 milyon 386 bin liradan 2025 yılında 129 milyon 843 bin liraya yükselerek yüzde 52,07 arttı. Buna karşılık sermaye giderleri yüzde 42,98 azalarak 4 milyon 31 bin liraya geriledi.
Faaliyet sonuçları tablosunda 152 milyon 657 bin lira faaliyet geliri ve 159 milyon 912 bin lira faaliyet gideri yer aldı. Enflasyon düzeltmesi sonrasında dönem olumlu faaliyet sonucu 37 milyon 904 bin lira olarak kaydedildi. Bu muhasebe sonucu, bütçe gelirlerinin giderlerden fazla olduğu anlamına gelmiyor.
Mali Kayıtlarda Başka Eksiklikler De Tespit Edildi
Sayıştay, belediyenin muhasebe kayıtlarında kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması, taşınır kayıtlarındaki hatalar ve maddi duran varlıkların değerini artıran bazı harcamaların doğrudan gider yazılması gibi eksiklikler de belirledi.
İktisadi faaliyet konusu olmayan giderlere ilişkin KDV’nin indirim konusu yapılması ve belediye ile yetkili sendika arasında imzalanan sosyal denge tazminatı sözleşmesinde sözleşme kapsamı dışında kalan düzenlemelerin bulunması da rapordaki diğer tespitler arasında yer aldı.
Belediye yönetimi, Sayıştayın bulgularına verdiği cevaplarda eksikliklerin giderilmesi ve sonraki işlemlerin mevzuata uygun yürütülmesi için gerekli hassasiyetin gösterileceğini bildirdi.
