6 Şubat depremlerinin ardından yeniden ayağa kaldırılan Malatya'da bu kez en büyük tartışma konusu iş yeri kiraları oldu. Akpınar Çarşısı'nda Malatya Emlakçılar Odası Başkanı Ali Özgül ile bölge esnafı, kira fiyatlarının sürdürülebilir olmadığını belirterek yetkililere çağrıda bulundu.
Özgül, özellikle pasaj içindeki 10 ila 20 metrekarelik iş yerlerinde yıllık kiraların 300 bin ile 400 bin lira arasında değiştiğini, cadde üzerindeki dükkanlarda ise rakamların çok daha yukarı çıktığını söyledi.
Özgül, deprem sonrası yeniden inşa edilen çarşının canlanabilmesi için mülk sahiplerinin de sorumluluk alması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Malatya yeniden yapılanıyor. Herkesin taşın altına elini koyması gerekiyor. Devlet yeni iş yerlerini yaptı. Mülk sahipleri de esnafa destek olmalı, makul kira talep etmeli. Aksi halde bu kiralar önümüzdeki yıllarda ödenemez hale gelecek."
"Çarşının Yüzde 90'ı Hâlâ Boş"
Yüksek kira bedellerinin yalnızca esnafı değil, çarşının geleceğini de olumsuz etkilediğini belirten Malatya Emlakçılar Odası Başkanı Ali Özgül, birçok iş yerinin bu nedenle boş kaldığını söyledi. Özellikle Kışla ve İstasyon Caddesi çevresindeki kira rakamlarının ticari hareketliliği yavaşlattığını ifade eden Özgül, yaşanan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:
"Bugün çarşıdaki dükkanların büyük bölümü boş. Esnaf önünü göremediği için dükkân kiralamaya cesaret edemiyor. Bu gidişle çarşının tamamen dolması zor görünüyor."
"400 Bin Lira Peşin Vermek Çok Zor"
Kiraların yüksek olmasının yanı sıra yıllık ve peşin tahsil edilmesinin de esnaf üzerinde ciddi bir finansman yükü oluşturduğunu dile getiren Özgül, ödeme sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
"400 bin lirayı peşin vermek başka, bunu aylık ödemek başka. Esnafın nefes alabilmesi için kiraların aylık sisteme geçirilmesi gerekiyor."
"350 Bin Lira Kira Veriyorum, Kurtaramazsak Seneye Dükkânı Kapatacağız"
25 yıldır Akpınar'da esnaflık yaptığını belirten Ramazan Duvarcı, yeni iş yerine taşınmak zorunda kaldığını ancak kira yükünün altından kalkmanın her geçen gün zorlaştığını söyledi.
Yıllık 350 bin lira peşin kira ödediğini ifade eden Duvarcı, müşterilerini kaybetmemek için bu riski aldığını belirterek şunları söyledi:
"25 yıl Öztaşlar Pasajı'nda kiracıydım. O dönem kiralar çok uygundu. Şimdi ise kiralar inanılmaz yükseldi. Üstelik aylık değil, yıllık peşin ödeme yapıyoruz. Bu sene bir şekilde ödedik ama seneye ne yapacağımızı bilmiyoruz. Eğer işlerimiz beklediğimiz gibi gitmezse dükkânı kapatıp gitmek zorunda kalacağız."
"Mülkiyet Satar Gibi Kira İstiyorlar"
Akpınar Çarşısı'nda uzun yıllardır erkek kuaförü olarak hizmet veren Nurettin Dağ ise yeri kiralarının geldiği seviyenin esnafı büyük bir çıkmaza sürüklediğini belirterek, bu konuda kamu otoritelerinin devreye girmesi gerektiğini söyledi.
Esnaf, "Mülkiyet satar gibi dükkân kiraları istiyorlar. Bu fiyatlarla hiçbir esnaf burayı tutamaz. Devletin buna mutlaka bir düzenleme getirmesi gerekiyor." dedi.
Çarşının beklenen hareketliliğe henüz ulaşamadığını ifade eden esnaf, bunun en önemli nedenlerinden birinin ise konteyner çarşıların hâlâ hizmet vermeye devam etmesi olduğunu savundu.
"Sadece Akpınar'daki konteynerler kaldırıldı, diğer bölgelerde hâlâ duruyor. İnsanlar oralara gidiyor. Böyle olunca burası da boş kalıyor. Hem kiralar yüksek hem müşteri az. Bu şartlarda esnaf nasıl ayakta kalsın?"
sözleriyle yaşadıkları sıkıntıyı dile getirdi.
"700 Bin, 1 Milyon, Hatta 1,5 Milyon Lira İsteyenler Var"
Akpınar Çarşısı'na kısa süre önce taşınan esnaf Yamaç Polat, yeni iş yerlerinde talep edilen kira bedellerinin esnafın karşılayabileceği seviyelerin çok üzerine çıktığını söyledi. Özellikle cadde üzerindeki bazı dükkânlar için istenen rakamların ticaret yapmayı neredeyse imkânsız hale getirdiğini belirten Polat, yaşanan durumun çarşının geleceğini de olumsuz etkilediğini ifade etti.
Polat, "Kiralar genel olarak çok yüksek. 700 bin lira, 800 bin lira, 1 milyon lira, hatta 1 milyon 200 bin ve 1,5 milyon lira isteyenler var. Bu rakamlarla esnafın ayakta kalması mümkün değil." dedi.
Yüksek kira bedellerinin önümüzdeki dönemde daha büyük sorunlara yol açacağını savunan Polat,
"Bu şekilde devam ederse seneye bu kiralarda kimse oturup ticaret yapamaz. 30 metrekarelik bir dükkânın hakkı en fazla 200-250 bin lira olmalı. Bunun üzerindeki rakamlar bana göre tamamen fırsatçılık. Mülk sahipleri hiçbir şekilde yardımcı olmuyor." ifadelerini kullandı.
Yetkililere çağrıda bulunan Polat,
"Bu soruna mutlaka çözüm bulunmalı. Aksi halde yeni yapılan bu çarşı beklenen canlılığa kavuşamayacak." dedi.
Hem emlak sektörü temsilcileri hem de çarşı esnafı, yüksek kira bedelleri nedeniyle Malatya'da ticaretin ciddi risk altında olduğunu belirterek, kira sistemine yönelik düzenleme yapılması ve özellikle yıllık peşin ödeme uygulamasının gözden geçirilmesi çağrısında bulundu. Özellikle yeni yapılan Akpınar Çarşısı'nın tam anlamıyla canlanabilmesi için kira fiyatlarının makul seviyelere çekilmesi gerektiği vurgulandı.
