Türkiye’nin uzay ve havacılık alanındaki hedefleri için önümüzdeki 3 yılda yaklaşık 92,1 milyar liralık kaynak kullanılması öngörülüyor. 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bütçe Gerekçesi’nden derlenen bilgilere göre, söz konusu kaynakla Türkiye’nin uzay teknolojilerindeki yetkinliğinin artırılması, havacılık sektörünün geliştirilmesi ve hava yolu ulaşımında sunulan hizmetlerin iyileştirilmesi hedefleniyor.
Program kapsamında 2026 yılı için 8 milyar 729 milyon 2 bin lira olarak belirlenen ödeneğin, 2027 yılında yüzde 181,7 artışla 24 milyar 587 milyon 454 bin liraya çıkarılması planlanıyor. Ödeneğin 2028 yılında 30 milyar 597 milyon 399 bin liraya, 2029 yılında ise 36 milyar 953 milyon 579 bin liraya ulaşması bekleniyor. Böylece üç yıllık dönemde öngörülen toplam kaynak 92 milyar 138 milyon 432 bin liraya ulaşacak.
Havalimanlarında Yolcu Sayısının Artırılması Hedefleniyor
Bütçe planında hava yolu taşımacılığına yönelik altyapı yatırımları da önemli yer tutuyor. Hava yolu taşımacılığı tesislerinin inşaatı, işletilmesi ve hizmetleri için 2027 yılında 18 milyar 713 milyon 651 bin lira kaynak ayrılması öngörülüyor. Bu tutarın 2028 yılında 23 milyar 860 milyon 234 bin liraya, 2029 yılında ise 29 milyar 573 milyon 297 bin liraya yükselmesi bekleniyor.
Havacılık alanındaki performans hedefleri arasında havalimanlarının toplam yolcu sayısının artırılması da bulunuyor. Direkt transit yolcuların da dahil edildiği toplam yolcu sayısının 2027 yılında 272 milyona, 2028 yılında 282 milyona ve 2029 yılında 291 milyona çıkarılması hedefleniyor. Bu kapsamda hava yolu ulaşımında güvenli, konforlu ve çevreye duyarlı hizmetlerin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Yerli Uydu Ve Uzay Teknolojilerine Yatırım Sürecek
Türkiye’nin uzay alanındaki çalışmalarında ise Milli Uzay Programı kapsamında teknoloji üretme kapasitesinin artırılması öncelikler arasında bulunuyor. Kritik ve yüksek katma değerli uzay teknolojilerinin geliştirilmesi, bu teknolojilerin ticarileştirilmesi ve yerli üretim kapasitesini güçlendirecek araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi planlanıyor.
Türkiye, son yıllarda uydu teknolojilerinden insanlı bilim misyonlarına kadar farklı alanlarda projeler yürüttü. İMECE uydusuyla metre altı çözünürlüklü yer gözlem kabiliyeti kazanan Türkiye, ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'yı da hizmete aldı. Yeni nesil haberleşme uydusu Türksat 7A'ya yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
Uzay teknolojilerinin geliştirilmesinin yanı sıra araştırma, test ve doğrulama altyapılarının güçlendirilmesi de hedefleniyor. Böylece yerli teknolojilerin geliştirilmesi ve uzay koşullarında denenmesine yönelik çalışmaların desteklenmesi amaçlanıyor.
Türk Astronotların Bilimsel Çalışmaları Öne Çıktı
Türkiye’nin uzay faaliyetleri, insanlı bilim misyonlarıyla da farklı bir boyuta taşındı. Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında Alper Gezeravcı, 2024 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 13 bilimsel deney gerçekleştirdi. Tuva Cihangir Atasever de aynı yıl gerçekleştirdiği yörünge altı araştırma uçuşunda 7 deneyi tamamladı.
Türkiye ayrıca 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ne ev sahipliği yaptı. Organizasyon kapsamında uzay ajansları, bilim insanları ve sektör temsilcileri bir araya geldi. Kongre, Türkiye’nin uluslararası uzay çalışmalarındaki görünürlüğü açısından önemli organizasyonlar arasında yer aldı.
Türkiye’nin Ay Görevi İçin Hazırlıklar Devam Ediyor
Türkiye’nin uzay alanındaki uzun vadeli hedeflerinden biri olan Ay Araştırma Programı kapsamında ilk derin uzay görevi için hazırlıklar sürüyor. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı. Yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip araç üzerinde sistem seviyesindeki çevresel testler yürütülüyor.
2027 yılında fırlatılması hedeflenen uzay aracıyla Ay yörüngesinden görüntü ve bilimsel veri elde edilmesi planlanıyor. Görev kapsamında yerli hibrit itki sisteminin derin uzayda çalıştırılması ve geliştirilen teknolojilerin uzay koşullarında test edilmesi de amaçlanıyor.
Öte yandan Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda Somali’de uzay limanı kurulmasına yönelik çalışmalar da devam ediyor. Önümüzdeki üç yıl için hazırlanan bütçe planı, Türkiye’nin hem hava yolu taşımacılığında kapasitesini artırma hem de uzay teknolojilerinde yerli üretim ve araştırma kabiliyetlerini geliştirme hedeflerini desteklemeyi amaçlıyor.
