Ekonomi ve iş dünyası portalı Turkishtime tarafından bu yıl 13’üncü kez hazırlanan Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması, Türkiye’nin ihracat sıralamasındaki ilk 500 şirket ile AR-GE merkezine sahip şirketlerin 2025 yılı verileri üzerinden gerçekleştirildi.
Araştırmada şirketlerin AR-GE harcamalarının yanı sıra AR-GE personel sayıları, patent, faydalı model, tasarım tescili ve marka verileri de değerlendirildi. 500 şirketin toplam AR-GE yatırımı 257 milyar 875 milyon liraya ulaşırken, TUSAŞ 65,2 milyar lirayı aşan yatırımıyla listenin ilk sırasında yer aldı.
Şirket, bir önceki yıla göre AR-GE harcamasını yüzde 26,6 artırarak teknoloji geliştirme çalışmalarındaki yatırımını daha da büyüttü.
Faydalı model tescilinde de birinci
TUSAŞ’ın başarısı yalnızca toplam AR-GE harcamasıyla sınırlı kalmadı. Araştırmanın faydalı model tescili kategorisinde de şirket zirvede yer aldı.
TUSAŞ’ın 2025 yılı içerisinde 43 faydalı model tescili aldığı bildirildi. Şirket ayrıca 66 patentle patent sıralamasında dördüncü sırada yer aldı. Bu veriler, şirketin yeni teknolojiler ve özgün ürünler geliştirmeye yönelik çalışmalarının farklı fikri mülkiyet alanlarında da karşılık bulduğunu ortaya koydu.
AR-GE ürünlerinde ihracat başarısı
Araştırmada bu yıl ilk kez “AR-GE Ürünleriyle En Fazla İhracat Gerçekleştiren İlk 100” sıralamasına da yer verildi.
TUSAŞ, 2023-2025 döneminde AR-GE ürünlerinden elde ettiği 58 milyar 932 milyon liralık ihracat ile bu kategoride üçüncü sıraya yerleşti.
Sektör bazında bakıldığında ise savunma ve havacılık sanayisi dikkat çekti. Sektör, AR-GE ürünleriyle gerçekleştirilen ihracatta 245,1 milyar liralık değerle otomotiv sektörünün ardından ikinci sırada konumlandı.
Binlerce AR-GE çalışanı görev yapıyor
Türkiye’nin savunma ve havacılık sektöründe AR-GE çalışmalarına yönelik istihdam da araştırmada öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. TUSAŞ bünyesinde 5 bin 100 AR-GE personelinin görev yaptığı belirtildi.
Şirkette çalışan kadın AR-GE personeli sayısı ise 1190 olarak açıklandı. Böylece TUSAŞ, AR-GE merkezlerindeki istihdam açısından savunma ve havacılık sektörünün ikinci büyük istihdam sağlayıcısı konumunda yer aldı.
Araştırma sonuçları, TUSAŞ’ın yerli ve milli teknoloji geliştirme hedefi doğrultusunda AR-GE yatırımlarını sürdürdüğünü ortaya koydu. Şirketin yüksek miktardaki AR-GE harcaması, patent ve faydalı model çalışmaları ile AR-GE ürünlerinden elde edilen ihracat, Türkiye’nin teknoloji ve inovasyon ekosistemindeki gelişiminin önemli göstergeleri arasında değerlendirildi.
