Dostluk, kalabalıklar içinde birini bulmaktan ziyade yalnızlığın en koyu anında yanında kimin kaldığını bilmektir. Gerçek dost, sevincimize alkış tutandan çok, düştüğümüzde elimizden tutandır. Çünkü dostluk, sözle değil vefayla, güvenle ve zor zamanda belli olur.
İnsan, suya ve ekmeğe olduğu kadar dosta da ihtiyaç duyar. Çünkü insan yalnızca bedeniyle değil, gönlüyle de yaşar. Bir yudum su susuzluğumuzu, bir lokma ekmek açlığımızı giderir. Ama bazen tek bir dost sözü, içimizde yıllardır taşıdığımız bir sıkıntıyı hafifletir.
Hayatı yaşanabilir kılan nice güzellikler vardır. Fakat bunların içinde gerçek bir dostun yeri başkadır. Dostluk, insanın hayatına sessizce girer, mutluluğu çoğaltır, acıyı hafifletir, yalnızlığı azaltır. İnsan, hayatın hangi mevsiminde olursa olsun başını çevirdiğinde yanında güvenebileceği bir dost görebiliyorsa kendisini dünyanın en zengin insanlarından biri saymalıdır.
Dostluk, aynı sofraya oturmaktan ziyade aynı gönül ikliminde buluşabilmektir.
Gerçek dost, sadece sevincimize ortak olan insan değil, asıl dost, sıkıntımızı da kendi sıkıntısı gibi taşıyabilendir. Başımıza bir dert geldiğinde yanımızda duran, sevincimize içtenlikle sevinen, düştüğümüzde elimizden tutan, yanlış yaptığımızda ise yüzümüze gerçeği söylemekten çekinmeyendir.
Bazen dostun söylediği söz canımızı acıtabilir. Ancak gerçek dost, bizi memnun etmekten çok, doğruya ulaştırmak için konuşur. Onun uyarısı gönlümüzü kırsa bile bizi yanlıştan döndürüyorsa, o sözün içinde dostluk vardır.
Dostluğun mayası güvendir.
Güvenin olmadığı yerde dostluk uzun yaşayamaz. Şüphe büyüdükçe gönüller birbirinden uzaklaşır. Sadakat ise güvenin kardeşidir. Dostluk dediğimiz bağ, güven ve sadakatle örülür.
Dostunun yanında olmayan, onun yokluğunda sırrını koruyamayan, emanete sahip çıkmayan bir insanın dostluğundan söz edilebilir mi?
Dostluk biraz da sır taşıyabilmektir.
İnsan bazen bütün dünyaya söyleyemediklerini bir tek dostuna anlatır. O anda söylediği söz, dostunun gönlüne emanet edilmiştir. Emanet ise korunur. Gerçek dost, kendisine açılan bir gönlün kapısını başkalarının merakına açmaz.
Çünkü dostluk, sadece birlikte gülmek değil, birbirinin emanetini taşımaktır.
Dostluğun bir başka düşmanı da menfaattir. Çıkar hesabının başladığı yerde dostluk yara almaya başlar. Dünya malı üzerine kurulan ilişkiler, menfaatler değiştiğinde kolayca sarsılır. Bir tarafın kazancı diğer tarafın kaybına dönüşüyorsa, orada dostluktan çok hesap vardır.
Gerçek dostlukta insan, “Ben bundan ne kazanırım?” diye düşünmez. “Ben dostum için ne yapabilirim?” diye düşünür.
Bazen telefon açmak, bazen ziyaret etmek, bazen sadece yanındayım diyebilmek yeterlidir. Dostluk her zaman büyük fedakârlıklar istemez. İçten bir söz, zamanında uzatılmış bir el, zor günde kapıyı çalan dost, insanın gönlünde uzun yıllar unutulmayacak izler bırakır.
Anadolu insanı dostluğu işte böyle yaşamıştır: Çalındığında “Kim o?” demeden açılan kapılar vardı. Bir komşunun ocağı sönse, öteki evden ateş götürülürdü. Birinin derdi varsa köyün derdi sayılırdı. İnsanlar birbirlerinin yükünü paylaşarak hayatı kolaylaştırırlardı.
Dostluk, biraz da aynı yüke omuz vermekti.
Bugün ise kalabalıklarımız arttı, fakat birbirimize olan yakınlığımız azaldı. Telefonlarımızda yüzlerce isim, sosyal çevremizde yüzlerce insan varama içimizi açabileceğimiz, derdimizi anlatabileceğimiz insanların sayısı giderek azalıyor.
Çünkü her tanışıklık dostluk değildir.
Her gülümseyen yüz dost sayılamaz. Her güzel sözün arkasında samimiyet bulunmaz. Hayatın içinde dostmuş gibi görünen ama dostluğun arkasına kendi çıkarını gizleyen nice insan vardır.
