Türkiye’nin deprem gerçeği, afetlere karşı hazırlıklı olmanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Depremin ne zaman meydana geleceğini önceden kesin olarak bilmek mümkün olmasa da deprem öncesinde alınacak tedbirler ve sarsıntı sırasında doğru davranışların bilinmesi, olası can kayıplarının azaltılmasında büyük önem taşıyor.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), vatandaşların deprem öncesinde evlerini ve yaşam alanlarını güvenli hale getirmelerini, aile afet planı hazırlamalarını ve ''Çök-Kapan-Tutun'' hareketini öğrenmelerini öneriyor.
Deprem Öncesinde Hangi Önlemler Alınmalı?
Deprem hazırlığı yalnızca deprem çantası hazırlamaktan ibaret değil. Ev içerisindeki eşyaların güvenli hale getirilmesi de büyük önem taşıyor. Dolap, raf, kitaplık, televizyon ve benzeri devrilebilecek eşyaların uygun şekilde sabitlenmesi gerekiyor. Özellikle yatakların, koltukların ve çalışma alanlarının üzerine ağır eşyaların yerleştirilmemesi tavsiye ediliyor.
AFAD ayrıca aile bireyleriyle birlikte bir ''afet ve acil durum planı'' hazırlanmasını, deprem sonrasında buluşulacak yerin önceden belirlenmesini ve en yakın acil toplanma alanının öğrenilmesini öneriyor. Evde bulunan doğalgaz, elektrik ve su tesisatlarının da güvenli durumda olduğundan emin olunması gerekiyor.
Binalarda taşıyıcı kolon ve duvarlara müdahale edilmemesi de hayati önem taşıyor. Yapının dayanıklılığı konusunda şüphe bulunuyorsa uzmanlar tarafından değerlendirme yapılması gerekiyor.
Deprem Çantası Hazır Bulundurulmalı
Olası bir deprem sonrasında ilk saatlerde ihtiyaç duyulabilecek temel malzemelerin bulunduğu afet ve acil durum çantasının kolay ulaşılabilecek bir yerde tutulması gerekiyor. Çantada su, dayanıklı gıda, ilk yardım malzemeleri, el feneri, pil, düdük, temel hijyen ürünleri ve önemli belgelerin kopyaları gibi ihtiyaçlar bulundurulabilir.
Deprem Anında Ne Yapılmalı?
Deprem sırasında en önemli konu panik yapmadan doğru pozisyonu almaktır. Bina içerisindeyken merdivenlere veya çıkışlara doğru koşulmamalı, balkon ve pencerelerden uzak durulmalı, asansör kesinlikle kullanılmamalıdır.
AFAD, sarsıntı başladığında güvenli bir yerde ''Çök-Kapan-Tutun'' hareketinin uygulanmasını öneriyor. Öncelikle dizlerin üzerine çökülmeli, baş ve ense korunacak şekilde kapanılmalı ve sabit bir yere tutunarak sarsıntı geçene kadar bulunduğunuz yerde kalınmalıdır. Camlardan, pencerelerden, devrilebilecek dolaplardan ve ağır eşyalardan uzak durulmalıdır.
Çök-Kapan-Tutun Nasıl Yapılır?
Çök:Dizlerinizin üzerine çökerek dengeli bir pozisyon alın.
Kapan:Başınızı ve ensenizi iki elinizle koruyun. Mümkünse sağlam bir eşyanın altına veya yanına geçerek vücudunuzu küçültün.
Tutun: Sarsıntı boyunca sabit bir yere tutunun ve deprem sona erene kadar bulunduğunuz pozisyonu koruyun.
Açık Alandaysanız Dikkat!
Deprem sırasında dışarıdaysanız binalardan, duvarlardan, elektrik direklerinden, enerji hatlarından ve ağaçlardan uzaklaşmak gerekiyor. Binalardan kopabilecek cam, sıva veya diğer parçalar da ciddi tehlike oluşturabileceğinden yapıların yakınında beklenmemeli. ([Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı][1])
Araç kullanırken deprem meydana gelirse güvenli bir noktada yolu kapatmayacak şekilde sağa yanaşıp durmak, köprülerden, enerji hatlarından ve binalardan uzak kalmak gerekiyor. Sarsıntı sonrasında ise hasarlı yol ve köprülerin kullanılmaması önem taşıyor.
Deprem sonrasında ise hasarlı binalara kesinlikle girilmemeli, artçı sarsıntılara karşı dikkatli olunmalı ve yetkililerin yönlendirmeleri takip edilmelidir. Gaz kokusu alınması halinde gaz vanası kapatılmalı, ortam havalandırılmalı ve bina derhal terk edilmelidir. ([Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı][3])
Unutulmamalı: Deprem anında doğru davranışı bilmek, hazırlığı önceden yapmak ve paniğe kapılmamak hayat kurtarabilir.
