Bazen bir cümle, koca bir toplumun fotoğrafını çekmeye yeter. Victor Hugo'ya atfedilen şu söz, günümüz dünyasının çarpıcı bir özetidir:

"Sömürenlerin refahı, susanların emeğiyle kurulur."

Bu sözün üzerinde biraz düşünelim. Bir tarafta her geçen gün servetine servet katanlar, diğer tarafta alın teriyle geçinmeye çalışan, emeğinin karşılığını alamayan milyonlar...

Bir tarafta lüks ve şatafat içinde yaşayanlar, diğer tarafta ay sonunu getirebilmek için hesap yapan emekçiler, emekliler, işçiler ve dar gelirli aileler...

Şimdi soruyorum peki, bu düzen kimin emeğiyle ayakta duruyor?

Elbette çalışanların, üretenlerin, alın teri dökenlerin emeğiyle!

Ancak asıl mesele, üretenin hak ettiği refahı yaşayamaması, üretilen değerin adil paylaşılmaması ve emeğin karşılığının çoğu zaman başkalarının servetine dönüşmesidir.

Bir ülkede işçi çalışıyor ama yoksulluktan kurtulamıyorsa, çiftçi toprağı işliyor ama ürününü değerinde satamıyorsa, esnaf sabahın erken saatinden gece yarısına kadar dükkânında duruyor ama geçim sıkıntısı çekiyorsa, emekli yıllarca çalışmasına rağmen hayatının son döneminde insanca yaşama mücadelesi veriyorsa burada ciddi bir adalet sorunu var demek değil midir?

Daha da düşündürücü olan, bütün bu tablo karşısında toplumun önemli bir kesiminin sessiz kalmasıdır.

Çünkü haksızlık karşısında susmak, bazen haksızlığın büyümesine zemin hazırlar. İnsanlar işini kaybetme korkusuyla, geçim derdiyle, geleceğinden endişe ederek sesini çıkaramaz hâle gelirse adaletsizlik kendisine daha geniş bir alan bulur.

Oysa suskunluk, her zaman rıza anlamına gelmez. Bazen çaresizliktir, bazen korkudur, bazen de yarınından emin olamayan insanların içine gömdüğü itirazdır.

Unutulmamalıdır ki bir toplumun gerçek zenginliği, birkaç kişinin servetiyle değil, o toplumda yaşayan insanların refahıyla ölçülür.

Adalet, yalnızca mahkeme salonlarında aranmaz. Adalet; işçinin ücretinde, çiftçinin ürününün fiyatında, emeklinin maaşında, gencin iş bulabilmesinde, çocuğun fırsat eşitliğinde ve her vatandaşın insanca yaşayabilmesinde aranır.

Bir ülkede insanlar çalıştığı hâlde yoksullaşıyor, ürettiği hâlde geçinemiyor, hakkını aradığı hâlde sesini duyuramıyorsa orada ekonomik büyümeden önce sorgulanması gereken şey, paylaşımın adil olup olmadığıdır.

Artık toplum olarak şu soruyu sormak zorundayız:

Kim üretiyor, kim kazanıyor, kim bedel ödüyor?

Çünkü emeğin değersizleştiği, hak aramanın zorlaştığı, suskunluğun alışkanlığa dönüştüğü bir düzenin uzun vadede toplumsal huzur üretmesi mümkün değildir.

Bizim ihtiyacımız olan; bir avuç insanın refahı değil, herkesin insanca yaşayabildiği bir düzendir. Ayrıcalık değil eşitlik, lütuf değil hak, sadaka değil emeğin karşılığıdır.

Ve son olarak şunu unutmayalım:

Sömürü, yalnızca sömürenlerin gücüyle değil, sömürüye karşı sessiz kalanların çaresizliğiyle de büyür.

Bir toplumun geleceği, insanların ne kadar sustuğuyla değil, hak ve adalet için ne kadar bilinçli, kararlı ve örgütlü durabildiğiyle ölçülür, şekillenir.

Çünkü refahın adı birkaç kişinin zenginliği değil, herkesin insanca yaşayabilmesidir.

Emeğin sömürülmediği, hakkın yenmediği, adaletin herkese eşit dağıtıldığı bir Türkiye dileği ve saygılarımla...