Hepatit B ve C, çoğu zaman fark edilmeden ilerleyen ve karaciğer sağlığını ciddi şekilde tehdit edebilen enfeksiyonlar arasında yer alıyor. Hastalığın başlangıcında herhangi bir şikâyet yaşamayan kişiler, virüsü taşıdıklarını uzun süre fark etmeyebiliyor. Belirtilerin ortaya çıkmasını beklemek ise teşhis ve tedavi sürecinin gecikmesine neden olabiliyor.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, hepatit virüslerinin bulaşma yolları ve oluşturabileceği sağlık riskleri hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu. Mamçu, özellikle Hepatit B ve C enfeksiyonlarının sessiz ilerleyerek karaciğerde geri dönüşü zor hasarlara neden olabileceğine dikkat çekti.
Sarılık Olmadan da Hepatit Görülebiliyor
Hepatit denildiğinde akla ilk gelen belirtilerden biri sarılık olsa da uzmanlara göre hastalığın her vakada bu şekilde ortaya çıkması gerekmiyor. Sarılık, kandaki bilirubin maddesinin yükselmesiyle ciltte ve göz aklarında sararma meydana gelmesi şeklinde görülüyor.
Dr. Dilek Leyla Mamçu, her sarılığın bulaşıcı olmadığını, farklı sağlık sorunlarının da sarılığa neden olabileceğini belirtti. Viral hepatitlerin ise karaciğerde iltihaplanmaya yol açan enfeksiyonlar olduğunu söyledi. Hepatit B ve C taşıyan kişilerin önemli bir bölümünde sarılık hiç görülmeyebiliyor. Bu nedenle kişinin kendisini sağlıklı hissetmesi veya gözlerinde sararma olmaması, virüs taşımadığı anlamına gelmiyor.
Hepatit Yıllarca Belirti Vermeden İlerleyebiliyor
Hepatit enfeksiyonlarının bazı kişilerde oldukça hafif belirtilerle seyrettiğini, bazılarında ise uzun süre hiçbir şikâyete neden olmadığını belirten Mamçu, hastalığın fark edilmeden ilerleyebileceğini vurguladı.
Enfeksiyonun belirtileri arasında şunlar bulunabiliyor:
- Sürekli halsizlik ve yorgunluk
- İştahsızlık
- Mide bulantısı
- Karnın sağ üst bölgesinde ağrı
- İdrar renginde koyulaşma
- Göz aklarında ve ciltte sararma
Ancak bu belirtilerin görülmemesi hepatit enfeksiyonunu dışlamıyor. Özellikle kronikleşen Hepatit B ve C enfeksiyonları, herhangi bir belirti oluşturmadan karaciğerde hasara neden olabiliyor.
Hepatit B ve C Nasıl Bulaşıyor?
Hepatit virüslerinin bulaşma yolları türlerine göre farklılık gösteriyor. Hepatit A ve E çoğunlukla virüsle kirlenmiş su ve gıdaların tüketilmesiyle bulaşırken, Hepatit B ve C daha çok kan ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla yayılıyor.Uzman değerlendirmelerine göre Hepatit B ve C açısından risk oluşturabilecek durumlar arasında şunlar yer alıyor:
- Enfekte kanla temas edilmesi
- Steril olmayan tıbbi malzemelerin kullanılması
- Ortak enjektör kullanımı
- Jilet ve tıraş malzemesi gibi kişisel eşyaların paylaşılması
- Korunmasız cinsel temas
- Anneden bebeğe bulaşma
Hepatit C'nin temel bulaşma yolu kan teması olarak öne çıkarken, Hepatit B cinsel temas ve anneden bebeğe geçiş yoluyla da bulaşabiliyor.
Tedavi Edilmeyen Hepatit Siroz ve Kansere Yol Açabiliyor
Hepatit B ve C enfeksiyonlarının en önemli risklerinden biri, kronikleşmeleri halinde karaciğerde zaman içerisinde ciddi hasar oluşturabilmeleri.
Dr. Mamçu, virüs taşıyan kişilerin her zaman belirgin bir hastalık tablosu yaşamayabileceğini belirterek bazı taşıyıcılarda virüsün karaciğere sessizce zarar verebildiğini ifade etti.
Kronik enfeksiyonun kontrol altına alınmaması durumunda karaciğer dokusunda hasar gelişebiliyor. Hastalık ilerleyen süreçte siroza ve karaciğer kanserine kadar ulaşabiliyor. Bu nedenle virüs taşıyan kişilerin sağlık kontrollerini aksatmaması ve uzman takibinde olması önem taşıyor.
Hepatit C Tedavi Edilebiliyor, Hepatit B Kontrol Altına Alınabiliyor
Hepatit enfeksiyonlarına karşı günümüzde farklı tedavi ve korunma yöntemleri bulunuyor. Hepatit C, doğrudan etkili antiviral ilaçlarla hastaların büyük çoğunluğunda tamamen tedavi edilebiliyor.
Hepatit B'ye karşı ise aşıyla korunmak mümkün. Kronik Hepatit B enfeksiyonu bulunan uygun hastalarda antiviral tedaviler uygulanarak virüs kontrol altında tutulabiliyor. Tedavi ve takip sürecinin hastanın durumuna göre hekim tarafından belirlenmesi gerekiyor.
Hepatit Taşıyıp Taşımadığınızı Kan Testi Ortaya Çıkarıyor
Uzmanların en önemli uyarılarından biri ise erken teşhis konusunda. Hepatit B ve C enfeksiyonları uzun süre belirti vermeden ilerleyebildiği için yalnızca kişinin şikâyetlerine bakılarak tanı konulamıyor.
Dr. Dilek Leyla Mamçu, kişinin Hepatit B veya C virüsü taşıyıp taşımadığını öğrenmesinin yolunun kan testinden geçtiğini belirtti. Özellikle risk grubunda bulunan kişilerin tarama testlerini ihmal etmemesi gerektiğini vurguladı.
Erken teşhis, düzenli takip ve uygun tedaviyle hepatite bağlı ciddi karaciğer hasarlarının önüne geçilmesinde önemli rol oynuyor.