Sahte dostlukların en büyük özelliği, gerçek dostluğun görüntüsünü taşımasıdır. Sahte tebessümler, ölçüsüz övgüler, yapmacık iltifatlar bir süre insanı aldatabilir. Ancak zaman, her şeyi ortaya çıkarır.
Menfaat ortadan kalktığında kimlerin yanımızda kaldığı kolayca anlaşılır.
Gerçek dost, iyi günümüzde yanımızda olduğu kadar kötü günümüzde de kapımızı çalabilendir. Hatta bazen herkes uzaklaştığında yanımızda kalan tek insandır.
İşte dostluğun gerçek değeri burada ortaya çıkar. Dostluk kolay bulunmaz. Bulunduğunda ise kolayca harcanmamalıdır.
Hayat boyunca yüzlerce, belki binlerce insanla karşılaşırız. Aynı masaya oturur, aynı yollardan geçer, aynı şehirlerde yaşarız. Bütün bu kalabalığın içinden çok az insan gönlümüzde kendisine gerçek bir yer bulur. İşte o insanlar dostlarımızdır.
Onları hayatımızın başköşesine oturtmak, aslında kendimize iyilik etmektir. Çünkü gerçek dost, bizi yalnızca kanatlarının altına almaz, gerektiğinde kanatlarımızı da güçlendirir. Bir cümlesiyle ayağa kaldırır, bir bakışıyla yanlışımızı anlatır.
Dostluk, insanın kendisini başka bir insanın aynasında görebilmesidir.
Dostumuz bize kendimizi gösterir. Eksiklerimizi, yanlışlarımızı, zaaflarımızı… Bunu yaparken bizi küçültmez. Daha iyi bir insan olmamız için elimizden tutar.
Burada kendimize sormamız gereken önemli bir soru vardır:
Biz dostlarımız için aynı şeyi yapabiliyor muyuz?
Dost ararken önce kendimize bakmalıyız. Acaba biz güvenilir bir dost muyuz?
Dostumuzun iyi gününde sevincini gerçekten paylaşabiliyor muyuz? Kötü gününde onun yanında durabiliyor muyuz? Acısını dinlerken gerçekten onunla birlikte üzülüyor muyuz? Bize anlattığı bir sırrı yıllarca taşıyabiliyor muyuz?
Yoksa onun yanında üzülmüş gibi yapıp arkamızı döndüğümüzde bütün söylediklerini unutuyor muyuz?
Dostluk tek taraflı bir beklenti değildir.
“Dostum benim için ne yaptı?” diye sormadan önce, “Dostum için ne yaptım?” diye sormak gerekir.
Belki de dostluğun en büyük sırrı burada saklıdır:
İnsan, önce kendisi dost olmayı öğrenmelidir.
Çünkü dostluk yalnızca birini bulmak değil, birinin hayatında güvenilecek insan olabilmektir.
Hayatın yolları uzundur. İnsan bazen yokuşlardan geçer, bazen kendi içine kapanır. Kimi zaman kalabalıkların ortasında yalnız kalır. İşte böyle zamanlarda bir dostun varlığı, karanlıkta yanan bir kandil gibidir.
Dost, hayatın bütün yükünü omuzlarımızdan almaz. Yükün altında ezilmememiz için hiçbir şey söylemeden yanımızda durur.
İnsan anlar ki bazı dostluklar kelimelerle değil, sessizliklerle konuşur.
Dostluk, hayat yolunda insanın kendisine verilen en güzel emanetlerden biridir. Onu korumak lazım. Çünkü bozulan her dostluk yeniden kurulamayabilir. Söylenen her söz geri alınamayabilir. Kaybedilen her dostun yerine yenisi konulamayabilir.
Bu yüzden dostlarımızın kıymetini onlar yanımızdayken bilmeliyiz.
Bir gün aradığımızda telefonun öbür ucunda sesini duyamayacağımız insanları, bugün kırıp dökmemeliyiz.
İnsanların birbirine ihtiyacı olur. Hayat kısa, gönül hassastır.
Ne mutlu iyi ve kötü günlerini dostlarıyla paylaşabilenlere…
Ne mutlu bulduğu dostluğu koruyabilenlere…
Ne mutlu bir dostun sevincine kendi sevinci gibi sevinebilen, onun acısını kendi acısı gibi yüreğinde taşıyabilenlere…
İnsanın hayattaki gerçek serveti, sahip olduğu mallardan çok, gönlünde biriktirdiği güzel insanlardır.
Günün sonunda kendimize soracağımız en önemli soru şudur:
“Benim kaç dostum var?” yerine “Ben kaç insanın gerçek dostuyum?” demeliyiz.
Çünkü dost bulmak bir nasip, dost olabilmek ise bir gönül meselesidir.
Dr. Kemal DENİZ